Richardson geliyor
"Asıl rekabet, Türkiye pazarına Trans-Hazar'dan önce ulaşmaya çalışan diğer hatlardır. Azerbaycan kendi gazı için bir çalışma grubu kuracaksa, bu birim, Türkmenistan ve yetkili konsorsiyum lideri PSG ile koordineli çalışmalıdır. Aksi halde proje bütünüyle yavaşlar. Üstelik, Türkiye ile Türkmenistan arasında bir gaz alım anlaşması var. Henüz Azerbaycan'ın böyle bir anlaşması yok."

Wolf'un bu mesajının, Ağustos ortasında bölgeyi ve Türkiye'yi ziyaret edecek olan ABD Enerji Bakanı Bill Richardson tarafından da bölgedeki devlet başkanlarına yeniden anlatılması bekleniyor.

Özel temsilci Wolf "Hem Bakü-Ceyhan, hem de Trans-Hazar projelerinde ilgili taraflar iyi bir diyalog içindeler. Özellikle Trans-Hazar konusundaki anlaşmaların en kısa zamanda gerçekleşeceğine inanıyorum" dedi.

Hazar petrolünü taşıyacak Bakü-Ceyhan boru hattı ve yine Türkmenistan doğalgazını Ceyhan'a indirecek Trans-Hazar hattına ABD'nin verdiği önem, Enerji Bakanı Richardson'ın Ağustos gezisinin ana gündem maddesi. ABD Enerji Bakanına Wolf da eşlik edecek.

Türkiye'nin kısa ve uzun dönem enerji ihtiyaçları için kilit önemdeki Trans-Hazar gaz hattını geciktiren engellerden biri, Türkmenistan ile Azerbaycan arasında Hazar Denizi karasularının paylaşımı konusundaki anlaşmazlıktı. Geçen yıl 29 Ekim'de Ankara'ya gelip, beş devlet başkanının Bakü-Ceyhan petrol ve Türkmenistan-Ceyhan gaz boru hatları anlaşmalarına imza koymalarına tanıklık eden Richardson, ancak Türkmen-Azeri sınır anlaşmazlığı çözüldüğünde bölgeye yeniden geleceğini söylemişti. Gezi, aynı zamanda yaklaşan seçimler öncesinde ABD yönetiminin Orta Asya'ya yönelik olumlu beklentilerini ve bölgedeki gücünü sergiliyor.

Washington'da Richardson'in bu geziyle muhtemel bir Türkmen-Azeri uzlaşmasını da sağlayabileceği bekleniyor. Wolf, uzlaşmanın gereğini vurgularken, "Aksi halde iki taraf da kaybeder" dedi.

Wolf'un uyarılarına karşın, Azerbaycan yönetimi Şahdeniz gazı konusunda Türkmenistan'dan ayrı bir çizgi izlemeye başladı. Azerbaycan için bu gaz, hem geciken Bakü-Ceyhan'a oranla daha çabuk gelir yaratacak, hem de ülkeyi transit konumundan üretici konumuna getirecek. Türkiye ise hem Türkmen hem de Azeri gazı için en büyük pazar. Wolf ise neyin olmayacağını diplomatik bir üslupla anlatıyor: "Azerbaycan gazının ne zaman pazarlanacağı henüz belli değil. Ancak Türkmen gazı yarına hazır."

Wolf, bu konuda ilgili tarafları tatmin edecek çözümlerin bulunabileceği görüşünde: "Trans-Hazar projesine tabii ki Azeri gazı da katılmalıdır. Azerbaycan için yeni bir boru hattı inşa etmek yerine Türkmenistan ile hattı paylaşmak, maddi yükü azaltacaktır. Ayrıca Azerbaycan'ın, alacağı geçiş ücreti, ekonomiye katkıda bulunacaktır. Aliyev bu gerçekleri görüyor."

Yarın: Türkmenistan ile PSG'nin anlaşması