Ege'nin en büyüğü Tüpraş
Ege Bölgesi Sanayi Sanayi Odası (EBSO), üretimden satışlar kriterine göre 1.5 trilyon lirayı aşan 100 büyük firmayı açıkladı.

Ege'nin 100 büyük firması sıralamasında Tüpraş ve Petkim ilk sıraları paylaşırken, bunu Philsa, BMC ve Pınar Süt izledi. EBSO Başkanı Kani Aydoğdu, düzenlediği basın toplantısında Ege'nin 100 büyük sanayi kuruluşu değerlendirmesini yaparak, "Sonuçlar bölgemiz açısından hiç iç açıcı değil" dedi.

Faiz ağırlıklı yıl
Firmaların 1998 yılı faaliyetlerinde hayatiyetlerini devam ettirmek için faiz gelirine ağırlıklı olarak yöneldiğine işaret eden Aydoğdu, bölge sanayinde rant gelirinin yüzde 39'dan 48'lere ulaştığını bildirdi. Aydoğdu, 1997 yılında 100 büyük kapsamındaki firmaların toplam rant gelirinin 63 trilyon lira olduğunu, bu rakamın 1998 yılında 132 trilyon liraya ulaştığını kaydetti. Firmaların üretimde faiz giderlerinin yüzde 50 olduğunu belirten Aydoğdu, şunları söyledi:

"Sanayi ile faiz ilişkisi ürkütücü boyutlara ulaşıyor. Bu sonuçlar ülkemiz ve bölgemiz için vahim gelişmelere gebe. Pek çok firma, yaşamını sürdürebilmek için rant gelirine ve devlet kağıdına yöneldi. Bu gelişmelerin böyle devam etmesi mümkün değil. Devlet üreteceği politikalarla sanayiciyi ranta değil, üretime ve istihdama teşvik etmeli. Devlet, borçlanma ihtiyacını karşılamak için bankalara değil başka kaynaklara yönelmeli ve bankalara da çeki düzen vermelidir."

Rant teşvik ediliyor
İç borçlanma politikasının devlet ile bankacılık sektörü arasındaki saadet zincirini sürekli kıldığını ve bunun da reel sektörü mağdur ettiğini anlatan Aydoğdu, "Hiç bir ekonomik anlayışın kabul etmeyeceği rant teşvik ediliyor. Yatırımdan cayma noktasına gelindi ve ranta yöneliş arttı" dedi.

Migros'tan sanal satış şirketi
Mİgros Türk, sanal ortamda sipariş yöntemiyle satış faaliyetinde bulunmak üzere şirket kuruyor. Migros Türk Yönetim Kurulu, şirketin kuruluş işlemlerini yürütmek üzere Genel Müdürlüğü yetkili kıldı. Türkiye'de elektronik ortamda alışveriş hizmeti veren ilk marketini 22 Eylül 1997'de hizmete açan Migros Türk, internet kullanıcılarının yoğun ilgisinden sonra, sanal marketi İstanbul'dan sonra İzmir ve Ankara'da hizmete sokmuştu.

50 bini aşan kayıtlı müşteriye sahip sanal marketin, yıl içinde Antalya ve Adana'ya yaygınlaştırılması planlanıyor. Sanal markette 5 bini aşan ürün, mağazayla aynı fiyattan müşteriye sunuluyor. Avrupa'daki yaygın uygulamalardan farklı olarak taze sebze ve meyve çeşitlerini de sanal market aracılığıyla müşterilerine ulaştıran Migros Türk'ün, Avrupa'da internet üzerinden anında indirim uygulamasını başlatan ilk şirket ünvanı bulunuyor. Sistem, dışarıdan müdahalelere karşı data şifreleme teknolojisi ile korunuyor.

120'inci MCDonald's Altıyol'da
McDonald's 120'inci restoranının Altıyol Meydan'da açtı. Altıyol McDonald's'ın hizmete girmesiyle ilk müşterilen Fenerbahçeli futbolcular oldu. Antreman sonrasında MCDonald's'da yorgunluk atan futbolculara McDonald's çalışanları ve diğer müşterilerden büyük ilgi gördü. Restorandan alışveriş yapan ilk 120 kişiye T-Shirt hediye edildi.

AB'de işsizlik aynı kaldı
Avrupa Birliği'nde (AB), Mayıs ayında yüzde 9.4 olan işsizlik oranı, Haziran ayında da değişmedi. AB İstatistik Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre, AB üyesi ülkeleri kapsayan araştırmada, geçen yıl Haziran ayındaki işsizlik oranının, yüzde 10 olduğu hatırlatıldı. Açıklamada, Lüksemburg'un, yüzde 2.8 ile yine en düşük işsizlik oranına sahip ülke olduğu belirtilirken, İspanya'nın ise, yüzde 16.2 ile AB içinde en yüksek işsizlik oranına sahip ülke olduğu kaydedildi. ABD'de işsizlik oranı yüzde 4.3 iken, Japonya'da yüzde 4.7 oranında bulunuyor.

