Devlet Baba
Cumhurbaşkanı Demirel'in uzun konuşmasını tek cümleyle özetlemek gerekirse... Galiba şu söylenebilir: Baba, tam teşekküllü hastane.

147 sayfalık konuşmada "hastalıklar" da sıralanıyor, "ilaçlar" da.

Tabii bu arada "başka şeyler" de sıralanıyor.

Örneğin "talimatlar."

Hangi sektör... Ya da hangi Bakan neyi yapmalı, neyi yapmamalı?

Enerji konusunda hangi adımlar atılmalı?

Turizmde...

Karayollarında...

Nelere dikkat edilmeli?

Açıkçası Baba dün "Başkan gibi" konuştu.

Demirel'in konuşmasını "birkaç bölüme" ayırmak gerek.

İlk başlar... 14, 15, 16. sayfalar "Cumhuriyet ve demokrasi dersi."

"Akademik" bir söylem.

Özeti:

- Cumhuriyet bir günde gelmedi... Dünü... Cumhuriyet'in öncesini... Ödenen bedelleri unutma... Ve sahip olduğun şeyin değerini bil.

Cumhuriyet bir "büyük uzlaşma."

Bir başka büyük uzlaşma ise "1950."

Yani "milletin, Cumhuriyet'e sahip çıkması."

Baba'nın herkesten istediği şu:

- 1923 ve 1950 uzlaşmalarını aklınızdan hiç çıkarmayın.

***

Konuşmada "güncel" de var, üstü örtülü "yanıtlar" da.

Örneğin "Türkiye teokratik bir devlet değildir! Laik bir devlettir" diyerek, Yargıtay Başkanı Sami Selçuk'a yanıt.

Ancak, konuşmanın bütünü ele alındığında...

Yanıtlar "ayrıntı olarak" kalıyor.

***

Son yıllarda üzerinde durulan bazı konular var.

"Temiz toplum" gibi.

"Dokunulmazlıklar" gibi.

"Siyasetin finansmanı" gibi.

"Seçim sistemi" gibi.

Yazının başında dedik ya "Baba, tam teşekküllü hastane."

"Yukarıda sıralanan önemli hastalıkların hepsine" birer reçete yazıyor.

***

Tabii bütün sorunların anası "devlet reformu."

"Çankaya reformu" da, devlet reformunun bir ayağı.

Devlet, nasıl yeniden yapılanmalı?

Çankaya nasıl dolmalı?

Halkın seçeceği Cumhurbaşkanı hangi yetkileri kullanmalı?

Baba "devlet projesini" söylerken... Satırlar arasında... Bir şeyi hatırlattı:

- ...... Tartışmayı içerikten ziyade kişilerle irtibatlandırmanın Türkiye'ye hiçbir yararı olmadığını bir kere daha vurgulamak istiyorum. (Sayfa 22)

Burada "sitem" de var.

"Uyarı" da.

Öyle ya...

Baba "Bazı şeyleri... Devlet reformunu... Çankaya seçimi ile ilgili görüşlerini" daha önce de seslendirmişti.

Ama...

"Baba, kendisi için istiyor" denilmişti.

Demirel dün "1982 Anayasası'na göre seçilişinin son konuşmasını" yaparken...

Vurguladı ki...

"Beni bırakın, sistemi tartışın."

***

Baba'nın konuşmasına "iki pencereden daha" bakmak lazım.

Birincisi:

Baba "halkına hesap verdi."

İkincisi:

"Son konuşmam" dedi ama...

"Cumhurbaşkanı sıfatımla huzurunuzda yaptığım son konuşmam." (Sayfa 147)

Yani...

Anayasa değişirse... "Yarı Başkanlık" ya da "Başkanlık" sistemine geçilirse...

Her şey "yeniden başlayabilir."

Yine özetleyecek olursak...

Baba dün dedi ki "İşte hasta, işte başhekim olarak da ben... Bundan sonrası için ise... Hikmet yüce Allah'ın... Takdir yüce milletin."