Bedelsiz otomobil ithaline kolaylık...

Yeni Gümrük Yasası'nın yürürlüğe gireceği 5 Şubat tarihi yaklaştıkça, bedelsiz otomobil ithalindeki kolaylıklara yönelik tartışmalar da yoğunlaştı.

Çok kişinin bedelsiz otomobil ithalinde aranan koşulları bilmediğini ya da tam olarak hatırlamadığını düşünerek öncelikle koşulları belirtelim.

Aranan koşullar
Bedelsiz otomobil ithalinde şu koşullar aranıyor.

1- Türkiye'de bir takvim yılında 6 aydan fazla kalmamış olmaları koşuluyla, yurt dışında en az 24 ay ikamet ettikten sonra ikametgahların Türkiye'ye nakletmek.

2- Yurtdışındaki milli veya milletlerarası kadrolara atanıp, bu görevlerinden geri dönen kamu görevlisi olmak.

3- Türk vatandaşlığına geçmek suretiyle ikametgahını Türkiye'ye nakletmek.

4- Veraset yoluyla kendisine bir otomobil intikal etmesi.

5- Yurtdışında bağımsız iş sahibi olarak, en az üç yıl süreyle aynı işte çalışmak ve Türkiye'ye kesin dönüş yapmak.

Bu koşulların yanısıra.

6- Yurda getirilecek otomobilin satın alındığı tarihte, model yılı dahil 3 yaşından büyük olmaması,

7- Yurtdışında en az 24 ay ikamet eden kişinin getireceği otomobil yurda giriş tarihinden en az 6 ay önce üzerine kaydettirmesi ve otomobil kullanıyor olması,

8- Türkiye'ye kesin dönüş yaptığını ispat eden belgeyi ibraz etmesi gerekiyor.

Çeyiz yoluyla otomobil ithal izni ise kaldırıldı.

Ayrıca evlilik nedeniyle ikametgahlarını Türkiye'ye nakledenler ile çifte vatandaşlık statüsüne sahip vatandaşlar bu haktan yararlanamıyorlar.

Yeni yasayla gelen yenilik
5 Şubat 2000'de yürürlüğe girecek olan yeni Gümrük Yasası ile, yatay adaletin sağlanması amaçlanıyor (Md. 167/5-a). Bilindiği gibi, 1 Ocak 1996'dan bu yana, AB ülkelerinden getirilen AB menşeli kullanılmış binek araçlar için gümrük vergisi ödenmiyordu. Üçüncü ülke menşeli araçlar da, ise durum farklıydı. Bu araçlar ister doğrudan, isterse AB üyesi ülkelerde serbest dolaşıma girdikten sonra getirilsin, gümrük vergisine tabi oluyordu. Yeni yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, üçüncü ülkelerden getirilen otomobiller için de, gümrük vergisi ödenmeyecek. Örneğin, Kore'de görevli diplomat, görevi sona erip, yurda araç getirmesi halinde, Almanya'dan dönen aynı konumdaki diplomatla eşit koşullara sahip olacak ve aracı için yüzde gümrük vergisini ödemeyecek. Aynı durum, "bedelsiz ithalat kapsamında" ikametgahını Türkiye'ye getirecek olan, Rusya'da ya da Suudi Arabistan'da çalışan bir işçi için de geçerli olacak, o da Fransa'dan gelen ve araç getiren işçi gibi, aracına gümrük vergisi ödemeyecek.

Ancak bu araçlar için, KDV yönünden bir istisna şu aşamada sözkonusu değil. Bunun için KDV Yasası'nın değiştirilmesi ve Gümrük Yasası'nın ilgili maddesine istisnaya yönelik atıfta bulunulması gerekiyor. Oluşacak vergi kaybını da gözönüne aldığımızda, şu aşamada KDV yönünden sıfırlama mümkün değil.

Kaldı ki, gümrük vergisinin sıfırlanmasıyla, zaten dahilde ve ithaldeki vergi yükü eşitleniyor. Bu durumda, KDV'de istisna yurt içinde otomobil edinenler aleyhine haksız bir sonuç yaratır.

Yerli sanayinin uluslararası rekabete açılmaya çalışıldığı şu aşamada, Türkiye'nin "bir otomobil mezarlığına dönüşmemesi" için, ithal edilecek otomobillerin Türkiye'de yedek parça, servis, garanti durumlarının ve "Tüketicilerin Korunması Hakkındaki Yasa" ile çelişen yönlerin üzerinde durulmasında yarar var...