Terbiye
"Hazır ol"da büyüdü benim neslim... İyi terbiye edilmiştik.
Evde dede karşısında el pençe divandık, okulda öğretmen karşısında ezik...
Kışlada paşanın önünde, camide hocanın huzurunda, büroda müdürün makamında "hazır ol"da...
Baş her daim düşük, eller önde, ayaklar bitişik, düğmeler ilikli...
Oturduğun yerden konuşmak terbiyesizlikti. Düğme çözmek laubalilik, ayak ayak üstüne atmak küstahlık...
En sık duyduğumuz talimat, "Bacaklarını topla"ydı veya "Terbiyeli otur", "Önünü ilikle", "Sus da dinle..!"
Vilayette iş kovalarken, bankaya su parası yatırırken, sınıfta sözlüye kalkarken, amirden izin isterken hep aynı yenik hal, aynı ezik tavır...
İtaat esastı; itiraz ayıp, fikir beyanı yasak, isyan günah...
***
Çocuklarını esas duruşta yetiştirenler şimdi Başbakan Ecevit'in Başkan Clinton karşısındaki esas duruşundan eziklik duyuyorlar.
Oysa ben bu duruşu iyi tanıyorum. Öyle çok tahtaya kalktım ki o halde...
Ola ki 20 yıl önce beni "Ecevit duruşu"yla sınava çekenler de Başbakan'ın duruşundan şikayet ediyorlardır şimdi...
Oysa haddimize miydi evde büyüklerle konuşurken, tahtada ders anlatırken, resmi bir görüşme yaparken Clinton gibi popomuzun yarısını koltuğun sırtına yaslayıp oturmak...
Böyle bir tavır "Kendine güven duygusu"na değil, "şımarıklığa" yorulurdu.
Esas olan, Ecevit gibi saygılı durmaktı.
Saygı, o duruşta aranırdı. Saygı yoksa, söylediğinin kıymeti de yoktu.
Çocuklarının yaratıcılığı yerine, avuç içlerini kamçılayanlar, yatırımlarını bilgi vermeye değil, saygı görmeye yapanlar, "Adam ol"maya değil "Terbiyeli ol"maya bir ömür adayanlar, esas duruşta bir kuşak yarattılar her yaştan...
Fotoğraftaki Ecevit, onların temsilcisiydi.
***
Evet, bu fotoğraf, "terbiye farkı"nın fotoğrafıdır...
Ama bize artık "farklı terbiye" konusunu da düşündürmelidir.
Terbiyeli olacağım diye babasına sarılamamış, hocasıyla samimi olamamış, düğmesinin önünü çözüp başını yukarı kaldıramamış, ağzını açıp iki çift laf konuşamamış, ayıp diye derdini açamamış, günah diye sevdiğine sarılamamış ve hayatı boyunca esas duruşta kalmış bir nesle "rahat" demenin zamanıdır artık...
"Rahat" komutunu vermesi gerekenler, o fotoğraftan "rahatsız" olanlardır.