MTE ihracat ağırlıklı
Makine Takım Endüstrisi(MTE) Yönetim Kurulu Başkan Vekili Cavit Vardarlılar, şirketin 1998'de 40 milyon dolar olan satışlarını, bu yıl ihracatın desteğiyle aynı oranda tutmaya çalışacaklarını söyledi. Üretim kapasitesini artırmak için Kazakistan'da bir fabrika kurmayı planladıklarını da belirten Vardarlılar, daha düşük teknoloji gerektiren tüm üretimi Kazakistan'a kaydırıp, Türkiye'de yüksek teknoloji gerektiren işleri bırakacaklarını anlattı. MTE'de 20 bin tür alet ve takım ürettiklerini belirten Vardarlılar, üretimin yüzde 15 artacağını söyledi.

Irak mazotuna yakın takip
Maliye Bakanlığı, Habur'dan giren Irak mazotundaki Katma Değer Vergisi kaçağını önlemek için Güneydoğu'da özel bir inceleme başlattı. Bu çerçevede gelirler kontrolörleri ile vergi denetmenlerinden oluşan 10 kişilik bir heyet geçen hafta Şırnak'a gönderildi. Sınır ticareti veya mutad depo yoluyla Türkiye'ye gelen mazotu alan kişi ve kuruluşların, "KDV stopajı yapması ve satışlar için belge düzenlenmesi" zorunluluğuna karşılık, yapılan ilk incelemelerde bu konudaki mükellefiyetin kağıt üstünde kaldığı belirlendi. Maliye denetim elemanları, denetim kapsamında Irak'tan gelen mazotu alıp pazarlayan şirketler için envanter çalışması yapıyor. Bu çalışmada, Habur'dan giriş yapan araçlarla ilgili kayıtlar temin edildi; mazotu getirenlerden alan dağıtım ve pazarlama şirketlerinin durumları da incelenmeye başlandı.

Devalüasyon: 'Develi Hasan'
Ekonomi Muhabirleri Derneği'nin (EMD) yayın organı Ekonom dergisinin son sayısında, 1946 yılında Türkiye'nin IMF ve devalüasyon kavramı ile tanışmasının ilginç hikayesi anlatılıyor. Gazeteci Özden Alpdağ'ın, Ekonom'un "anı" köşesinde yer alan yazısına göre, "Milli Şef" İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı olduğu dönemde, ekonomik darboğazı aşmaya çalışan hükümet devalüasyon kararı alıyor. Başbakan Recep Peker bu kararı milletvekillerine açıklarken, "Uluslararası Para Fonu'na (IMF) gireceğiz. Ancak, kararımızı uygulamadan önce, Türk Lirası'nın devalüasyonu gerekiyor" diyor. Sonrasındaki gelişmeleri ise gazeteci Alpdağ, yazısında şöyle özetliyor: "Milletvekilleri şaşkın; Recep Peker'in 'paramızı devalüe etmemiz gerekiyor. Ekonomimiz ancak böyle kurtulurmuş' sözleri kulaktan kulağa kulislere, 'ekonomimizi kurtarmak için Develi Hasan Türkiye'ye geliyormuş. Yahu, Develi Hasan'ı tanıyan var mı?' şeklinde yansıyor."

Şeker Piliç'ten dev yatırım
Emek Tavukçuluk ve Yem Sanayi'nin bir kuruluşu olarak Beyaz Et sektörüne adım atan Şeker Piliç, son dört yılda toplam 50 milyon dolarlık yatırım yaparak sektörde teknolojik alt yapısını en çok geliştiren firma oldu. 1995'te krize rağmen entegre tesislerini kuran firma, bu sene de tesislerini genişleterek ikinci büyük atağını gerçekleştirdi. 1997'de yaptığı büyük yatırımın sonucunda ilk 500 şirket sıralamasına 493. olarak giren şirket, geçen sene 408. sıraya yerleşerek büyük bir aşama kaydetti. Tesislerinin büyüklüğü toplam 90 bin metrekare olan Şeker Piliç'in, modern damızlık ve kuluçka tesisleri, Tarım Bakanlığı normlarına uygun yem üreten fabrikası ve entegre tesisler serisinin son aşamasını oluşturan kesim tesisleri bulunuyor. Şeker Piliç tesislerinde 50'si teknik personel olmak üzere 900 kişi çalışıyor. Yaş ortalaması 30 olan genç teknik kadro, tesislerdeki hizmet kalitesini en üst düzeye taşıyor.

