Yunanistan'la yakınlaşma
- Deprem sonrası Yunanistan'ın sıcak ilgisi bölgeye nasıl yansıdı, bu yakınlaşmayı nasıl değerlendiriyorsunuz?

- Yunanistan gerçekten çok duyarlı davrandı. Özellikle Tüpraş yangını konusunda son derece ilgiliydi. Gönderdikleri bir helikopter sürekli çalıştı. Yangın söndürmeyle ilgili uzman personeli de Tüpraş'taydı. Bir bayan görevli sürekli bizimle birlikte çalıştı. Yunanistan'la aramızda çeşitli sorunlar olabilir ama ben bu felaketin Türkiye ile Yunanistan'ı birbirine yaklaştırdığını düşünüyorum. Aralarında sorun olan iki arkadaşın, iki komşunun, iki insanın böyle acılı günlerde yakınlaşmalarına benzer bir durum iki devlet arasında gerçekleşti. Yunanistan Başbakanı'nın açıklamaları halkların yanı sıra Devlet görevlilerinin de yakınlaştığını gösteriyor.

- Tüpraş'ta yangın nasıl büyüdü?

- Tüpraş Genel Müdürü canla başla çalışıyordu ama doğru dürüst haberleşme olmadığı için bazı araç gereçlerin, söndürmeyle ilgili maddelerin temininde zorluk çekiyorlardı. Bir ara 11 tank aynı anda yanıyordu. Her birinin içinde 40-50 bin ton benzin, nafta olan tanklar alev alevdi. Daha sonra dikkatli bir koordinasyonla yangını kontrol altına alıp söndürdük.

- Bölgede "korku"nun izleri silinmeye başladı mı?

- Birbirine komşu 5 ilde aynı şey oluyor. Bu bölgede 10 milyona yakın insan var. Hepsi 45 saniyede çok büyük bir uğultu yaşamış. O uğultu insanları çok korkutmuş. Ani seslere karşı bir korku gelişmiş. İnsanlar "Allah bir daha böyle bir şey yaşatmasın" diyor. Şimdi bölgede sesten korkan insanlar var. En küçük sesten korkuyorlar. Konuştuğum insanların en çok o sesi bir daha duymaktan korktuklarını gördüm.

Kamu kuruluşlarının rolü
- Bu felaketten nasıl bir ders çıkarılmalı?

- Her şeyi baştan aşağı sorgulamamız gerekiyor. Türkiye'deki kentleşme, imar, yapı sistemlerinin baştan programlanması gerekiyor. Sivil Savunma'nın programlanması gerekiyor. Haberleşmenin, ilk yardım hizmetlerinin planlanması ve sistemlerin yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor. Depremde uzman Türkiye Kömür İşletmeleri gibi kamu kurumlarından da yararlanılması gerekir. Kamu kuruluşlarının elemanlarının acil durumlarda hemen bölgeye sevk etmelerini sağlayacak bir sistem kurulması lazım. Emekli gönüllülerden de yararlanılabilir.

Ya içlerdeki sarsıntı
- Depremden kayıplarla kurtulan insanların durumu için ne diyebilirsiniz?

- Şu anda bu insanların iç dünyalarında felaketin yarattığı depremin ne olduğunu, ne tür tahribatlara yolaçtığını bilemiyoruz. Bu tahribatın ortaya çıkarılıp onarılması gerekiyor. İnsanların fiziksel ihtiyaçlarının karşılanması, sağlık hizmetlerinin karşılanması, geçici ve kalıcı konutların yapılması bunlar bir şekilde dayanışmayla yapılabilir. Ama iç dünyalarındaki sarsıntıyla ilgili ciddi bir çalışma gerekiyor. Bu bölgelerde toplumsal ve sosyal rehabilitasyon için çalışmalar yapılması gerekiyor.

70 bin asker çalıştı
- Kurtarma çalışmalarını ve gönüllüleri nasıl değerlendiriyorsunuz?

- Yabancı ekipler son derece sistemli, hazırlıklıydı ve çok yararlı oldular. Kurtarma çalışmalarında çok büyük katkı verdiler. Bütün dünya buradaydı. Devlet nerede deniliyor ama oradaki kamu görevlileri, kendi çocukları da depreme maruz olduğu halde 24 saat aralıksız çalıştı. Polis, milli eğitim, sağlık görevlileri büyük özveriyle çalıştı. Bölgede 2. günden itibaren 70 bin asker vardı. Hemen hemen her yıkıntının başında bir manga vardı. Askerler 40 bin insanı kurtardı. Bence 'Devlet neredeydi' diyene, belki çok küçük bir cevap bu.

Mehmet ÇETİNGÜLEÇ

TÜRSAB'dan çamaşırhane
YURTİÇİ ve yurtdışındaki turizmcilerle bağlantıya geçerek çadırlardan oluşan "Yaşamkent" kurmak için kampanya başlatan Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB), bir başka hizmeti daha hayata geçirmeye hazırlanıyor. TÜRSAB, çadırkentlerin yanına, kadın ve çocukların banyo ihtiyaçlarını da karşılayabilecekleri "çamaşırhaneler" kuracak. Her çamaşırhanede 30 çamaşır ve kurutma makinesi bulunacak. Çamaşırhanelerde sadece kadınlar ve çocuklar için duşakabinler de bulunacak.

Şule TÜRKER

Yer fotoğrafına "hayır"
DEPREMDEN sonra bazı ülkelerin yardımlarını "ihtiyacımız yok" diyerek reddeden, gönüllü kurtarıcılar AKUT'çulara da hakaret ederek büyük tepki çeken Sağlık Bakanı Osman Durmuş'un bir benzeri de Başbakanlık'ta çıktı. Başbakanlık Müsteşarı Ahmet Şağar'ın, "Yer fotoğrafınızı çekelim" diyen ABD'lileri, "Buna ihtiyacımız yok" diyerek geri çevirdiği bildirildi. ABD'lilerin, yer fotoğrafını ücretsiz çekmek istedikleri de öne sürüldü.

Bolu Tüneli dayanıklı
BAYINDIRLIK ve İskan Bakanı Koray Aydın, Bolu Dağı Tüneli ve viyadüklerin depreme dayanıklı olduğunu belirterek, tünellerin Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın aktif fay kırığı üzerinde değil, bu hattın bağlantı faylarının yakınında bulunduğunu bildirdi. Japon uzmanların, Boğaziçi, Fatih Sultan Mehmet ve Haliç köprülerinde inceleme çalışması yapacağı da bildirildi.