 |
 |
| 17.10.1999 |
| Anasayfa |
| Son Dakika |
| Haber İndeksi |
| Yazarlar |
| Günün İçinden |
| Politika |
| Ekonomi |
| Dünyadan |
| Spor |
 |
| Magazin |
 |
| Sofra |
 |
| Bizim City |
| Sizinkiler |
| Para Durumu |
| Hava Durumu |
| Bayan Sabah |
| İstanbul |
| İşte İnsan |
| Astroloji |
| Reklam |
| Sarı Sayfalar |
| Arşiv |
| Hazırlayanlar |
| Sabah Künye |
| E-Posta |
|
|
|
|
|
|
|
| Win-Turkce US-Ascii |
| © Copyright
1999 MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. |
|
Son Kızılderililer
Çoğumuz onları Kaptan Swing, Teksas, Tommiks gibi çizgi romanlardaki "vahşiler" olarak tanıdık. Bugün Utah, Arizona Çölü, Grand Canyon'un çevresi onların izleriyle renkleniyor... Yazı ve fotoğraflar: Fügen ÜNAL ŞEN Solukyüzlerin derilerini yüzen, iri yapılı, yarı çıplak bu insanların savaş boyalarıyla renklendirilmiş yüzlerindeki öfke gözlerimize, John Wayne filmlerinde attıkları savaş çığlıkları ise kulaklarımıza yerleşti. Günümüzde, görkemli kızıl kayalıkların arasında, sessiz ve kopuk bir hayat sürüyorlar. Özelikle bu topraklar, tarihin sayfalarında kalmış, Kızılderili kültürünü merak edenler için canlı örneklerle dolu... Onlar gitmiş olsa bile, bunlar hâlâ Kızılderili toprakları... Uzun, parlak, kömür karası saçlı ve gözlü, çene kemiği biraz çıkık, burnu biraz basık, yüzü geniş... Tipik bir Kızılderili. Adı Tom. Gerçek adı bu değil ama yine de "bu yabancıya" Nevajo dilindeki adını söylemek istemiyor. Üstelemiyorum. Burası Tse' Bii Ndzisgaii. Nevajo dilinde böyle söyleniyor. Biz bu bölgeyi Grand Canyon ve Monument Valley (Anıtlar Vadisi) olarak biliyoruz. Kızıla boyalı dev kayaların, hani şu John Wayne filmlerinin değişmez sahnesi olan Grand Canyon ve Monument Walley'in (Anıtlar Vadisi'nin) uçsuz bucaksız düzlüğünde dolaşıyoruz Tom'la. GÖRKEMLİ KIZIL KAYALAR Kızıl kayalar çok yüksek. Hepsinin Nevajolar için bir anlamı var. Ve bu anlamlar nesiller boyunca aktarılabilsin diye uğraşıyorlar. Tom diyor ki; "Buralarda asırlar önce, bizim atalarımız gelmeden önce Anasazi Uygarlığı varmış. Hâlâ da bazı duvar resimlerinde Anasaziler'in izlerini görüyoruz. O resimler koruma altında."
Batık Kıta Atlantis kadar merak uyandıran ve varlığı hep tartışılan Anasazi Uygarlığı'nın izlerini kızıl kayalarda bulmanın heyecanını duyuyorum. Volkanik kayalara kazınmış, kuş ve keçi resimleri var. Nevaho yerlisi Tom, "kuşların gagaları ne tarafa bakıyorsa, topluluğun göçü o tarafadır," diyor. HAYALLERİM ÖLDÜ Arizona Çölü'ne, Grand Canyon'a, Monument Valley'e, kısacası Navajolar'ın topraklarına yolculuğuma başlarken kurduğum hayallerin başı sonu yoktu.
Bizon derisinden çadırları arasında dolaşan, tüylerle süslü başlıkları, deri kıyafetleri, ayaklarında çarıkları ile Kızılderililer'i görecektim. Rengârenk motiflerle süslü battaniyelerine sarılmış yaşlı Kızılderililer kimbilir bana ne öyküler anlatacaklardı. Kızıl Bulut'un, Yalnız Kurt'un, Beyaz Ayı'nın, Oturan Boğa'nın, Donmuş Ayak'ın, Geronimo'nun öykülerini dinlerken belki birlikte barış çubuğu bile içecektik. Oysa hayallerim, Grand Canyon'un uçsuz bucaksız, yalçın kayalıklarına çarpıp öldü. Bir Kızılderili Reisi'nin sözleri yerleşti yüreğime: "Orada olmayacağım. Kalkıp gideceğim. Kalbimi vatanıma gömün." GİTMİŞLERDİ... Deri çadırlar çoktan sökülmüş, Colorado Nehri'nin kıyısındaki köyler, Arizona Çölü'nün rüzgârında savrulup yok olmuştu.
O yüzden kızıl kayalar daha donuk, daha yalnız göründüler gözüme. "Bu bölge, Nevajolar'a ait. Onlar izin vermezse giremezsiniz. Elimizde kalan da zaten bir tek bu." "Peki Tom, Nevajolar (Nevaho) neredeler?" "Orda, burda, darmadağınıklar. Çoğu içki ve kumara kaptırdı kendisini. Bizler, atalarımızın topraklarını bırakmayanlar turistleri gezdirerek, turkuvaz işli el yapması gümüşleri satarak, çanak çömlek yaparak para kazanıyoruz." "Bu kızıl kayalar arasında dolaşırken neler hissediyorsun?" "Burası benim dünyam. Ben başka Amerika'yı tanımıyorum. Şimdi bir kamyonetle dolaşıyorum ama ben sanki at üstündeymiş gibi hissediyorum." |
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır