Türkiye'nin geleceği, önümüzdeki binyılın ilk yüzyılının şekillenmesinde önemli bir rol oynayacaktır

RUSYA'YA İNCE ELEŞTİRİ
ABD Başkanı, Rusya'yla ilgili olarak, "Onların demokratik devrimine yardımcı olmalıyız. Terörle mücadelesine hak verirken, insan hakları konusunda duyarlı olmasını anlatmalıyız" değerlendirmesini yaptı. Clinton, Türkiye'nin çevresinde demokrasiden uzak, düşmanca duygular besleyen komşular bulunduğunu belirtti. Clinton, bunun hemen ardından İran ve Irak'ı eleştirdi.

"Biz hepimiz Atatürk'ün sayesinde buradayız. O yaptıklarının çoğunu batılı güçlerden destek almadan, hatta onların muhalefetine rağmen yaptı. Bunu hatırladıkça kendisinin büyüklüğünü bir kez daha görüyor ve etkileniyorum, büyüklüğü gözümde daha da artıyor" sözleri milletvekillerince coşkuyla alkışlandı. Bu alkışlara FP'liler katılmadı. Clinton'ın alkışlanan bir sözü de, "20'nci yüzyılı anlamak için Türkiye'nin tarihi anahtardır" oldu.

"Ama ben inanıyorum ki, Türkiye'nin geleceği önümüzdeki binyılın ilk yüzyılının şekillenmesinde de son derece önemli bir rol oynayacaktır" diyen Clinton sözlerini şöyle sürdürdü: "Türkiye'nin başarısında derin bir çıkarımız vardır. Biz kendimizi sizin dostunuz olarak görüyoruz. Bizde de kölelilik vardı, kadınlar oy kullanamıyordu. Biz de uzun bir süreçten geçtik. Gelişimin bir yolu yazarlar ve gazetecilerin kendilerini özgürce ifade edebilmeleridir. Böyle bir uygulama ekonomik gelişmeyi de körükleyecektir. Gelişmenin ikinci bir yolu Ege'de gerginliği azaltmaktır."

Clinton, Türkiye'nin demokratik devrimi devam ettirdiği takdirde dünyanın ilham kaynağı olabileceğini ifade ederek sözlerini tamamladı.

Meclis'e hitap eden ilk ABD Başkanı
26 DAKİKA 16 SANİYE: TBMM'ye seslenen ilk ABD Başkanı" unvanını kazanan Clinton'uın 15.30'da başlaması planlanan konuşması 16.20'de başladı ve 26 dakika 16 saniye sürdü.

HÜKÜMET TAM KADRO: Clinton'ın konuşması sırasında hükümet tam kadro Meclis'te yer aldı. Milletvekilleri de yurtdışında bulunanlar dışında hazır bulundu.

BAŞKAN HEYECANI: Birleşimi yöneten Vecdi Gönül, Clinton heyecanı nedeniyle gelmeden önce genel kurulda üniversitelerle ilgili bir tasarının tümü üzerinde görüşme yaptırmadan, maddelerine geçti. Sonra hatayı anlayıp düzeltti.

HILLARY VE CHELSEA GELDİ: Tasarının tümü üzerinde konuşmak üzere DYP Van Milletvekili Hüseyin Çelik kürsüye çıktığında, dinleyici locasına Hillary ve Chelsea Clinton geldi. Çelik'in konuşması boyunca, milletvekillerinin ve DYP lideri Çiller'in Hillary ve Chelsa'nın bulunduğu locaya baktıkları dikkat çekti. Çelik, Clinton'ın gelmesi üzerine 5. dakikada konuşmasını kesmek zorunda kaldı.

KONUŞMASI OYLANDI: Birleşimi yöneten FP'li Vecdi Gönül, Ankara'da bulunan ABD Başkanı'nın TBMM Genel Kurulu'na hitap etmek istediğini belirterek, konuyu oylayacağını söyledi. Gönül'ün, "Sayın Clinton'ın Genel Kurul'a hitaben konuşma yapmasını uygun görenler, işaret buyursunlar" çağrısı üzerine tüm milletvekili el kaldırarak, "kabul" oyu kullandılar.

