"Demirel'in süresinin uzatılması konusunda yaygın bir konsensüs oluşmaya başlaması güzel bir şey" diyen Başbakan Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanlığına adaylığı aklından bile geçirmediğini söyledi

"ABD başkanlığı konumundayım"
ABD ziyaretinde Dünya Bankası Başkanı ile yapacağı görüşmenin yeri konusunda "kriz yaşandığına" ilişkin haberlerin hatırlatılması üzerine Ecevit, görüşmenin Blair House'de yapılacağını belirtti. Ecevit, şöyle devam etti: "Ben oranın uygun olacağını düşündüm. Çünkü orada ABD Başkanlığı'nın konuğu durumundayım. Tabii, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası'nın değerli başkanlarıyla şu aşamada yapacağımız görüşmeler çok önemli. Kendileri özellikle deprem felaketi karşısında Türkiye'ye oldukça önemli kaynaklar oluşturma çabası içindeler. Bu konuda bazı adımlar da atılmış durumda. Ayrıca, bildiğiniz gibi Türkiye'nin gerek IMF gerek Dünya Bankası ile deprem dışında da görüşmekte olduğu konular var. Bunlarla ilgili olarak gerek IMF gerek Dünya Bankası'nın başkanlarıyla Washington'da görüşme olanağı bulacağımı umuyorum. Kendilerini ABD Devlet Başkanı Sayın Clinton'un bana tahsis edeceği Blair House'de kabul edeceğim."

Fazilet'in anayasa teklifi: "Halk seçsin"
TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut'u ziyaret eden FP Genel Başkanı Recai Kutan Anayasa'da yapılmasını istedikleri değişiklikleri açıkladı. Kutan, Cumhurbaşkanı'nı halkın seçmesini, ayrıca görev süresinin iki döneme uzatılması imkanı da tanınmasını istedi.

Kutan, "İlk etapta Anayasa'nın 4 maddesinin değiştirilmesinin yararlı olacağına inanıyoruz. Daha sonra 30 maddede değişiklik önerilerimiz var. Üçüncü adım yepyeni sivil bir Anayasa hazırlamaktır" dedi. Kutan, Anayasa'da hemen yapılmasını istedikleri değişiklikleri şöyle açıkladı : "- Cumhurbaşkanı halk tarafından 4 yıllığına seçilmelidir. Cumhurbaşkanı seçilen bir kişi ikinci kez 4 yıl daha seçilebilmelidir. Aynı şekilde milletvekilliği seçimleri de 4 yılda bir yapılmalıdır. Anayasa'nın geçici 15'inci maddesi bütünüyle ortadan kaldırılmalıdır. Böylece 12 Eylül döneminde çıkan kanunların Anayasa'ya aykırılığı öne sürülebilmeli, dönemin yöneticilerinin hukuki ve siyasi sorumlulukları gündeme getirilebilmelidir.

- Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun oluşum şekli yeniden düzenlenmelidir.

- Meclis istediği suçları affedebilme yetkisine sahip olmalıdır. Mevcut uygulamada, Anayasa'nın 87'inci maddesi milletvekillerine af çıkarma yetkisi verdiği halde, 14'üncü madde bazı istisnalar getirmektedir. "

14'üncü madde
Kutan'ın değiştirilmesini istediği 14'üncü madde, FP paketinde yeralan öneriler arasında tartışmaya en açık olanı gibi görünüyor. "Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması" başlıklı bu madde aynen şöyle: "Anayasa'da yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk devletinin ve cumhuriyetinin varlığını tehlikeye düşürmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, ırk, din ve mezhep ayırımı yaratmak veya sair herhangi bir yoldan bu kavram ve görüşlere dayanan bir devlet düzenini kurmak amacıyla kullanılamazlar. Bu yasaklara aykırı hareket eden veya başkalarını bu yolda teşvik veya tahrik edenler hakkında uygulanacak müeyyideler kanunlarla düzenlenir. Anayasa'nın hiçbir hükmü, Anayasa'da yer alan hak ve hürriyetleri yok etmeye yönelik bir faaliyette bulunma hakkını verir şekilde yorumlanamaz."

Akbulut ise, gazetecilerin, "Cumhurbaşkanı adayı olacak mısınız" sorusuna "Konumuzla ilgili değil" diyerek yanıt vermedi.

Altan Öymen: Tartışma yararlı olur
CHP Genel Başkanı Altan Öymen, cumhurbaşkanlığına en uygun bir çözümün getirilmesi için şimdiden bir tartışma başlatılmasının yararlı oluduğunu söyledi.

