"Göstergemiz Kıbrıs olacak"
Yunanistan, AB adaylığına evet demek için Türkiye'ye söz vermiyor. Kranidiotis "Kıbrıs'ta ilerleme sağlanamazsa herşey daha zorlaşır" dedi ve ekledi: "Helsinki'de ne olacağını şimdiden söyleyemem".

Yunan hükümetinin Avrupa işleriyle görevli bakanı Yannos Kranidiotis aslen Kıbrıslı. Lefkoşe'de doğumlu Kranidiotis'in babası Atina'da da büyükelçilik yapmış olan Kıbrıslı bir diplomat. 10 yaşından itibaren Yunanistan'da yaşayan Kranidiotis için "Kıbrıs'ın gelecekteki Cumhurbaşkanı" yakıştırması yapılıyor.

* Kranidiotis'le Brüksel'de kapsamlı bir mülakat yaptım. Görüşmenin en can alıcı noktası, Yunanlı bakanın Türkiye-AB ilişkilerini önümüzdeki günlerde Kıbrıs'la test edeceklerini söylemesiydi.

Görüşmeden önemli bölümler:

Türk-Yunan yakınlaşmasının hangi yolla sağlanacağı konusunda Atina'da mutabakat sağlanmış durumda mı?

* Kranidiotis: Türk-Yunan ilişkilerinin normalleşmesi için genel bir mutabakat olduğunu sanıyorum. Şu andaki olumlu havayı yaratan iki etken var: Birincisi Türkiye ile Yunanistan arasındaki ilişkilerin daha iyi olmasına duyulan ihtiyacın her zamankinden daha fazla bilincine varıldı. Ve bu bilinç Türkiye'yi ve Atina'yı sarsan iki trajik depremden sonda çok zarif bir biçimde kendini gösterdi, iki taraftan da insanlar hemen ve kendiliğinden dayanışma içine girdiler. Bu da bize Türk ve Yunan halkları arasında "tarihi düşmanlık" denilen şeyin olmadığını kanıtladı. Türkiye ile Yunanistan arasında siyasi sorunlarımız var. Bunları uluslararası hukuk çerçevesinde çözeceğiz. Sıkı işbirliğine girip çok yakın bir ilişki geliştirebileceğimizi düşünüyorum. Evet, Atina'da bu konuda uzlaşma var, ama sorun bu amaca hangi yollarla ulaşılacağı konusunda farklı yaklaşımlar olması. Buna rağmen inanıyorum ki yoğun siyasi çatışma içermeyen konularda başlayan bu diyalog olumlu bir işaret. Bu diyalogtan iki taraf da karşılıklı yarar sağlayabilir. Şu aşamada egemenlik meselelerini de konuşmuyoruz, Kıbrıs'ı da konuşmuyoruz. Bir taraftan diyalog, diğer taraftan da depremler yüzünden başlayan olumlu iklimin Kıbrıs, Ege gibi büyük sorunlarda giderek etkili olacağına ve sonunda bunları çözebileceğimize inanıyoruz. Bu havayı korumalıyız.

Olumlu hava sürmeli
Kıbrıs konusu AB içinde Türkiye'ye karşı takınacağınız tavrı nasıl etkileyecek?

* Kranidiotis: Bugün oluşan olumlu hava gerçek sorunlarda sağlanacak bir ilerlemeyle sürdürülmeli. Bu ilerlemenin sağlanıp sağlanmayacağının Kıbrıs meselesiyle test edilebileceğini düşünüyorum (Not: Kranidiotis İngilizce "test-case" kelimesini kullanıyor). Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kıbrıs'ın iki tarafını görüşmeleri başlatmaya davet edecek. İki taraf da bu görüşmelere ön koşulsuz katılmalı ve BM kararları çerçevesinde bir çözüme ulaşmak için çok çalışmalı. Kıbrıs için çözümün iki bölgeli, iki toplumlu bir federasyon olduğunu ve Kıbrıs'ın AB üyesi olması gerektiğini düşünüyorum. Böyle bir gelişmenin hem adadaki iki toplumun, hem de Türkiye'nin lehine olacağına eminim. Kıbrıs, Avrupa ile Türkiye arasında köprü ve Türkiye'nin AB içindeki en güçlü müttefiki olur. Demek ki en önemli gösterge, toplumlararası görüşmeler.

