|
|
ALİ ŞEN(alisen@sabah.com.tr
)
|
  
Amerika bir gün Balkanlaşacak
Otuzbeş yıldır Amerika'ya gelip giderim. Bu yazıyı da Amerika'dan yazıyorum. Yetmişli yıllarda New York'ta deri konfeksiyon satan şirketim vardı. Türkiye'den Macys gibi büyük Amerikan mağazalarına ilk defa deri konfeksiyon satmıştım.
Her gelişimde Amerika'yı değişik buluyorum. Daha karışık, daha çok değişik insanların yaşadığı, çok sıkı kanunlara rağmen toplum disiplini azalan bir Amerika görüyorum. Amerika'da dünyanın her milletinden insan yaşıyor. Bütün dinlere inananlar ve dünyada konuşulan ne kadar lisan varsa onları konuşan insanlar burada yaşıyor. Hem de Amerikan vatandaşı olmuşlar. Dünün komünistleri Rusya ve eski Doğu Blok'undan gelip 5 yıldan fazla yaşayanlar Amerikan vatandaşı olmuş.
Sokaktaki Amerikalı'nın kültür düzeyi Avrupalı'dan çok daha zayıf. İstanbul'un Uzak Doğu'da olduğunu, Türkiye'nin bir Afrika ülkesi olduğunu zanneden çok Amerikalı var. Tam bir vurdum duymazlık örneği veriyorlar. Nasıl oluyor da bu kadar karışık bu kadar değişik milletlere ait insanların yaşadığı Amerika dünyanın en güçlü devleti oluyor?
Amerika neden güçlü?
10 gündür Washington, Philadelphia, Baltimore ve Miami'deyim. Çok Amerikalı dostumla veya yeni Amerikan vatandaşı olmuş değişik mezheplere ait insanlarla konuştum. Çocuklarım Adnan ve Metin de benimle bu seyahatte beraberler. İkisi de İsviçre'de tahsil yaptı. Sonradan Metin İngiltere'de okumuştu. Onlar da Amerika'ya pekçok defa geldiler.
Amerika neden güçlü soruma enteresan cevaplar onlardan geldi:
"Dünyanın diğer ülkeleri Amerika'yı güçlü yapıyor. Amerikanın Coca Cola'sını dünyanın yüzde 92'si tanıyor. Diş macununu, Mc Danolds'ı, pekçok Amerikan tüketim mallarını dünyanın her yerinde alabilirsiniz. CNN dünya gündemini belirliyor. Dünyanın her yerinde Amerikan filmlerini görebilirsiniz. CNN şu haberi verdi dediğinde sanki CNN'in her haberi doğruymuş gibi insanlar inanıyor. Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Amerikalı'nın başına hiç bomba düşmedi.
Kendi ülkeleri içinde düşmanla yüzyüze gelmediler. Savaşlara hep başka ülkelerde katıldılar. Japonlar'ın Pearl Harbour'ı bombalamasının ötesinde kendi topraklarında yabancı silah patlamadı.
Amerikan farklılığı baştan başladı. Tek ülke oldular. Avrupa'dan gelen göçmenlerin de hep iyileri, cesurları, seçilmişleri, elekten geçenleri geldi. Onlar da Amerikanın büyük devlet olmasında katkıda bulundu. Tek Anayasa, tek bayrakta birleştiler. Bu kadar değişik ırklara, dinlere, milliyetlere ait insanlar."
Adnan ve Metin'in bu dedikleri ilgimi çekti. Osmanlı imparatorluğu kültürü, zenginliği var iken İngiltere, Fransa, Rusya, Çin, Mısır, Yunan kültürleri mevcutken, Amerika bilinmiyordu. 1200'lü yıllarda Paris'te, İngiltere'de üniversiteler kurulduğunda bu yeni kıtanın varlığından insanlar habersizdi. Yeni yüzyıla girerken dünyanın süper gücü Amerika, istediği ülkede hükümetleri devirebilen, istediği anda dünyanın her yerinde savaş çıkarabilen güçlü ülke olarak kalmaya devam edecek mi?
Dünyanın en çok etnik grubuna sahip Amerika'nın yeni yüzyılın yarısında Balkanlardaki gibi pekçok etnik çatışmaya sahne olacağını tahmin ediyorum. Teknoloji korkunç bir şekilde insanları esir almış. Bugün Amerikalı'nın hayatının her noktasında Internet var. Amerikalı her işini Internetle görüyor.
