S A B A H O N L I N E 11.08.1999

Şu an 11 Ağustos 1999 - Çarşamba tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

11.08.1999

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

Benzin artık 1 dolar
Haziran sonunda IMF'yle masaya oturan hükümet, 1999 yılının ikinci yarısı için 750 trilyonluk ek kaynak sözü verince, vergi artışı için akaryakıt zamlarına yüklendi

ANKARA- Ardarda yapılan zamlarla benzinin litre fiyatı 430 bin liraya çıkarak 1 dolara dayandı. 54. Hükümet dönemine kadar ortalama 65 cent civarında seyreden benzin fiyatları, Güneş Taner'in Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı döneminde 80 cent seviyelerine çıkmıştı.

Hampetrol fiyatının varil başına 10 dolara düştüğü dönemde, fiyatlar uzun süre sabit kalmış, tüketici rahatlamıştı. 1998 yılında enflasyonun yüzde 50'lere gerilemesinde düşük ham petrol fiyatlarının büyük katkısı olmuştu.

Haziran sonunda IMF'yle masaya oturan hükümet, 1999 yılının ikinci yarısı için 750 trilyonluk ek kaynak sözü verince, dolaylı vergilerde artış sağlayan zamlara yüklendi. Öncelikle akaryakıt ürünlerine yapılan zamlar hızlandı. Son zamla benzinin litre fiyatı 1 dolara dayandı. Hükümet, yüzde 3-4 civarındaki aylık enflasyona rağmen, elektrik fiyatlarını da otomatik olarak her ay yüzde 5 artırıyor.

Otomatik fiyatlandırma
Akaryakıt fiyatlarının seyrini değiştiren tarihi karar, 1 Temmuz 1998'de yürürlüğe girdi. Siyasi müdahalelerle benzin fiyatı belirleme dönemini kapayan bu kararla, Otomatik Fiyatlandırma Mekanizması'na (OFM) geçildi.

Türkiye'deki pompa fiyatları, dolar kurundaki artışlarla İtalya'daki Akdeniz Petrol Borsası'ndaki hampetrol fiyatlarındaki gelişmelere endekslendi.

Böylece, kur artışları ve hampetrolün varil başına maliyetindeki yükselişler, Türk tüketicisine anında yansımaya başladı.

OFM'ye geçildiğinde, 1 Dolar=1 Litre paritesi hedeflendi ve bu hedefe 13 ay içinde ulaşılmış oldu. Bugün, ABD'de benzinin litre fiyatı 1.03 Dolar, Almanya'da ise 1.80 Mark dolayında seyrediyor.

Bugünkü tablo
1999 yılına girildiğinde hampetrol fiyatlarındaki artışlara paralel olarak zam yağmuru başladı. 6 Ocak 1999'da mazot yüzde 3 zamlandı. 8 Ocak'ta benzin yüzde 4 zamlandı. Zamlar, 9, 13, 14, 15, 16 Ocak'ta da devam etti.

Akaryakıt ürünlerine Şubat ayında 5 zam, Mart ayında 12 zam, Nisan ayında 5 zam, Mayıs ayında 3 zam, Haziran ayında 7 zam, Temmuz ayında 11 zam yapıldı. Ağustos ayının ilk 10 gününde değişik ürünlerde 4 kez fiyat ayarlaması yapıldı.

Bu yılın Ocak ayı sonunda 1 litre süper benzin 225 bin 300 lira iken 1 Dolar 322 bin liraydı. Böylece 1 litre benzin 70 cent ediyordu. 10 Ağustos'a gelindiğinde 1 litre süper benzin 430 bin liraya çıktı. 1 Dolar=1 Litre dengesine ulaşıldı.

Okan MÜDERRİSOĞLU-Özgür AKBAŞ