Öymen, Hak-İş'i ziyaretinde, bir gazetecinin, "Demirel'in görev süresinin uzatılmasına" ilişkin sorusu üzerine şunları söyledi:

"Cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılmasına 8 ay var. Bu tartışmaların şimdiden başlamasında bir sakınca görmüyorum. Meclis bu konu üzerinde bir fikir oluşturmalıdır. Bu konudaki hazırlıksızlıkların sıkıntısı geçmişte görüldü. Güç bir seçimdir, Türkiye'nin geleceğini ilgilendiren bir seçimdir. Uzlaşmayla bir sonuca varılmalıdır. Buradan şimdiden herkesin fikirlerini, görüşlerini bildirmesi gerekir. Son günlere kalınırsa, tesadüfi bir seçim olur. Buraya en uygun bir çözümün getirilmesi için şimdiden tartışma başlatılması yararlıdır. Bu konu hakkında, yetkili organlarımızda görüştükten sonra bir fikir belirteceğiz."

Hüsamettin Cindoruk: Tanıdığım Demirel buna razı olmaz
TBMM eski Başkanı Hüsamettin Cindoruk, tanıdığı Demirel'in "seçimsiz süre uzatılmasına" razı olmayacağını savundu. Geçmişte Demirel ile birlikte 1982 Anayasası'na karşı çıktıklarını dile getiren Cindoruk, şöyle konuştu:

"Sayın Evren'in Anayasa ile Cumhurbaşkanı seçilmesi yanlıştı. Gene Anayasa ile Cumhurbaşkanlığı'nın süresinin uzatılması da Demirel'in kabul edeceği bir yol değildir. Ne var ki sayın Cumhurbaşkanı, çok değerli bir Cumhurbaşkanlığı süreci yaşıyor. O'nun bu süreyi uzatarak devam ettirmesinde ülkenin yararı var. Bence yapılacak şey, yarı başkanlık sistemine geçilmesi için bir anayasa değişikliği yapmak ve sayın Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından tekrar seçilmesidir. En pratik yol budur. Sayın Cumhurbaşkanı'nın içine sinecek de odur. Geçmişine yakışacak da odur. Halkın seçtiği bir cumhurbaşkanı sayın Demirel olursa, Süleyman Demirel bu yetkilerini tartışma dışı kullanır, sorumluluğu sırtında taşır, Türkiye'nin önünü açar."

Cindoruk, Demirel'in görev süresinin uzatılmasına ilişkin öneriyle ilgili olarak şunları söyledi: "Demirel'e bir hak vermek, demokratik bir yöntem değil. Sayın Cumhurbaşkanı seçimsiz hiçbir yere gelmemiştir. Sanıyorum yine seçim yoluyla süresinin uzatılmasına 'evet' diyecektir. Aksini kabul etmez."

Cindoruk, Ecevit'in cumhurbaşkanlığına ise MHP'nin destek vereceğini sanmadığını kaydetti, eğitim şartı için de Celal Bayar'ın lise mezunu bile olmadığını hatırlattı.

Kenan Evren: Süre uzatılırsa memnun olurum
7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in görev süresi uzatılırsa memnun olacağını söyledi, kendisinin de cumhurbaşkanını halkın seçmesinden yana olduğunu belirtti.

Kenan Evren, dün Ankara'da Meclis Başkanı Yıldırım Akbulut'a kutlama ziyaretinde bulundu. Evren, ziyareti sırasında gazetecilerin sorularını da yanıtladı. Evren, bir gazetecinin "Sayın Demirel'in görev süresinin uzatılması tartışılıyor. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz" sorusuna, "Bu Meclis'in görevidir. Eğer uzatılırsa memnun olurum" yanıtını verdi.

Evren, cumhurbaşkanının seçim şekliyle ilgili olarak da şunları söyledi:

"Ben, Anayasa hazırlanırken cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi gerektiğini savunmuştum. Ama çoğunluk bugünkü şekli uygun buldu. Ben bugün de halk tarafından seçilmesine taraftarım."

Kenan Evren, Anayasa'nın geçici 15'inci maddesinin kaldırılmasının tartışıldığını hatırlatan bir gazeteciye ise, "Bu konu da Meclis'in görevidir. Ben şimdiye kadar bir tepki göstermedim ki, bundan sonra göstereyim" demekle yetindi.

Evren, 15'inci madde kaldırılıp kendisi için yargı yolunun açılması durumunda ne yapacağı sorusunu ise, "O zaman görüşürüz" diye yanıtladı.

Meclis Başkanı Yıldırım Akbulut da, konuşmasında, Kenan Evren'in ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. "Kendisine milletimize verdiği hizmetlerden olayı minnet duygularımız var" diyen Akbulut, diğer soruları yanıtlamadı.