Milyarlık ceza mı, yoksa 3 gün tatil mi?
Size şöyle bir soru sorsalar; "1 milyar 123 milyon lira ceza ödemeyi mi yoksa 3 gün tatil yapmayı mı tercih edersiniz?"

Ne dersiniz? Herhalde 3 gün tatil yapmayı tercih edersiniz.

Öyle ya, 3 gün tatil yapmak varken, bundan vazgeçip 1 milyar 123 milyon lira ceza ödemenin ne anlamı var!.. Haklısınız, zaten çok kişi de böyle yapıyor.

Ceza ve tatil
Sizi fazla merakta bırakmadan, yazımıza konu olayı açıklayalım.

Vergi Usul Yasası'nda, "işyeri kapatma cezası" diye bir ceza var (VUK Mük. Md. 354). Birinci kapatmada süresi 3 gün olan bu cezanın uygulanabilmesi için, bir takvim yılı içinde (yani 1 Ocak-31 Aralık tarihleri arasında) farklı tarihlerde 3 kez fatura, fiş, irsaliye, serbest meslek makbuzu gibi belgelerin düzenlenmediğinin tespiti gerekiyor.

Yasada, işyerinin kapanmasını istemeyenlere de bir kolaylık sağlanmış. Buna göre, işyerinin kapanmasını istemeyenler, bir önceki yıl gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde yeralan kazancın yüzde 5'ini, "para cezası" olarak öderse, o işyeri kapatılmıyor. Ancak bu şekilde hesaplanan ceza, 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen "asgari ücretin bir yıllık brüt tutarından" az olamıyor.

Şu anda asgari ücretin, aylık brüt tutarı 93 milyon 600 bin lira olduğuna göre, işyerinin kapatılmasını istemeyen bir bakkal, kasap, manav, kuruyemişçi, kırtasiyeci, dönerci, kebapçı vs. asgari ücretin yıllık tutarı olan 1 milyar 123 milyon 200 bin liradan aşağı olmayacak şekilde bir para cezası öderse, işyeri 3 gün kapatılmıyor.

Dayak ve sayı sayma
Yasadaki bu madde bize bir fıkrayı hatırlattı.

Bektaşinin biri, sarhoş vaziyette nara atarak dolaşırken yakalanıp karakola getirilmiş. Komiser;

- Yatırın şu adamı yere, ayaklarının altına 100 sopa vurun da dünya kaç bucakmış bir anlasın bakalım... dediğinde, Bektaşi perişan bir vaziyette;

- Aman komiserim, ne yapıyorsun? Sen ya ayaklarının altına 100 sopa yememişsin ya da sayı saymasını bilmiyorsun...

Fıkrada olduğu gibi, bu yasa maddesini hazırlayanlar ya sayı saymasını bilmiyorlar ya da esnafın üç günde 1 milyar 123 milyon lira kazanamayacağını bilmiyorlar!.. Esnafa gelince; bakkal, kasap, manav, kuruyemişçi, dönerci, kebapçı gibi kişiler üç günde net olarak 1 milyar 123 milyon lira kazanamayacakları için, kuşkusuz işyerlerinin üç gün kapatılmasını yani 3 gün tatili tercih ediyorlar olup bitiyor...

İşyeri kapatma cezasıyla ilgili uygulamada, çalışılmayan günlerin vergisini anlamadığı, üç günlük sabit giderlerin de çalışılan günlerin gelirinden düşüldüğü için Maliye kendini cezalandırıyor. İşyeri kapatma cezasının gözden geçirilmesinde hatta kaldırılmasında yarar var...