S A B A H O N L I N E 14.11.1999

Şu an 14 Kasım 1999 - Pazar tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

14.11.1999

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

Bolu depreminin ardındaki şüphe
Depremden 24 saat önce İsrailliler'in yaptığı "patlama testi" tartışılıyor: Depremin nedeni bu olabilir... Ölü Deniz tabanına yerleştirilen 5 ton patlayıcı ateşlendi. 4.0 şiddetinde deprem yaratıldı.

Bilimadamları, Düzce'de önceki gün meydana gelen depremin ardından, bu büyük sarsıntının nedenlerini araştırmaya başladılar. Araştırmayı yürüten bilimadamlarından bazıları, depremin beklenmedik şekilde ani ve büyük şiddetli olduğuna dikkat çekiyor.

Ortaya atılan yeni bir iddia ise, inanılması güç ama korkunç bir olasılığı gündeme getirdi. İddiaya göre Bolu depremine, İsrail Jeofizik Enstitüsü'nün, depremden bir gün önce yaptığı test neden oldu. Test, enstitünün Sismoloji Bölümü'ne bağlı bilimadamlarının, İsrail sınırları içinde kalan Ölü Deniz'de gerçekleştirildi.

Depremden bir gün önce, 11 Kasım'da yapılan testin amacı, olası bir depremin etkilerini ve ölçümlerini hesaplamaktı. Araştırmaya dünyanın dörtbir yanından toplam 11 bilimadamı katıldı. Deniz seviyesinin bile altında kalan rakımıyla Ölü Deniz (Lut Gölü), deprem testi için en uygun mekan olarak seçildi.

"DEPREM OLUR" UYARISI
İşte dünyanın bu en alçak noktasına sismologlar, 11 Kasım günü 5 tonluk patlayıcılar yerleştirdi. Patlayıcılar ateşlendiğinde meydana gelecek 4 şiddetindeki deprem sayesinde, muhtemel bir depremin merkez üssü ve yüzeye vuran şok dalgalarının ilerleyişi hesaplanabilecekti. Bu "deprem denemesi" sayesinde sismologlar, muhtemel depremlerde meydana gelecek zararları en aza indirgemeyi amaçlıyordu.

Deneme gerçekleştirildi, patlayıcılar ateşlendi ve Richter ölçeğine göre 4 büyüklüğünde suni bir deprem yaratıldı. Sismologlar başarılı bir test yaptıklarını düşünürken, dünyanın dörtbir yanındaki çevreciler ayağa kalktı. Greenpeace (Yeşil Barış) yetkilileri bu denemenin yerkabuğu tabakalarında oynamalara yol açabileceğini ve yeni depremlere neden olacağını savundular.

Denemelerin doğal hayatı ve yearltı su kaynaklarını mahvedeceğini de söylediler. Bu tartışmaların hemen ertesi günü Bolu'da 7.2'lik depremin meydana gelmesi, akıllarda, "Acaba çevreciler itirazlarında haklı mıydı?" sorusunu uyandırdı.

Testleri gerçekleştiren İsrail Jeofizik Enstitüsü'nün Simoloji Bölümü Müdürü Avi Shapira, patlamanın merkezinin Doğu Afrika'dan Suriye'ye uzanan kırık fay hattı üzerinde bulunduğunu belirtti. Shapira, bu nedenle testin çok uzaklardaki kırık fay hatlarını harekete geçirmesi olasılığının bulunmadığını da sözlerine ekledi.