Denktaş BM Genel sekreterine "Beni çağırma gelmeyeceğim" dedi bile...

* Kranidiotis: Korkarım ki Denktaş oldukça anakronik bir şahsiyet. Geleceğe bakmak yerine geçmişe bakıyor. Geçmişe bakıp sorumluluklar aramak yerine geleceği düşünüyorum ve dostluk ve işbirliğinden doğabilecek imkanları görüyorum. İnsanlar yeni bir başlangıç yapmaya hazır.

Şartlar var...
Kıbrıs konusunda Avrupa'dan beklentiniz nedir? Toplumlararası görüşmeler yapılamazsa Aralık ayındaki Helsinki toplantısında Türkiye'nin AB adayı ilan edilmesi konusunda ne tutum takınacaksınız?

* Kranidiotis: Gelin, ilerleme sağlanamayacağını değil de, sağlandığını düşünelim. Kıbrıs meselesi AB ile Türkiye arasına dikilen sorunlardan biri ve Yunanistan bu alanda bir miktar ilerleme sağlanması gerektiği inancında. O zaman Yunanistan'ın Türkiye'ye karşı olumlu bir tavır alması çok daha kolaylaşır. İlerleme sağlanamazsa elbette herşey daha zorlaşır. Tutumumuzu diğer AB üyesi ülkelerle birlikte belirleriz ve Türkiye'nin başvurusunu diğer aday ülkelere uygulanan aynı ilke ve ölçütler doğrultusunda değerlendiririz. Türkiye'nin AB üyesi olması gerektiğine inanıyorum, Türkiye'nin Avrupa yönelimini cesaretlendirmeliyiz, ama Türkiye de hem içte gerekli reformları yapmak ve hem de Ege ve Kıbrıs'ı çözmek için Yunanistan'la birlikte hareket etmek sorumluluklarını üstlenmeli. Bizim tavrımız olumlu, ama belirli konularda Türkiye ve Avrupalı ortaklarımızla ne tür çözüm ve anlaşmalara varacağımızı görmemiz gerekiyor. Önümüzdeki üç ay boyunca müzakere edeceğimiz şey budur. O nedenle de size şu anda Helsinki'de sonucun ne olacağını söyleyemem. Örnek olarak Kıbrıs'ı verdim, o zaman işler Yunanistan açısından çok kolaylaşır.

Kıbrıs'ta ilerleme sağlanamazsa başka hangi alanlardaki ilerlemeler sizi tatmin edebilir?

* Kranidiotis: Orada ilerleme olmazsa başka hangi çözümler olabilir diye bakmak zorunda kalacağız. Ama dediğim gibi, Türkiye de kendi sorumluluklarını üstlenmeli.

O zaman Kıbrıs için baskıyı Türkiye yerine AB üyeleri üzerine koyup Kıbrıs'ın üyeliğe kabulü için gayret gösterir misiniz?

* Kranidiotis: Bu benim kendi önerdiğim bir seçenek. Buna göre soruna çözüm bulunmasa bile Kıbrıs AB üyesi olabilmeli. Türk Hükümeti ya da Denktaş sorunu çözmek istemiyorsa bu yüzden Kıbrıs'ı cezalandırmak niye? Tabii ki tercihim siyasi çözüm. Ama bütün bunlar müzakere edeceğimiz alanlar. AB üyesi ülkelerdeki büyükelçilerimizi toplayıp bu konuyu görüşmeye hazırlanıyorum.