10 asırlık tarih
Heybeliada'nın ıslak, buram buram çam kokan patikasından tepeye tırmanırken, ormanın içinden yükselen 10 asırlık bir tarihin nefes alışını duyuyordum. Şiddetli esen poyraz ile başbaşa Marmara'nın ufkuna bakıyordu umutla.

9'uncu yüzyılda Patrik "Kutsal" Fotyos tarafından bugün bulunduğu yerde inşa edilmiş. O tarihte daha ziyade manastır ve kilise olarak kullanıma başlanmış. Bizans sarayının yaramaz çocukları diye adlandırılan, "Prensler"in de sürgün yeriymiş burası.

18'nci Yüzyıl'a gelene kadar, iki yangın ve üç depremde, tam beş kez yer ile yeksan olmuş.

1830 yılında, Patrik 4. Germanos, buranın Teoloji Fakültesi olmasını istemiş.

1842 yılında, Sakız Adalı banker Pavlos'un yardımı ile Mimar Periklis Fotiyadis'e yaptırılmış. İki yıllık bir çalışma sonucu 1844 yılında okul eğitime başlamış. Bu eğitim, 1971 yılına kadar aralıksız sürdürülmüş.

Fener Patriği Dimitri Bartholomeos da Heybeliada mezunu. Burayı bitirdikten sonra Vatikan'da görev almış. Daha sonra mezun olduğu Heybeliada Ruhban Okulu'nda müdür yardımcılığı görevine getirilmiş.

400 yıllık kütüphane
16 dönüm arazi üstüne kurulmuş olan Uluslararası Ruhban Okulu'nun yerleşim alanı 5000 metrekare. Dört katta 95 oda bulunmakta.

Zemin katı ise kütüphane. Zamanında dünyanın dördüncü kütüphanesi olarak bilinen burada 400 yıllık kitaplar yer alıyor. Beş oda içiçe kitap dolu. Elyazmalarını Patrikhane kendi bünyesinde koruma altına almış. Halen 300'ü aşkın asırlık kitaba sahip...

Yeniköy'lü Todori
Papaz Teodor Anastas, kütüphaneyi gezdirirken, okulun kapalı olduğu 11 yıl içinde kütüphaneden çok kitap kaybı verdiklerini söylüyordu.

Papaz Anastas, Sarıyer 1939 doğumlu ve Robert Kolej mezunu. Daha sonra Heybeliada Ruhban Okulu'nda okumuş. Şimdi bu 5000 metrekarelik okulun sorumlusu.

"Okuldan bir sürü arkadaşım vardı, hepsinin izini kaybettim" diyor Teodor Anastas. Dışişleri Bakanımız İsmail Cem ile aynı sınıfta okuduğunu, Ercan Arıklı'nın sıra arkadaşı olduğunu sözlerine ekliyor.

"Onlar beni Anastas diye bilirler. Rahip olduktan sonra Teodor adını verdiler bana. Okul arkadaşlarımın hepsini çok özledim. Çok güzel günlerimiz olmuştu" derken gözleri yıllar öncesinden kalan hasretin buğusu ile doluyor.

Dönüş vapuruna giderken 10 asırlık tarihi geride bıraktım. Heybeliada çarşısındaki hangi esnafla konuştuysam, Ruhban Okulu'nun tekrar açılmasını istediklerini söylediler. "Kışın ıssız kalan adaya hareket getirir. Uluslararası bir okul olduğu için de turizm reklamımız olur" dediler.

Okul hazır, ada esnafı hazır... İş bir tek açılışa kalıyor... 10 asırlık tarihi canlandırmak için...