Batı Trakyalı Türkler, iki ülke arasındaki sürtüşmelerden doğrudan etkilenir. Bu açıdan bakıldığında Batı Trakya tam bir "pilot bölge"dir. Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin gergin olması ama bunun bölgeye yansımaması mümkün değildir. Eğer oradaki Türkler, "Eskisine nazaran durum iyiye gidiyor," derlerse o vakit iki ülke arasındaki buzların gerçekten erimekte olduğu sonucu çıkarılabilir.
Peki bakalım neler diyorlar?
Örneğin Susurköy Belediye Başkanı Erdoğan Sait... Belediye statüsü verilen Susurköy'ün Türk Başkanı Sait, gerilimin 92'den beri azaldığını belirtiyor: "Bunun kalıcı olmasını çok istiyorum, bu biz azınlık açısından çok önemli."
Susurköy'ün nüfusu sekiz bin... 11 köy ve dokuz mezradan oluşuyor. Özellikle dağlık kesimde alt yapı ve eğitim konusunda büyük sorunlar yaşadığını belirten Erdoğan Sait, 21 kişilik bir belediye meclisiyle çalışmalarını sürdürüyor. Kendi listesinden aday beş Yunanlı üyenin de görev yaptığı mecliste, Erdoğan Sait'in en büyük sorunu muhalefet!
Eğitimini İstanbul Mimar Sinan Üniversitesi Mimarlık Bölümü'nde tamamlayan İskeçe doğumlu genç Belediye Başkanı, askerliğini yapmak için Yunanistan'a döndüğünde burada kalmaya karar vermiş. Büyük bir mücadeleden sonra bir yıllık ek bir eğitimden sonra denklik sınavını tamamlayıp mimarlık hakkını almış. 1998 yılında belediye başkanı seçilen Erdoğan Sait, Avrupa Birliği'ne de bölgeyle ilgili bir çok teklif ulaştırmış. Şu sıralarda bölge halkının Türkçe, Yunanca ve İngilizce öğrenmesi için destek kursları açmayı düşünüyor. Ona göre Türk azınlığın önündeki en büyük engel eğitim eksikliği. Başkan, eğitim seviyesinin düşük olmasının, ekonomik gelişmeyi engellediğini düşünüyor.
Türk nüfusu en çok olan 21 üyeli Belediye Meclisi ile hizmet vermeye çalışıyor. belediye meclisinde sadece bir Yunanlı üye var. Halit Mehmet'in seçimi kazanmakla en çok sevindiği nokta bugün onun oturduğu makam koltuğunu haha önceki dönemde işgale den aşırı ırkçı bir Yunanlı sisasetçiyi yerinden etmiş olmak. Şimdi Kozlukebir Belediyesi'nin kapılarının her as herkese açık tuttuğunu söyleyen Başkan bölgesindeki durumu şöyle özetliyor:
"Tabii Batı Trakya'da bir yakınlaşma var. Bölgede yaşayan iki toplum her zaman birbirine yakın oldu. Çok eskiden bir zıtlaşmamız yoktu. Biz her zaman iki ülke ilişkilerining elişmesi konusunda bir köprü olmaya hazırız. Sorun politikacılar arasında. Bunun depremde en iyi şekilde hissettik. Azınlık olarak en büyük sorunumuz kitap ve eğitim. Bunun yanı sıra vakıflar ve müftü seçimleri de bizi rahatsız ediyor. Halkın büyük çoğunluğu az eğitimli tarımla uğraşıyor. Yaşlılar kesinlikle Yunanca bilmiyor. Buna karşın Yunanlılar Türkçe biliyor. Gençlerde ise durum biraz farklı: Yüzde 90'ı lisan öğrenmeye başladı. En azından askerde Yunanca öğreniyorlar," diyor.