Neden Düştü?
Bono faizi tarihindeki en hızlı düşüşlerden birini gördü. Çünkü senaryo belli:

* Bütçe Meclis'te kabul edilecek. IMF Kasım sonu gibi gelecek. Aralık'ta anlaşma imzalanacak. Program 2000'de devreye girecek.

* Merkez Bankası kuru 25'lik enflasyon hedefine göre ayarlayacak. Aylık kur artışı ortalama yüzde 1.8'e indirilecek. Şu anda devalüasyon hızının yüzde 4'un üzerinde olduğunu düşünürsek, maliyetler epeyce aşağıya çekilecek.

* Yurtdışından para akışı da sağlanacak. Yabancı yatırımcının getireceği döviz, yüzde 15'in üzerindeki dolar faizini düşürecek.

* Devalüasyon hızı yavaşlayınca, Merkez Bankası da faiz kotasyonunu indirecek.

Bu perspektiften bakıldığında bono faizlerinin yüzde 88'den çok aşağıya düşmesi için gerekli zemin var. Yüzde 25'lik enflasyona göre şu anda reel faiz yüzde 50. Yüzde 15'lik makul seviyeye inmesi için faizin yüzde 45'e gerilemesi gerekiyor.

Ve eğer program 2000'de başlayacaksa, piyasalar bu gelişmeleri mutlaka önceden satın alacaklar. Şubat 2000'e kadar fazla yeni bono ihracı yapılmayacağına göre de talep şu anda piyasada bulunanlar üzerinde yoğunlaşacak.

PİYASA MERAK EDİYOR
BÜTÇE ile birlikte gelen soru işaretleri var. 24 katrilyonluk vergi gelirinin nasıl sağlanacağı merak ediliyor. Stopaj ve KDV oranının artacağı, bir kereye mahsus vergi konulacağı, 279. maddeden geri dönülmeyeceği düşünülüyor. Bu arada yatırımlarda kısıntı, enflasyon hedefine uygun maaş zammı yapılması gerekiyor. Yani sıkı bütçeye, daha da sıkı siyasi irade gerekiyor. Vergi gelirinin artırılması halinde yüzde 5'lik büyümenin nasıl sağlanacağı da merak konusu. Çünkü ekonomi canlanmadığı taktirde, vergi gelirinin de artmayacağı düşünülüyor. Geçen hafta esen rüzgarla faizin yüzde 85'in de altına inebildiğini görebiliriz. TL fonlama maliyeti yüzde 100'ü aşsa, dövizle fonlama maliyeti de yüzde 85'e dayansa da... Ancak düşüşün kalıcı olabilmesi için piyasanın mutlaka programı uygulayanlara inanması gerekiyor.

NADİN TAŞCIOĞLU