kapat

14.07.1999
Anasayfa
Son Dakika
Haber İndeksi
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi
Dünyadan
Spor
S u p e r o n l i n e
Magazin
intermerkez
Siber Haber
L E I T Z
Sofra
Bizim City
Sizinkiler
Para Durumu
Hava Durumu
Bayan Sabah
İşte İnsan
Astroloji
Reklam
Sarı Sayfalar
Arşiv
Hazırlayanlar
Sabah Künye
E-Posta

1 N U M A R A
Z D N e t  Türkiye
A T V
M i c r o s o f t
Win-Turkce US-Ascii
© Copyright 1999
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
Okyanusya'da liberalizmin zaferi
Son derece kapalı ve devletçi bir ekonomiden, 1980'lerin ortasında hızla piyasa ekonomisine geçen Yeni Zelanda, ekonomik model konusunda ABD, Japonya, İsveç gibi ülkelerle beraber anılır oldu

Levent GÜRSES

Okyanusya'daki ada devleti Yeni Zelanda, piyasa ekonomisi konusunda bir başarı öyküsü durumunda. 1980'lerin ortasına kadar son derece kapalı ve devletçi bir ekonomi olan Yeni Zelanda, radikal reformlarla birlikte piyasa ekonomisinin en serbest zengin Batı ülkelerinden biri oldu.

The Economist dergisinin ABD, Japonya, Almanya ve İsveç gibi ülkelerle birlikte bir ekonomik model olarak kabul ettiği Yeni Zelanda, Batılı zenginler arasında en verimli mali düzenlemelerin yanında en düşük vergi oranını ve en düşük gümrük vergisini uygulayan ülke. The Economist, Yeni Zelanda'nın ekonomik liberallaşme konusunda komşusu Avustralya'dan çok hızlı olduğunu ve dünyanın en açık, en verimli ekonomilerinden biri olmanın ödülünü, geçen yıl yaşadığı krize rağmen almayı sürdüreceğini savunuyor.

En hızlı büyüyen 5. ülke
Yeni Zelanda radikal kararlarla para birimini serbest dalgalanmaya bıraktığı gibi, iş piyasasını ve iç pazarı rekabete açtı, tüm korumaları kaldırdı, mali sistemini yeniden düzenledi ve saldırgan bir özelleştirme gerçekleştirdi. Ulaştırma, telekomünikasyon ve su, elektrik gibi kamu hizmetlerini hızla özel sektöre devretti.

Yeni Zelanda'nın ekonomik başarısı Asya krizine rağmen sürüyor. 1992'den bu yana hızlı bir büyüme gösteren bu başarılı ekonominin, 1998'de kriz nedeniyle sıfır büyümeden sonra bu yıl yüzde 2.7, 2000 yılında ise yüzde 3.4 büyümesi bekleniyor. Bu rakamla İrlanda, İzlanda, Finlandiya, İspanya'dan sonra OECD ülkeleri arasında yüksek büyüme hızında 5. sırada yer alacak.

Yeni Zelanda geçen yıl oldukça zor bir yıl geçirdi. Sadece, ihracatının yüzde 40'ını yaptığı en önemli ticaret ortaklarından Asya kaplanlarındaki kriz değil, enflasyonist baskıya karşı izlenen sıkı para politikası, kuraklık ve büyük ölçüde emtiaya dayalı bir ülke olmasına karşın fiyatlardaki büyük düşüş Yeni Zelanda'yı zorlayan faktörlerdi.

Emtia ve hammadde ihracatına dayalı bir ekonomisi olan Yeni Zelanda'nın başlıca gelir kaynağı olan kauçuk, balık, et, meyve fiyatlarındaki düşüş ve başlıca alıcılarından Japonya'daki inatçı resesyon ekonomiyi baskı altında tutmayı sürdürüyor.

Kiwi diye bilinen Yeni Zelanda'nın, kanguru adı takılan Avusturalya'ya büyüme oranında hem geçen yıl, hem de 1999 ve 2000 ilişkin tahminlerde geçilmesinin en önemli nedeni uygulanan sıkı para politikası oldu.


Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır