Türkiye için hayati derecede önemli olan AB'nin Helsinki zirvesine sadece 48 saat kaldı.. Hem umut, hem zorluklar var.. Peki son durum nedir?
Lüksemburg gibi olmadığı kesin.. Onun için de "Türkiye'nin aday olarak ilan edilmesinde bir sorun yok.."
Ama, bize ayrılacak bölümün yazılımında, sorunlar sürüyor.. Bu konuda durum, dün itibariyle yine son derece oynaktı.. Yani, Türkiye'yi tatmin edebilecek bir metnin yazılmasında hemen her gün değişimler masaya gelebiliyor.. Pazarlıklara yeni unsurlar katılabiliyor..
Bu yüzden de, birgün Türkiye için iyi bir metin çıkma olasılığı yüzde 60'lara yükseliyor, ertesi gün yüzde 40'lara iniyor.. Dün itibariyle bu oran yüzde 55-45 arasında idi.. Sorunların aşılması için, kapalı kapılar ardında, koridorlarda ve de yemeklerde formüller aranmaya devam ediliyor..
Örneğin, Kıbrıs'ın üyeliğinin veto edilmemesi veya engellenmemesi konusu, çok büyük bir olasılıkla bildirinin Türkiye ile ilişkiler değil, ama Kıbrıs'la İlişkiler bölümüne konabilecek. Şimdilik bulunan formül bu..
Örneğin, üye ve/veya aday ülkeler arasındaki sorunların Lahey Adalet Divanı'nda ele alınması konusu, ki zaten Ajanda 2000'nin ayrılmaz parçasıdır, "Genişleme" bölümüne sokulabilecek.. Bu konuda da şimdilik bulunan formül bu..
Yunanistan sürekli olarak, "Vereceğim bu büyük taviz varşılığı kendi kamuoyuma satabileceğim birşeyler verin bana" diyor..
AB, Yunanistan'ın sıkıntılarını anlıyor.. Ankara da tabii.
Bunun üzerine AB, Türkiye'den, "adaylığın açıklanmasından hemen sonra bir deklarasyon yayınlayarak Türk-Yunan ve Türk-AB ilişkilerine yönelik pozitif görüşlerini açıklamasını" istiyor..
Başta Fransa ve diğer bazı AB üyeleri, "Türkiye ile ilgili bölümün beklentiler kısmında detaya girilmemesi, Türkiye'ye gerçek anlamda adaylık statüsü verilmesi" gibi konularda son derece kararlı gözüküyor..
Bazı AB ülkeleri yetkilileri ile bunları konuşuyoruz dün.. Zorlukların son dakikada da olsa, yani belki de zirvenin başladığı saatlerde aşılacağına inanıyorlar.. Ama dün itibariyle görünen o ki, Yunanistan sıkıntısı sürüyor ve son dakikaya kadar da süreceğe benziyor..
Bu arada, tabii ki, Kopenhag Kriterleri ortak bildiride yer alacak. Böylece "Türkiye ile görüşmelerin Kopenhag Kriterleri'ne uymamız ile başlayacağı" ortada.. Yani bize, diplomatik dille "İster 6 ay, ister 6 yılda bu kriterlere uy. Senin bileceğin iş" denecek.
Peki diyelim ki herşey iyi gitti, bunun ardından ne olacak?
Bunun ardından AB Komisyonu, Türkiye'ye "Katılma Ortaklığı Belgesi" hazırlayacak.. Bu belge "Uyum ve yakınlaştırma belgesi" niteliğinde bir belge.. Kurumsal, ekonomik ve siyasi alanda Türkiye'yi AB'ye yakınlaştırmayı öngören "Çok hassas" bir belge..
Ve tabii ki, bu bağlamda Türkiye'ye "Kopenhag Kriterleri'nin içini nasıl dolduracağını" da soracak..
Peki nedir bu Kopenhag Kriteleri? Özetle şu:
1. Demokrasiyi garanti altına alan kurumların korunması,
2. Hukukun üstünlüğü,
3. İnsan hakları,
4. Azınlıkların korunması; Burada Türkiye ile ilgili yeni bir durum söz konusu değil. Lozan bunun belirlendiği yer olmuştur.
5. İşleyen pazar ekonomisi ve rekabetçi ekonomi ile uyum sağlama,
6. Para Birliği ilkelerine sahip olma..
Türkiye demiyor mu "Ben kendim istediğim için Kopenhag Kriterleri'ne uyacağım.." Adamlar da bize "Hadi bakalım, yap bu işi" diyecekler.. Mesele bu..
Burada çok önemli bir nokta var.. O da, "Türkiye'nin pozisyonlarını değiştirmeden oyunu oynaması.."
Bu konuda İngiltere Dışişleri Bakanı bulduğu için adına "Cook Formülü" denilen çözümü bizim de biraz yerlileştirerek uygulamamız.. Kolay mı? Hem de çok..
