Adamlar ve adımlar

Adları lazım değil, biri liberalce, öteki fazlaca sağda iki milletvekili bayram öncesinde özelleştirilen bir fabrikanın ihalesine girmişler.

Birisi 50 bin dolar farkla kaybedince, moda ifadeyle gırtlak gırtlağa olmuşlar.

Ne demeli?

İhale...ihale!

Siyaset düştü bu hale!

NEMA
Keşke, ikisi de iktidar partisinden olan bu arkadaşlar, yerel ve mütevazı bir konsorsiyum oluştursalardı da sessizce nemalansalardı(!)

Böylece ne gazetelere düşerlerdi ne de partilerini zor duruma sokarlardı.

Demek ki biraz deneyimsizler biraz da iyiniyetliler.

Yerel televizyon kanalından canlı olarak yayınlanan ihalenin sonucunda ortaya dökülen manzara gerçekten de açık (ve saçık) olmuş.

Birbirlerine karşı kötü söz dağarçıklarının tekmilini istimal eden milletvekillerimiz, belli ki şeffaflığı ve medyatikliği biraz abartmışlar.

Herhalde, birisi rahmetli genel başkanının, "Sakın ticaretinizi tasfiye etmeyin!" yolundaki vasiyetinin kurbanı olurken öteki de, "Partiyi büyütmek için parti vurmak gerekir" gibisinden bir vehme kapılmış.

Belki daha saf amaçları da vardır:

- Ağzını açan herkes, şu milletvekilleri iş takipçiliği yapıyor, komisyon alıp ihale bağlıyor. Oysa helalinden biz kendi işimizi yapıyoruz" diye bir mesaj vermek istemiş olabilirler.

BİNYIL
Yeni binyılda siyaset nasıl olacak?

Bu soruya bu adamlarımızın dışında da mesajlar verenler var. Jacques Attalı de bunlardan birisi.

Mösyö Attali ekonomi-politik profesörü. Tam on yıl süreyle Fransa Cumhurbaşkanlığı özel danışmanı olarak çalıştı. Son görevi de Avrupa Kalkınma Bankası Başkanlığı idi.

O sıralarda yazdığı ünlü 21. Yüzyıl Sözlüğü'nde, yeni yılda siyasetin kazanacağı görüntüyü şöyle ortaya koyuyor:

- Siyaset tıpkı eski Mısır ve Yunan uygarlıklarındaki üç işleve sahip olacak. Dinsel, askeri ve ekonomik. Bu üç işlevi yerine getirmesinin ise tek koşulu var: İnsanlarda bir bütünün parçası oldukları inancını yaratıp pekiştirmek. Bunun için de siyasetin ülkenin bütünlüğünü korumayı başarıyla ve başağrısız sürdürmesi ve halkın maddi birikim edinmesi kurallarını hakça düzenlemesi gerekiyor.

Ama yazara göre bunlardan dinsel işlev pek gerçekleşmeyecek.

Çünkü insanlar sonsuzlukla olan bağların düzenlenmesi olan köktendincilik özlemlerini siyasetin dışında arayacaklar. Bu arada ülkeler arası ittifaklar öne çıkacağından pazarlar fazlasıyla önem kazanacak.

Mitterand'ın bu ünlü danışmanına göre siyasetçilerin yerine getireceği görevler yine de var olmaya devam edecek.

Neler mi?

Ortak yaşamı düzenlemek, gelirleri tekrar dağıtmak, iktisadi ve toplumsal kuralları belirlemek, ulusu temsil etmek, güç dengelerini belirlemek.

Bunlar önümüzde açılan geniş zaman ufku içinde siyasetçilerin yürütmek zorunda olduğu görevler ve sorumluluklar.

ÖLÜM
Bu görev ve sorumluluklar eskiden olduğu gibi büyük bir mücadele azmi, sabır ve cesaret gerektirir.

Tıpkı bu binyılda da ortadan kalacağı umulmayan savaşlar gibi.

Siyaset ve savaş çoğu zaman birbirine benzetilir. Bu belki, tarihteki büyük siyasetçilerin aynı zamanda büyük kumandan olmalarından da kaynaklanır.

Mustafa Kemal'in fazla bilinmeyen Temmuz 1918 tarihli kendi el yazması Karlsbad Hatıraları'nda (Türk Tarih Kurumu yayını, s:26. 1983), askerlik ile siyaset, kumandan ile lider arasındaki benzerliklerin ipuçlarını bulmak mümkün:

- Kumandanların en büyük cesaretleri sorumluluktan korkmamalarıdır. Namuslu ve izzetinefis sahibi bir kumandan için ölüm hiçbir vakit hatıra gelmez. Onu düşündüren, yapılanların isabet veya isabetsizliğidir.

HATIRAT
Mustafa Kemal bu hatıratında, Bulgaristan iç siyasetiyle ilgili Sofya'da Askeri Ataşe iken düştüğü notlar da yer alır:

- Memleketin selameti milletin refah ve mutluluğu hangi siyaseti ve hangi davranısı gerektiriyorsa, o politikanın adamları, o gün, o işi yönetenler olur. Muhalifler gerektiğinde bu konuda yardım bile ederler...

LİDER ADIMI
Mustafa Kemal'in yazdıkları arasında siyaset için yol gösterici olan elbette ihale için aşağılarda veya gerilerde gırtlaklaşan adamlara rağmen, büyük komandan niteliklikli liderlerdir, onların cesaretleridir, attıkları ve atacakları adımlardır.