Zillerden vazgeçilmez
Yeliz hâlâ zillerle dans eden sayılı oryantallerden. Oryantalin en önemli özelliklerinden biri olan zilleri kullanamayan onlarca oryantal sahnelerdeyken, Yeliz, zillerin dansın vazgeçilmez aksesuarları olduğunu hiçbir oryantalin unutmaması gerektiğini anlatıyor.

İlk olarak 15 yaşındayken, Askeriye'de sahneye çıkan Yeliz'in ablası da oryantallik yapıyormuş. Yeliz küçük yaşlarında hayranlıkla ablasını izler, ablasının dansına katılırmış. Aile geleneğinden gelen oryantalliği sürdüren Yeliz, sahnede dans etmenin dışında, evde de kıvrak bir müzik duyduğunda hemen kalkıp dans ediyor.

Ortaokul mezunu olan Yeliz, çok küçük yaşta sahnelere çıkmanın zorluklarını ve mesleğinin inceliklerini anlatıyor.

Nesrin Topkapı ve Tanyeli'yi beğeniyor

Mesleğinizde örnek aldığınız biri var mı?

Nesrin Topkapı'yı çok beğenirdim. Kendisini çok takdir ediyorum. Aysel Tanju'yu da beğenirim. Günümüzde de Tanyeli'yi beğeniyorum.

Ailenizin Mısır kökenli olması, ablanızın dans etmesi mi bu mesleği yapmanıza neden oldu?

Evet. İçimden gelen bir şeydi. Çok küçük yaşlarda dans etmeye başladım. Kendimi 15 yaşında sahnede buldum.

15 yaşında sahneye çıkmanın zorlukları neler? Yaşamınızdan memnun musunuz?

Severek yapıyorum. Ama rahatsız olduğum çok şey var. Gazinolar eskisi gibi değil. Eskiden aileler gelirdi.

Şimdi kimler geliyor?

Çok değişti. Özellikle Ankara'da, dışarıdan gelenler gazinolara geliyor. Para kazanmışlar ama nereden kazandıkları belli değil. Etrafa para saçıyorlar. Bir görmemişlik var. Bunlar sıkıntı yaratıyor. Eskiyi çok arıyoruz.

"Herkes oryantal oldu"

Başka nelerden rahatsız oluyorsunuz?

Oryantal, bir sanat dalıdır. Ama ne yazık ki artık pek öyle değil. Kostümü yaptıran, fiziği uygun olan, birkaç hareket beceren herkes sahneye çıkıyor. Bu mesleği yaparken, başka işler yapanlar da var.

Mankenler için de böyle iddialar var...

Evet. Bu aslında birçok alanda kendini gösteriyor. Meslekte gerçekten oryantallik yapanlarla, başka işleri de yapanları ayırmak lazım.

Bizim memlekette kadınların çoğu oryantale yatkındır. Durum böyle olunca sizin daha fazla olarak neler yapmanız gerekiyor?

Dans etmek herkesin içinden geliyor. Türkiye'de küçük kız çocukları, bir müzik çalsa hemen oynamaya başlarlar. Ama oryantal gerçekten de gelişen, önemli özellikleri olan bir dans. Aslında bu özelliğini yabancılar daha iyi takip ediyorlar, biliyorlar. Örneğin zillerle dans etmek oryantalde çok önemlidir. Ritim duygusu, dansın güzelliği, estetiği ve bütünlüğü için bu şart. Ama günümüzde zil çalan oryantal sayısı çok az. Bazıları da ellerine zili alıyor ama çalamıyor.

Zil çalmak için iyi bir kulağa sahip olmak gerekiyor herhalde...

Evet, zaten iyi dans etmek için de gerekir. Ben zillerimi İstanbul'dan getirtiyorum. Ermeni bir usta yapıyor. Ankara'da yapılan döküm ziller iyi ses çıkarmıyor, kısa zamanda çatlıyor.

Hedef şarkıcılık
Oryantaller şarkıcı oluyor. Sizin böyle bir hedefiniz var mı?

Benim de sesim güzel. Ders almayı düşünüyorum. Bizim meslekteki dejenerasyon, herkesin bu işi yapmaya başlaması, bizi buna itiyor. Ben de önümüzdeki aylarda ders almaya başlayacağım.

Arap müzikleriyle de dans ediyor musunuz?

Ediyorum. Ama genelde Türk müziğini tercih ediyorum.

Son zamanlarda Arap müziğiyle dans etmek moda oldu gibi...

Arap müziğini tercih eden arkadaşlar var. Eskiden, oryantalin oryantal olduğu zamanlarda, sanatçılar saz heyeti ile sahneye çıkarlardı. Bu büyük bir zenginlik. Ben bazı programlarımı saz heyeti ile yapıyorum, böyle yapmayı da tercih ediyorum. Ama kasetten de dans ediyoruz. Olanaksızlıklar kaset kullanmayı gerektiriyor.

Piyasada iyi oryantal kasetler var mı?

Cengiz Coşkuner'in kasetleri en iyileridir. Biz Sayın Coşkuner'den yeni kasetler bekliyoruz.

Türk lokumu merakı
Yabancılar oryantale ilgi duyuyorlar... "Türk lokumu" denilince akla oryantal yapanlar geliyor.

Çok ilgi duyuyorlar. Hareketleri dikkatle izliyorlar. Ben yılbaşında Rusya'da sahneye çıktım. İzlanda'da oryantal dersleri verdim. Bir spor salonunda istekli, hevesli kadınlarla birlikte çalıştık.

Oryantal dans, cinsel çekiciliği artırıyor mu?

Artırıyor olmalı. Çünkü özellikle yabancı kadınlar da bunu fark ediyorum. Dansı öğrenip eşlerine göstermek istiyorlar.

Düğünlerde ya da gazinoda sahneye çıkmak arasında ne fark var?

Düğünlerde masaya çıkmak zorunda kalıyorsunuz. Sahnede daha çok kalınıyor. Ama gazinoda disiplin var. Ancak son zamanda gazinoların da eski havası kalmadı, gazino kültürü de kalmadı.

Oryantalin geleceği için ne yapmalı?

Kültür Bakanlığı kesinlikle bu konuyu ele almalı. Bu işle ilgisi olmayanlar çok fazla. Oryantalin yaşaması ve tanıtılması için bakanlık çalışma yapmalı. Eğer bu adımlar atılmazsa, oryantal iyice ayağa düşecek.

16 yaşında anne oldu

Yaptığınız meslek özel yaşamınızı nasıl etkiliyor?

Ben çok küçük yaşımda evlendim. 16 yaşındayken bir kız çocuğu dünyaya getirdim. Kızımla birlikte büyüdük diyebilirim. Çok zorluklar oluyor, ama zamanla sorunları çözüyorsunuz.

Fiziksel formunuzu nasıl koruyorsunuz?

Özel bir şey yapmıyorum. Dans ettiğim için ihtiyaç duymuyorum.