Aslında duya duya bayağı da alışmıştım numarama. Malum, bir insana kırk kere deli derseniz gerçekten delirir, ben de bu numaralı cumhuriyetçiliği sindirmek üzereydim.
Ama bir baktım ki, 2. Cumhuriyetçilik payesini ben daha on yaşında çocukken 27 Mayısçılar kapmış gitmiş.
İnanmıyorsanız açın bakın; Darbenin hemen ertesinde, 27 Mayıs; gerek onu yapanlar gerekse destekleyenler tarafından kesinlikle ve ısrarla "İkinci Cumhuriyetin kuruluşu" olarak sunuluyor. O günlerde çekilmiş bütün "devrim" filmlerinde, tok sesli spikerler "27 Mayıs'la kurulan İkinci Cumhuriyet"ten söz ediyor. Devrim sabahı gazeteler iri puntolu manşetlerinde 2. Cumhuriyet'in kuruluşunu kutluyor.
Yani sevgili okurlar, bu durumda, ikinci cumhuriyetçilerin başı Mehmet Altan ve bizler değil, Cemal Gürsel ve Milli Birlik Komitesi oluyor.
Hadi biz bunu bilmiyoruz. Ne Mehmet Altan'ın, ne de benim yaşım, o günleri ayrıntılı olarak hatırlamaya müsait değil. Ama bize yıllardır 2. Cumhuriyetçi diye saldıran yaşlı başlı köşe yazarlarımız nasıl hatırlamıyor? Nasıl oluyor da, yıllardır 2. Cumhuriyetçiliği küfür gibi kullanırken, Cemal Gürsel ve arkadaşlarının kemiklerini sızlattıklarının, kendi köklerine hakaret ettiklerinin farkında olmuyor?
Ben tabii, bu durumdan fazla etkilendiğimi, bir kimlik bunalımına girdiğimi söyleyemem. Çünkü doğrusunu isterseniz, daha başından içeriğine tamamen katılmakla birlikte böyle bir numaralandırmayı fazla açıklayıcı bulmamış; ama daha sonra numarama karşı çıkarsam içerikten sıyırtmaya çalıştığım sanılır diye, reddetmeye de gerek duymamıştım.
Ama şimdi, bir mükerrerlik durumu ortaya çıktığına göre meseleyi yeniden değerlendirmek zorundayım. Başkasının numarasını gasp etmiş olmayı kendime yakıştıramam. Çocuğunuza Murat adını verebilirsiniz, ama 4. Murat adını veremezsiniz, öyle değil mi? Ya da yeni bir boğaz köprüsü yapsanız, ona da 2. Boğaz Köprüsü diyemezsiniz... Bunun gibi bir şey...
Bu tarihi keşfimi ve endişelerimi bizim numara babamız Mehmet Altan'a duyurmaya karar verdim. Tez elden bir araya gelmeli ve bir numara tashihi yapmalıyız... Ve madem ki bir tashih yapacağız, yine tarihi bir hata yapmamak için iyice ince eleyip sık dokumalıyız.
Örneğin çok partili hayata geçişin ve Demokrat Parti Hareketi'nin 2. Cumhuriyet adını hak edip etmediğini ciddi olarak düşünmeliyiz. Cumhuriyetin içinin daha fazla demokrasiyle doldurulması; Milli Şef'in iradesi döneminden, millet iradesi dönemine geçilmesi anlamında, DP iktidarıyla birlikte başlayan dönemi pekala 2. Cumhuriyet dönemi olarak adlandırabiliriz. Bu durumda, 27 Mayıs Hareketi otomatikman 3. Cumhuriyet Dönemi olur.
Sonra Özal'ın da hakkını yememeliyiz. Bana kalırsa, Özal'la birlikte başlayan liberalleşme, devletçilikten uzaklaşıp sivilleşme ve yeniden yapılanma dönemi, cumhuriyet tarihimizde yeni bir dönem olarak numaralanmayı çoktan hak ediyor. Etti mi size 4...
Bu durumda, Sami Selçuk olsa olsa 5. Cumhuriyetçi olabilir.
Cumhuriyetlerimizin sayısının artmasında hiçbir mahzur yok. Böylece hem kimsenin hakkını yememiş ve şu mükerrerlik meselesini halletmiş; hem de cumhuriyet sayısında Fransa'dan aşağı kalmamış oluruz. Kral numaratajında onlar 18-19'lara dayanmışken bizim 5. Mehmet'te tıkanıp kalmamızın kompleksini de gideririz böylece.
Bence 16 devlet kurmuş bir millete 5 cumhuriyet az bile...
