Mozaik

ANSİKLOPEDİLER "mozaik"i şöyle tarif ediyor: "Çeşitli renklerdeki taş, metal, cam, çini ya da deniz kabuğundan, küçük parçaların bir zemin üstünde yanyana getirilmesiyle elde edilen uyumlu yüzey bezemesi..."

DÜNYADA mozaik'i ilk koruma altına alan ülkelerden biri, Türkiye. Sultan Ahmed Camii'nin hemen arkasında bir "Mozaik Müzesi" var. Bu müzenin öyküsü de çok ilginç.

SULTAN Ahmed külliyesi, Bizans imparatorlarının büyük bazilikasının üzerinde inşa edilmiş. İngiliz arkeolog J. H. Baxter 1933'te, burada başladığı kazıda bazilikaya ait çeşitli kalıntılar buldu. Bunlar arasında 4 ve 5'inci yüzyıllara ait mozaikler de bulunuyordu. Çeşitli av sahnelerinin, mitolojik olay ve kişilerin konu edildiği bu mozaikler yerlerinde bırakılıp üzerlerine kurulan bir yapıyla korumaya alındı. İstanbul'un çeşitli yerlerinde yürütülen kazılarda elde edilen yer ve duvar mozaikleri de buraya getirilerek hemen bitişikteki Sultan Ahmed Külliyesi arastasının tonozları altına yerleştirildi; oluşturulan Mozaik Müzesi ziyarete açıldı. Yakın zamanda Avusturyalı uzmanlarca yerlerinden çıkarılan "büyük Bizans bazilikası" taban mozaiklerinin onarıldıktan sonra aynı yerde düzenlenen yeni yapıda sergilenmeye başlanması, Mozaik Müzesi'nin evrensel önemini doruğa çıkardı.

UZUN uzadıya mozaikten söz etmemin bir nedeni var. Mozaik sanatsal ve dekoratif bir obje olmasının yanısıra, toplumları da süsler. Farklı insan toplulukları ve dinlerin ulusal kaynaşması açısından Türkiye, başarı ve kıvançla yüklü bir ülke. Türkiye'de oluşmuş "sosyolojik mozaik"ten ne kadar gurur duysak yeridir. Bu bağlamdaki en belirgin örneklerin odağında da elbette İstanbul oturur.

GEÇTİĞİMİZ Cumartesi günü Ramazan Bayramı'nın ilk günüydü. Sabahın erken saatlerinde Burgazada papazı sevgili dostum Andrea Kolancı telefon etti, "Bayramın mubarek olsun; sağlık ve esenlikle nice bayramlara..." dedi.

İSLAM'a ait bir bayramın buram buram samimiyet ve coşku yüklü ilk tebriğini papaz arkadaşımdan almak, içimde "Türkiye'nin evrenselliğe açılımı" konusunda iyimser duygular uyandırdı.

"İNSAN mozaiki"miz çok uyumlu, içtenlikli ve sağlam; bu da bizi iyi yerlere götürecek.