Ekonomi 2000'de patlayacak mı?

Haftalık "Para" Dergisi'nin bu haftaki kapağı hem fotoğrafı hem de yazısıyla çok ilginç. Fotoğrafta, Ecevit ve Bahçeli, içi tıka basa para dolu olan demir sandığı, birer ucundan tutuyor ve tebessüm ediyorlar... Fotoğraftaki görüntüyü kapaktaki şu yazı tamamlıyor; Vergi operasyonu piyasalarda beklentileri yükseltti. "Ekonomi 2000'de patlayacak"...

Derginin iç sayfalarında da, kapak konusu ile ilgili açıklamalar devam ediyor; "Vergi operasyonu, piyasalarda zaten yüksek olan iyimser havayı daha da iyimser yaptı. Beklentiler ve hedefler yükseldi. Borsacılar, endeksin 10 bine çıkışının kısa vadede yani yıl sonuna kadar görülebileceğini söylüyorlar. Piyasada, hükümetin bütçe hedeflerini tutturacağına ilişking örüş birliği de olmuş durumda. Vergi sonrası yüzde 60'dan yüzde 80'lere fırlayan faizlerde yaklaşık 10 puanlık gevşeme oldu."

İyimser ve kötümser
Çoğunuz bilirsiniz, iyimserle kötümserin farkı "yarısı su dolu bardak" benzetmesiyle şu şekilde açıklanıyor. İyimser, yarısı su dolu bardağı, kötümser ise "şuna bak, yarısı boş bir bardak" diyerek açıklarmış. Aslında doğru olanı, hem boş hem de dolu tarafını aynı anda görebilmek...

Biz de, deprem vergileri isonrası önce bardağın boş tarafına bakıp, olayı özellikle; Anayasa'ya aykırılığı, devletin tek taraflı kontrat bozması, hukukun üstünlüğü ilkesinin zedelenmesi, uzun vadeli kağıtların daha yüksek oranda vergilendirilmesi, yine vergi verenin üzerine gidilmiş olması ve özellikle de vergi tekniğiyle çelişen yönlerine dikkati çekmiştik.

Kuşkusuz bardağın dolu tarafları da var. Örneğin, uluslararası reyting kuruluşu Moody's Türkiye ekonomisinin durumun, "durağan"dan "olumlu"ya çevirdi. Böylece Türkiye 1994'ten bu yana ilk kez olumlu kredi notu almış oldu. Uluslararası piyasalarda, Türkiye'nin kredibilitesinin artması, 2000 yılı beklentilerini olumlu kılacak... Nitekim, Türkiye'de yüklü miktarda fon yöneten ABD kökenli yatırım bankası Merrill Lynch, ek vergi kararlarını cesur bir adım olarak niteleyerek, bu kararın stand-by progrramının kredibilitesini artıracağını belirtti. Pazartesi günkü Sabah'da, Yavuz Canevi'nin, Abdurrahman Yıldırım'la olan söyleşideki açıklamaları bunu doğruluyor. Canevi'ye göre; "Bu hükümetin, bugüne kadar görülmemiş şekilde dış rüzgarla da desteklendiği görülüyor. bu rüzgarla, kanatlanıp uçmamız lazım."

Hedefler, ek vergiler
Ek vergilerden ve bankalardan Vergi Usul Yasası'nın 279. maddesine göre alınacak olan vergilerden 8 milyar dolarlık gelir sağlanması bekleniyor. Bu haftaki Para Dergisi'nde tavanı 12 milyar dolara ulaşabilen bir kaynak da biz önerdik... Toplanacak vergiler, 2000 yılı hedeflerinin tutmasını kolaylaştıracak.

Bu arada Türkiye ekonomisinin lokomotifi olan inşaat, turizm, tekstil ve otomotiv sektörlerinin canlanması konusunda, hükümetin ciddi çablara göstermesi gerekiyor. Bu sekörlerdeki olumlu gelişmeler, 200 yılında ekonominin de canlanacağını gösterir...

Hedeflerin tutturulabilmesi bir yönüyle de "ekonominin canlı olmasına" bağlı. Devletin en önemli geliri vergiler. Vergilerin de yüzde 40'ı gelir üzerinden, yüzde 30'u da KDV'den sağlanıyor. Yüzde 70'i bulan bu vergiler ise ekonominin canlı olmasına bağlı. Ekonomi canlı olursa "vergi doğurucu olay" olur, vergi alırsınız ve hedefleri tutturursunuz. Ekonomi durursa, vergiler de durur devletin gelirleri de...