2050 yılında Amerika
2020 yılında Amerikan nüfusunun yüzde 25'i melez yani karışık olacaktır hesapları yapılıyor. Amerika'nın bugün 272 milyon nüfusu varken, 2025 yılında 335 milyon olacaklar. Bugün kendilerini Amerikalı sayan, içinde İrlandalısı, İtalyanı bulunan Avrupalı beyazlar nüfusun yüzde 72'sini oluştururken, bu çoğunluk 2025 yılında yüzde 62'ye inecek. Nüfusun yüzde 38'ini de Hispanic veya Latinoz dedikleri İspanyolca konuşanlar, siyahlar, Asyalılar oluşturacak.
Siyahlardaki nüfus artışı beyaz Amerikalılara oranla iki misli fazla olurken, yine de 2025 yılındaki Amerika'da nüfusunun ancak yüzde 13'ünü oluşturacaklar. Amerikan araştırma enstitülerini esas ürküten İspanyolca konuşan etnik grupların korkunç şekilde çoğalması. 2020 yılında nüfusun Los Angales'de yüzde 63, Miami'de yüzde 72, San Antonio da yüzde 75'ini İspanyolca konuşanlar oluşturacak. 2050 yılındaki Amerika'da 105 milyon Latinoz Amerikan nüfusunu oluşturacak.
2040 yılında California'da 28 milyonla çoğunluğu Latinozlar ele geçirecek. Demokrasinin gereği yapılarak, muhtemel bir referandumla California ayrı bir devlet olabilir. 2025 yılında Florida, California ve Teksas'tan sonra ülkenin en kalabalık yöresi olacaktır. Ve bütün bu yerlerde Latinozlar çoğunluğu ele geçirecekler. 2025 yılında Amerikanın yüzde 35'i elli yaş ve üstünde olurken genç nüfusunun çoğunluğunu etnik gruplar oluşturacak. 2000 yılında Amerikan tarihinde ilk defa vatandaşlardan ırk ve etnik kimlikleri belirlenmesi istenecektir.
Amerika bölünür mü?
Dünyada yaşayan insanların soyadlarından üç aşağı beş yukarı memleketlerini tahmin edebilirsiniz. Slavlar'ın soyadları viç ile, İskandinavlar'ın sen veya son'la biterken Almanlar'ın, İtalyanlar'ın, Fransızlar'ın ve Araplar'ın da ülkelerini soyadlarıyla tahmin edebilirsiniz.
Bir Amerikalıyı soyadı ile tahmin etmek ise mümkün değildir. Çünkü dünyanın her yerinden gelenler Amerikalı olurken soyları, ırkları ve soyadları aynı kalıyor. Amerikanın esas sahipleri Kızılderililer'in nüfusu bugün yüzde 1'den bile daha aşağı. Latinoz ile siyahi Amerikalılar şimdilik eyalet ve ülke seçimlerinde beraber hareket etmiyorlar. Ancak bütün bu değişikliklerden sonra dünyanın en güçlü ülkesinden etnik çatışmalar olup çok ülke çıkabilir mi?
Cumhuriyet partisinin Başkan Adayı Pat Buchanan konuyla en yakın ilgilenen siyasetçi. Bu konulardan da çok endişe duyduğu için Amerikanın geleceğiyle ilgili aynen şunları söyledi: "Amerika'ya yeni göçmenlerin gelişini yüzde 70 azaltalım. Daha evvel gelenleri Amerikalılaştıralım. Evlerinde kendi lisanlarını değil İngilizce konuşmalarını temin edelim. Amerikan vatandaşı olduklarında yaptıkları yeminlere sadık kalmalarını kontrol edelim. Kültürümüzü, tarihimizi bu yeni Amerikalılara kabul ettirelim. Aksi taktirde Amerika süratle Balkanlaşmaya gidecektir. Kuzey Güney iç savaşını yaşamamak için 50 yıl sonra ülkeyi bölünmeye götüren yeni devlet kurmak isteyenlerin savaşları olabilir."
Cumhuriyet partisinin başkan adayı bu endişelerinin sadece şahsi değil pekçok Amerikalı'nın düşüncesi olduğunu da söylemektedir.
Bugün Amerikayı diğer devletler büyük yaptı diyen oğlum Metin'in dediği gibi 50 yıl sonra bu nüfus artışlarına göre yine Amerikayı diğer devletlerden gelenler küçültecek. zayıflatacak mıdır? Yeni yüzyılın Amerika için problemli olacağını görmekteyim.
|
 |
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|