BUYRUN SAYIN BAŞKAN: Birleşimi yöneten FP'li Başkanvekili Vecdi Gönül, Clinton'ı "Dost ve müttefik ABD'nin Sayın Başkanı William Jafferson Clinton, Meclisimize teşrif etmişlerdir" sözleriyle Genel Kurula sundu ve Clinton'a "Buyrun sayın Başkan" diyerek söz verdi.

TEK ELEŞTİRİ ARINÇ'TAN: Clinton'un TBMM'ye gelerek Meclis'in toplantı günü dışında konuşmasını sadece FP'li Bülent Arınç eleştirdi. Arınç, "Özel gündemle değil, normal toplanmalıydık. Sonuçta toplantıyı böyle yapıyoruz" dedi.

ÇİLLER'DEN ELBİSE MESAJI: DYP Genel Başkanı Çiller, Clinton tanısın diye Amerika'da Rosengarden'daki kıyafetini giydi.

EŞİ VE KIZI DA ALKIŞLADI: Clinton'un Genel Kurul'a girişi sırasında locada bulunan ABD Dışişleri Bakanı Madeline Albright, Hillary Clinton ve Chelsa Clinton da ayağa kalkarak alkışlamaya başladı. Hillary ve Chelsa Clinton, konuşma süresince milletvekillerinin alkışlarına eşlik ettiler.

İLK PANTOLONLU HANIMLAR: TBMM içtüzüğüne göre, hanım milletvekili ve gazetecilerin Meclis'e pantolonla gelmesi yasak. Ancak bazı ABD'li gazeteciler, pantalonlu olmalarına rağmen herhangi bir engelleme ile karşılaşmadılar. Hillary Clinton ve kızı Chelsea da Meclis'e pantolonla geldiler, ancak izleyici localarında oldukları için yasak kapsamı dışında kaldılar.

Ali EKEYILMAZ-Erhan SEVEN

Kürt vatandaşı deyince MHP'liler bozuldu
ABD Başkanı Bill Clinton, Türkiye'deki Kürt vatandaşları konusuna da değindi. Clinton, insan hakları ile demokratikleşme konularına değinirken, "İşkenceye karşı emirlerle, politik partilerin haklarını koruyan yasayla, Meclis'in yaptıkları ve dinamizmi ile, Türkiye'deki Kürt vatandaşların doğuştan hakları olan normal bir hayatı yakalamaları için, normal yollar açılıyor" dedi. Clinton konuşmasının bir bölümünde de "İnsanlar kültürlerini ve inançlarını başkalarının haklarına mani olmadan kutlayabildikleri takdirde aşırı uç haline gelmezler" dedi.

Clinton'ın "Kürt" kelimesini kullanması bazı MHP'li Milletvekillerinin yüzlerinin asılmasına neden olurken Doğu kökenli Milletvekillerinin tebessüm ettikleri gözlendi.

Clinton, Kürt konusu ve insan hakları ile ilgili olarak şunları söyledi: "Atatürk'ün 'Ülkeler değişebilir ama uygarlıklar bir bütündür' sözleri ile ABD Başkanı Kennedy'nin 'Özgürlükler bölünemez' sözleri aynıdır. Bölgede ve dünyada milyarlarca insanın geleceği, TBMM'de 25 yıl boyunca alınacak kararlara bağlıdır. Bu insanların hepsinin güçlü, laik, geleneklerine saygılı, geçmişinden gurur duyan ama Avrupa'nın tam bir parçası olan bir ülke haline gelmesinden çıkarları vardır. Zaten çoğunu yaptınız. Özal'ın reformları, Meclis'in kararları ve Türk insanının sivil toplum olma çabası. Beraber yaratmak istediğimiz gelecek, Türkiye'nin evindeki demokrasiyi derinleştirmesiyle başlıyor. Bu ilerlemeyi Türk insanından fazla kimse istemez. Bunu başlattınız, işkenceye karşı emirlerle, politik partilerin haklarını koruyan yasayla, Meclis'in yaptıkları ve dinamizmi ile Türkiye'deki Kürt vatandaşların doğuştan hakları olan normal bir hayatı yakalamaları için normal yollar açılıyor."