Temmuz başında IMF'nin Türkiye ziyareti sonrasında Merkez Bankası'nın çaktığı kıvılcımla hızla düşen faiz, son günlerde dinlenmeye çekildi. Repo, bono ve mevduat faizleri bileşik bazda yüzde 110-120 civarından yüzde 90-100 aralığına kadar indi. Yüzde 50'lik yılsonu enflasyon hedefine göre reel faiz yüzde 40'ın üzerinden yüzde 30'lara çekildi. Ama devamı için şimdilik beklemek gerekiyor. Reel faizin normal düzeylede çekebilmek için iki destek var. Bunların ne kadar işe yarayacağı da önümüzdeki günlerde belli olacak.

Bunlardan ilki IMF'den gelecek destek. Bunun için hükümet ve muhalefet dikkatle izleniyor. İkinci olarak son ekonomik tedbirler kapsamına alınan mali miladın ertelenmesi ile yastık altından ya da yurtdışından para geleceği söyleniyor.

Aylardır yurtdışını gözleyen piyasalar bu beklentiyle Temmuz ayını da tamamladı. 20-28 Temmuz arasında Merkez Bankası yaklaşık 300 milyon dolar satın aldı. Karşılığında piyasaya 77 trilyon verdi. Ama bu para piyasada kalmadı. Ay sonu Akaryakıt ve KDV gibi vergileri tahsil eden Hazine, hem 284 trilyonluk avansını kapattı, hem de TL mevduatı bakiyesini 87 trilyon artırarak 28 Temmuz itibariyle 173 trilyona çıkardı. Piyasadaki likiditenin göstergesi rezerv para 108 trilyon lira azaldı.

Merkez Bankası bir önceki hafta kamu maaşlarının sistemden çekilmesi sonucu emisyon arttığı için, döviz karşılığı verdiği parayı piyasada bırakmıştı. 20-28 Temmuz arasında emisyon 163 trilyon düşüşle yeniden 1.6 katrilyonunun altına indi. Bu sisteme gelen parayı da Hazine çektiği için Merkez Bankası piyasaya verdiği fon miktarını değiştirmedi. APİ, yani mali sistemin nakit açığı 700 milyon dolar civarında kaldı.

Rezerv 23.3 milyar
MERKEZ Bankası döviz rezervleri bir haftada 739 milyon dolarlık arttı. 16 Temmuz'da 22 milyar 609 milyon dolar olan rezerv, 23 Temmuz'da 23 milyar 348 milyon dolara ulaştı. Türkiye, Temmuz ayında 685.8 milyon dolar dış borç ödedi. Yılbaşından beri yapılan ödeme 5 milyar 890 milyon dolara çıktı.

NADİN TAŞCIOĞLU

TCMB analİtİk bİlançosu (Milyar TL)
	28.7.99	20.7.99	30.6.12.99	31.12.98
Aktifler	10.476.863	10.461.704	9.593.197	6.867.924
Dış Varlıklar	11.415.370	11.281.287	10.547.381	7.204.082
iç Varlıklar	-938.507	-819.583	-954.184	-336.158
Nakit işlemler	-344.831	-195.956	-417.604	80.643
Kamuya Nakit Kredi	534.026	704.878	465.126	771.915
Bankalara Nakit Kredi	7.680	7.680	7.680	7.544
Diğer Kalemler	-886.537	-908.514	-890.410	-698.816
Değerleme Hesabı	-593.676	-623.627	-536.580	-416.801
Pasifler	10.476.863	10.461.704	9.593.197	6.867.924
Toplam Döviz Yüküm	7.861.984	7.805.258	7.676.845	6.340.632
Dış Yükümlülükler	5.269.560	5.128.592	5.078.911	4.297.078
iç Yükümlülükler	2.592.424	2.676.666	2.597.934	2.043.554
Döviz Ol Takip Ol Mev	611.522	704.271	655.369	668.292
Bankalar Döviz Mev	1.980.902	1.972.395	1.942.565	1.375.262
Merkez Bankası Parası	2.614.879	2.656.446	1.916.352	527.292
Rezerv Para	2.731.518	2.839.805	2.664.040	2.145.718
Dolaşıma çıkan Bank	1.556.291	1.719.731	1.559.694	1.328.542
Bankalar Mevduatı	1.134.807	1.088.873	1.066.954	782.555
Bankalar Zorunlu Karş	1.013.872	989.238	956.966	694.261
Bankalar Serbest imk	120.935	99.635	109.988	88.294
Fon Hesapları	26.113	16.126	23.673	16.737
Banka Dışı Kesim Mev	14.307	15.075	13.719	17.884
Diğer MB Parası	-116.639	-183.359	-747.688	-1.618.426
API Borçları	-289.824	-269.045	-868.290	-1.830.589
Kamu Mevduatı	173.185	85.686	120.602	212.163
Dolar kuru	426.895	432.013	419.198	313.475
Net iç Varlıklar	-1.473.810	-1.371.696	-899.257	579.355