"Tarafsızlığım, sorunların dışında kalmam anlamına gelmez. Cumhuriyet, demokrasi ve laiklikte ben tarafım.". "Moral değerlere sırt çevirmem: Sadece yasalara değil, sağduyuya ve kamu vicdanına da kulak vermek gerekir."

"GETİRDİM"
- Vicdan huzuru ile... Tarih önünde... Yüce milletime ifade etmek isterim ki... Yeminimi tarafsızlık içinde yerine getirdim.

Cumhurbaşkanı "bitmedi" diye devam etti:

- Bana öyle birşey sordun ki... Cevabı, bir cümleyle verilemez... Öyle bir konu açtın ki... Üzerinde uzun, uzun konuşmak gerekir. Yani tarafsızlık konusunda...

"ÇOK ÖNEMLİ"
Cumurbaşkanı:

Anayasa'nın 26 yerinde, Cumhurbaşkanı'nın görevleri tarif edilmiştir... Burada, tarafsızlık çok önemli bir yer tutuyor... Devletin yapısı, kuvvetler ayrılığına dayanır... Türkiye Cumhuriyeti de çağdaş bir devlettir... Şimdi söyleyeceklerim çok önemli.

- Devlet yapısı konusu mu?

- Devletin, Silahlı Kuvvetler'i, üniversitesi, Anayasa Mahkemesi, Yüksek Yargısı, Diyanet Teşkilatı var. TBMM ve Hükümet var... Diğer kurumlar var... Bu kurumların yerleri ve birbiriyle irtibatı tayin edilmiş.

"TARAFIM"
Demirel daha sonra "sistemlere" girdi. "Başkanlığı" anlattı... Ardından "Yarı Başkanlığı." "İngiliz sistemini..." Krallığı... Ve geldi "bizim" sisteme:

- Bizim sistemde, Cumurbaşkanı'na verilen görevlerin yapılması hiç eleştiri almaz... Bu mümkün değildir... Çünkü, Cumhurbaşkanı tarafsız olacaktır... İyi de... Ne konuda tarafsız?.. Her zaman tarafsız olmak mümkün mü?

Anlaşılıyor ki, Demirel'in "en hassas olduğu konu" bu.

- Yemininizde "tarafsızlık" deniliyor.

- Evet... Ettiğim yemine bakılınca... Cumhurbaşkanı tarafsız.

- Yemin dışında bakacağımız, başka bir şey var mı?

- Milleti ve ülkesiyle bölünmez bütünlük... Demokratik, laik Cumhuriyet... Burada ben tarafım.

"DEDİM Kİ..."
Bir "ayrıntıdan" bahsedeceğiz. Sohbetin "bu bölümünde" Demirel, elinden Anayasa'yı hiç bırakmadı. Bir Anayasa "cebinde." Bir Anayasa "masada." Birini bıraktı, diğerini aldı.

Cumhurbaşkanı:

- Bu rejimi tayin eden kavramlar... Ve Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli sorgulandığı zaman... Cumhurbaşkanı tarafsız olması halinde eleştirilir... Öyle mi?

- Tabii ki öyle.

- Ama... Tarafsız olmaması halinde de eleştirilir... Ben bunu düşündüğüm içindir ki... Mecliste... Yemin ettikten sonra bir konuşma yaptım... Ve dedim ki...

"MORAL ÖLÇÜLER"
Demirel "dosyayı" açtı. "Cumhurbaşkanı olarak mecliste yaptığı ilk konuşmayı" çıkardı.

Bu Baba'nın "başucu belgesi." Halka karşı bir tür "senedi." Cumhurbaşkanı:

- Demişim ki... Tarafsızlığı, ülke ve dünya sorunları dışında kalmak, bir şeye karışmamak şeklinde yorumlamak yanlıştır... Cumhurbaşkanı, görevini, sağduyu ve kamu vicdanının denetimi altında gerçekleştirecektir.

Baba "o konuşmanın" metnini bize uzattı:

- Bak... Çok önemli... Orada belirtiyorum ki... Görevim yaparken, bazı moral ölçüleri bulacak ve bunları kullanacağım.

- Öyleyse... Sizin ana ölçünüz?

- Doğruya... Haklıya sahip çıkmak.

Demirel yine "ilk konuşmasını" çıkardı:

- Benim görevim, hiç bir ayırım yapmaksızın, halkımızı, ülkemizin tümünü ve devletimizi kucaklamaktır... Bunu dedim... Dedim ve yaptım.

"DEMİREL FARKI"
Cumhurbaşkanı, çantasını açtı. Bir "dosya" çıkardı. Dedi ki:

- Çankaya'ya gelince... Altı yıl sekiz ay önce yani... İzan sahibi, konularının uzmanı, bilim adamlarını çağırdım. Dedim ki, cumhurbaşkanının görevi nedir?.. Buraya gelen insan neyi yapmalıdır? Çalışıp bana bir rapor getirdiler.

- Rapor nerede?

- Al.. Burada... Oku...

Rapor'un ilk paragrafından:

- ... Türkiye gerçeğiyle, simgelenmiş kişiliği nedeniyle, Demirel'in Cumhurbaşkanlığı, farklı bir dönem olacaktır.

Ve raporun son cümlesi:

"Özetle söylemek gerekirse, Türk siyaset sistemi, ülkenin makro yönetiminde, Cumhurbaşkanı ve hükümetler arası bir 'concordance' (uyuşma-uzlaşma) zorunlu kılmaktadır.

(Rapor "28 sayfa.")

MÜZE GİBİ
Cumhurbaşkanı'na "yurttan, dünyadan" çeşitli armağanlar geliyor. Bunlar Demirel'in makam odasının girişinde sergileniyor.

Tabii, sergi sürekli yenileniyor.

Zira, her ay, "bir sergilik daha" armağan yağıyor.

İşte son sergi... Son armağanlar...

Cumhurbaşkanı anlatıyor:

* Ardahan heyeti geldi... Bu, Ardahan'ın yerel kıyafetleri içinde, bir Ardahanlı kız... Ne kadar güzel, değil mi?

* Eksik olmasınlar, benim büstümü yapmışlar... Türk-Japon İşadamları Heyeti getirdi.

* Şu nedir, biliyor musun?.. Dünyanın en eski İncil'lerinden biri... Macaristan Cumhurbaşkanı gönderdi... Bu İncil'in bazı yerleri noksandı... Tamamlanması için benden yardım istediler... Osmanlı arşivinden yararlanarak tamamlandı.

* Bunu İran Dışişleri Bakanı getirdi... Sedef kakmalı duvar saati.

* Bu Kur'an... Tunus Cumhurbaşkan'nın hediyesi... Çok değerli bir Kur'an.

* Kırkpınar Başpehlivanı Ahmet Taşçı... Bir yiğit adamdır... Üç defa Başpehlivan oldu.. Karamürselli'dir... Başpehlivanlık kuşağını... Altın kuşağı, alıp, getirmiş... Bak bu ne biliyor musun?.. Kuşağın yanındaki?.. Sepet... Ama Karamürsel sepeti... Başpehlivan, Karamürselli ya... Sepet de getirdi.

* Gürcistan'a gittik... Sen de vardın... Orada bana, Gürcistan'ın en yüksek madalyasını verdiler... Altın Post madalyası... İşte bu.

* İzcilerin... Çankaya İzci Grubu'nun verdiği plaket... Benim için çok anlamlı.

* Bu da Rotary İnternational'in madalyası.

YAVUZ DONAT