ANKARA - Anayasa'da tarihi bir değişiklik değişiklik yapılıyor. Sadece "kamulaştırma" ve "devletleştirme" ile ilgili düzenlemeler içeren Anayasa'ya ilk kez "özelleştirme" de giriyor. Böylece özelleştirme ilk kez Anayasal dayanağa kavuşuyor. Yabancı sermayeyi Türkiye'ye çekmek için "Uluslararası Tahkim" olanağı sağlayan Anayasa değişikliği dün TBMM'de ele alındı.

Özelleştirme önündeki Anayasal engelin aşılması ve uluslararası tahkim yolunun açılması için hazırlanan Anayasa değişikliği teklifi dün TBMM Genel Kurulu'nda ele alındı ve ilk oylaması yapıldı. Teklif, Cuma günü ikinci kez oylanacak ve sonucu bu oylama belirleyecek. Teklif, 367 kabul oyu çıkması durumunda referanduma gerek kalmadan yasalaşacak. Teklif 330 oyla kabul edilirse referanduma gidilmesi zorunlu olacak. 330'un altında oy çıkması durumunda teklif reddedilmiş kabul edilecek. Ancak FP ile varılan uzlaşma nedeniyle değişikliğin kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Değişikliğin gerçekleşmesiyle "karma ekonomi modeli" doğrultusunda sadece "devletleştirme"yi düzenleyen Anayasa'ya gecikmeli de olsa serbest rekabetçi ekonomik düzene dönüşüm çerçevesinde "özelleştirme" de girmiş olacak.

Anayasa değişiklik teklifinin bir diğer maddesi ile de Anayasa'nın 155. maddesinin ikinci fıkrası değiştirilerek, imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde Danıştay'ın rolü azaltılıyor. Danıştay'ın bağlayıcı nitelikteki inceleme yetkisi kaldırılarak görüş bildirme yetkisi getiriliyor ve görüş bildirme süresi de 2 ayla sınırlanıyor.

Pazarlıklar sırasında DYP ve FP'nin önerisi üzerine bu hükmün çıkarılması kararlaştırıldı ve yerli firmaların kendi aralarındaki işlerden dolayı Uluslararası Tahkime gitme olanağı kaldırılıyor.

Danıştay ve tahkim yanyana olabilir
ANKARA- Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Uluslararası Tahkim Kurulu üyesi Prof. Dr. Haluk Günuğur, Türkiye'nin, 1965 yılında imzaladığı "Uluslararası Yatırımların Korunması ve Tahkim" konulu sözleşme ile bağlı olduğunu belirterek, "Türkiye, tahkimi değil tahkimin şartlarını tartışmalı. İstenirse önce iç hukukla ilgili şartların tüketilmesi kaydıyla tahkim kurumu kabul edilebilir" dedi.Günuğur şu bilgileri verdi:

1965 yılında Uluslararası Tahkim Kurulu'nu oluşturan sözleşmeyi imzalayan Türkiye, 1988 yılında bu sözleşmeyi TBMM'de onayladı.

Anayasa gereği usulüne göre onaylanan uluslararası anlaşmalar yasa hükmündedir ve bunların anayasaya aykırılığı ileri sürülemez. Bu açıdan bakıldığında tahkimi kabul edip uygulamak için mutlaka anayasa değişikliğine gidilmesi gerekmez.

Ancak, kamu hizmeti alanı yeniden tanımlanıp, bu alanda yatırım yapılmasının şartları belirleniyor ve burada bir imtiyazdan sözediliyorsa Anayasa çerçevesinde değerlendirme de olabilir.

Danıştay'ın, imtiyaz sözleşmeleri konusunda belli bir süre içinde istişari görüş bildirmesi şartını getirebileceğiniz gibi iç hukukun tüm yollarının kullanılmasını da ön şart olarak ileri sürebilirsiniz.

Bunun yanına bir de uluslararası hakem kurumunu eklersiniz. Türk tarafı kendi hakemini, yabancı firma kendi hakemini seçer.