Olağanüstü sesli caz sanatçısı Yıldız İbrahimova, son albümü 'Marcanja-Çigan Romansları'nı Çingeneler için yaptı. Hepsini, beraber şarkılar söylemeye bekliyor

Sizin 'bildiğimiz' cazcılardan olmadığınız malum. Ama Çigan müziği nereden aklınıza geldi?
"20 senedir yapıyorum, bu müziği çok seviyorum. Dostoyevski'nin 'Ezilenler ve Horlananlar' oyununda rol almıştım. Rus besteci bana Rus Çigan dansları yap, dedi. İlk defa Ankara'da 2 yıl önce söyledim. Konser teklifi geldi. Türkiye'de nasıl karşılanacak, diye tedirgin oldum. Biletlerin tükendiğini söylediler. Konserden sonra albümü nerede bulabiliriz dediler, fikir doğdu."

Romanlar'la mı çalıştınız?
"Evet, kemancımız 'altın keman' Ventsi Takev; Bulgaristan'daki Romanlar'ın en iyisi. Müzik eğitimi almış, aynı sınıftan olduğum Romanlar var. Bana yardımcı oldular. Part time müzik redaktörüydüm Sofya radyosunda. Avrupalı bestecilerin Çingene motifi kullananları; Lizst, Brahms, Ravel'in eserlerinden motifler aldım; 'Macar Dansı' mesela.

Tanınmış şarkıları mı seçtiniz?
"'Celem Celem' var; Çingenelerin en bilinen havasıdır. Romanlar'ın 2. Dünya Kongresi'nde marş seçilmiş. Konserlere onunla başlıyorlar. Sonra Gypsy Rai diye bir dergileri var. Tüm bu araştırmalardan sonra, 15 saatte kaydı tamamladım. Sanki sihirli bir güç, elimi nota kağıtlarında gezdirdi. Öyle dolmuşum...

Roman müziği moda mı oldu?
"Çigan moda oldu, evet. Bulgar kadın koroları mesela; ben bunları tanıyorum. 50-60 yaşındalar. 40 senedir dünyayı defalarca gezmişler. Şimdi keşfediliyorlarsa, ne yazık!

Çingenelerin en çok nesinden etkilendiniz?
"Bu insanlar hor görülmüş. Ben de komünist rejimde yaşamış bir azınlık olarak, bu albümü yapmak istedim. Bulgarlar ismimi değiştirdi, 10 yıldır sıkıntısını çekiyorum. Bir konser sonunda, Yunanlı bir caz hayranı, şaşırdı, 'Suzana Erova?' dedi. Ben onu çok iyi tanırım, dedim.. Bu, insanı küçümsemek işte! Kişiliğini yok etmek. Arkadaşlarım bana hiç Suzana Erova demedi. İçimde birikmiş o derdi, hüznü aksettirmek istedim. Çünkü unutulmaz bir şey..." (Yıldız İbrahimova'nın mavi gözleri akvaryuma takılıyor, doluyor...)

"Romanlar feci şartlarda yaşıyorlar. Sistem değişikliği kolay değil. İnsanlar hemen değişmez. (Birden gözler parlıyor.) Kocaman bir sahne istiyorum! Romanlar da gelsin. Dans da ediyorum ben, şov yapıyorum. Gelsin benimle söylesinler, onlar kadar özgür ruhum. Öyle hissediyorum, onların parçalarını söylerken."

Onlarca ülke gezdiniz, burada konserler nasıl geçiyor?
"Türkiye'de konser vermeyi çok seviyorum. Ankara'da sahnede resim yaptırdım. İki balerin de vardı. Piyanoda Tuna Ötenel. 3 saat boyunca müthiş bir şey yaşadık. Seyircinin biri kalkıp şiir okudu! Bulgar jimnastikçilerle bir şey yapmıştık. Antrenör yarışmaya benim müziğimle katılamadı, kurala aykırı diye. 'İnsan sesi enstrüman değilmiş!'"

Ciguli'yi dinlediniz mi hiç?
"Görünce 'Bu ne?!' dedim. Yozlaşmanın örneği. Çigan müziği değil onun yaptığı. Bulgaristan'da çok kaliteli Çigan müzisyenleri var. Böyle ustalar varken, ben bunu mu dinleyeceğim! Türk halkı hak etmiyor."

Yeni projeleriniz de vardır...
"İki projem var: Türkçe çocuk şarkıları, çünkü 2.5 yaşındaki kızım bunları severek söylüyor. Resimli kitapçıkla düşünüyorum. Bir de, üç büyük dinden etkilenen müziği bir araya getirmek. Değişik ülkelerden insanları davet ederek."

CAZDA BİR 'YILDIZ'
YILDIZ İbrahimova, Bulgaristan Devlet Müzik Akademisi Şan Bölümü mezunu. Müziğe 10 yaşında piyanoyla başlamış. Anneannesinin Rumeli türküleriyle büyüyen Türk asıllı Bulgar sanatçı, dört oktavlık bir sese ve zengin bir repertuara sahip. Yıllardır dünyanın dört bir yanında uluslararası festivallerde, konserlerde 'Yıldız.' Varna Caz Festivali'nde hiç enstrüman olmaksızın ilk defa 45 dakikalık solo performans sergileyen sanatçının 12 albümü var. 1997'de Balkan ve Türk Halk müziklerini cazla yorumladığı 'Balkanatolia' albümü, unutulmazlar arasında. Yeni albümünde orijinal dilinde yorumladığı Çigan şarkılarının İngilizce ve Türkçe sözleri de albümün içinde. İbrahimova'nın ismi, Bulgaristan'da 1985'te Suzana Erova olarak değiştirilmiş. 1989'a kadar sanatçı, kendi ismini kullanamamış. CHP'li Ali Dinçer'le konser için geldiği Türkiye'de tanışıp, evlenen Yıldız İbrahimova, Ankara'da oturuyor.