Akbank'tan rekor kâr
Akbank, yılın ilk yarısında 220 trilyon brüt kar, 149 trilyon da net kar sağladı. Toplam mevduatı 2 katrilyonu, aktif büyüklüğü 3.2 katrilyonuı aştı. Banka 71.4 trilyon vergi karşılığı ayırdı. Akbank Genel Müdürü Özen Göksel, ekonomide durgunluğun hakim olduğu ve bankaların karlılığının düştüğü bir ortamda Akbank'ın karlılığını ve büyümesini sürdürdüğünü bildirdi.

Sabıkalı sektörden tepki
Maliye Bakanlığı'nın 'sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanımının en fazla tekstil ve konfeksiyon olduğu' şeklindeki açıklamasına tepkiler sürüyor. Tekstil ve Hammadde İhracatçı Birlikler Başkanı Oğuz Satıcı "KDV iadesi konusunun istismar edilmesinde sektör değil sistem sabıkalıdır. Bu sistemin doğru çalışması için sektör temsilcileri gerekli düzenlemelerin yapılması hususunda ilgili kamu ve kuruluşları ile temasa geçmişlerdir" dedi.

Borusan ile Bortrans birleşti
Borusan Grubu şirketlerinden Boru Nakliyat, aktif ve pasiflerini devralmak suretiyle grup şirketlerinden Bortrans ile birleşti. Grup şirketleri arasında yer alan ve grubun ilk çekirdeğini oluşturan İstikbal Ticaret'in ünvanı ise Borusan İstikbal Ticaret olarak değiştirildi.

İletişimde şeffaf çözüm
Sakarya Telekomünikasyon Sistemleri (STS) distribütörlüğünde Türkiye pazarına sunulan Bosch GSM 509 cep telefonları ekonomik fiyat avantajları, şeffaf renkleri, teknolojik üstünlükleri, kullanım kolaylıkları ve aksesuar seçenekleri ile tüketicinin beğenisine sunuldu.

Tüpraş Salomon'la özelleştirilecek
Petrol Ofisi'nin özelleştirilmesinde danışmanlık hizmeti verecek firma Deloitte Touche- Türkiye (DRT Denetim Revizyon Tasdik ve Y.M.M. A.Ş) olarak belirlendi. Tüpraş'ın özelleştirilmesinde aracılık ve danışmanlık hizmeti verecek firma olarak da Salomon Smith Barney seçildi. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, ihaleyi kazanan teklif sahibi ile sözleşme görüşmelerine başlandığı ve söz konusu şirketin özelleştirilmesi çalışmalarına hızla başlanacağı bildirildi. Petrol Ofisi'nin yüzde 51 oranındaki kamu hisselerinin blok satış yöntemi ile özelleştirilmesi konusunda danışmanlık hizmeti vermek üzere 5 firmaya davet mektubu gönderildiği ve son teklif verme tarihi olan 15.07.1999 tarihi itibariyle 3 firmadan teklif alındığı kaydedildi. Açıklamada, TÜPRAŞ'da da ihaleyi kazanan teklif sahibi aracı kurum ile sözleşme görüşmelerine başlandığı belirtilerek, ÖİB'nin nihai onayını almak kaydıyla söz konusu şirketin özelleştirilmesi için eşliderlik yapacak olan yerli bir aracı kurum seçilmesinin isteneceği ve çalışmalara hızla başlanacağı vurgulandı.

Çiftçi borçları 3 ay ertelendi
ANKARA- Tarım Bakanı Hüsnü Yusuf Gökalp çiftçilerin Ziraat Bankası ve Tarım Satış Kooperatiflerine olan borçlarının bugünden itibaren üç ay süreyle erteleneceğini söyledi. Gökalp, mecliste yaptığı açıklamada "Bugünden itibaren bu borçlar üç ay boyunca ertelenmiştir" dedi. Gökalp "Çiftçi borçları Ziraat Bankası'ndan mahsup edilirse bunun bankaya yükü ne olacak" sorusuna ise "Ziraat Bankası'ndan para çıkışı olmayacak. Yani borçları mahsup yapmayacağız. Üç ay bittikten sonra çiftçiye alacağı olan parayı TMO ve Tarım Satış Kooperatifleri yoluyla ödeyeceğiz. Bu nedenle herhangi bir mahsuplaşma olmayacak" dedi. Gökalp ayrıca doğal afetlerden zarar gören çiftçilerin de borçlarının erteleneceğini söyleyerek şunları kaydetti: "Afetlerden zarar görenlerin ve bitkisel üretim yapanların tüm borçları 2000 yılının mayıs ayında kadar ertelenecek". Gökalp bu borçların 150 trilyon lira civarında olduğunu söyledi.