Barış anlaşmasının ilanıyla Kosova halkı, ülkelerine dönmeye başladı. 11 konvoylu, 44 saatlik çileli yolculuklarında SABAH mültecilerin yanındaydı.

Çileli dönüş
Otobüs firması yetkililerinin Kosova'da satmak üzere gümrükten geçirmeye çalıştıkları sigara ve içkiler Bulgar polisi tarafından yakalanınca göçmenler için yeni bir sıkıntı başladı. Gümrük işlemlerini ağırdan alan Bulgar gümrükçülere isyan eden Kosovalılar, bir ara peronlara giderek yetkililerle tartıştılar. "Vatanımıza bir an önce dönmek istiyoruz" diyerek tepkilerini dile getirdi. Saatlerce gümrük görevlileri ile şoförler arasındaki rüşvet pazarlığının bitmesini bekleyen göçmenler, 12 saatte alınması gereken yolu 44 saatte tamamladılar.

Cana gelmesin de..
Makedon-Kosova sınırını geçer geçmez yoğun bir NATO gücüyle karşılaştık. Elezhan ve Kaçanik üzerinden Priştine'ye giden yolda en çok karşımıza çıkan manzara yakılmış otomobil enkazlarıydı. NATO mayın olabilecek yerleri şeritlerle işaretlemiş ve uyarıcı tabelalar asmıştı. Etraftaki köylerde, yol kenarındaki turistik tesislerde büyük hasar vardı; çoğu kullanımayacak durumdaydı.

Priştine'ye akşam saat 20.00 sularında varabildik. Priştineliler yakınlarını karşılamak için otobüs firmalarının yolcu alıp indirdikleri meydanda toplanmışlardı bile. Kimi oğlunu, kimi gelinini, kimi eşini, kimi çocuklarını, torunlarını karşılamaya gelmişti. Ve otobüsten inen yakınını gördüğünde çoğu gözyaşlarını tutamadı. Birbirlerini sarılıp dakikalarca ağladılar. Savaş sırasında sağlam bıraktığı evini, dükkanını bir enkaz yığını olarak görenlerin metaneti ise görülmeye değerdi. Ağızlardan "Bunlar yaşandı bitti, Allah cana vermesin, mal nasıl olsa kazanılır" dökülüyordu. ...Ve yıkılan evlere, camları kırılan dükkanlara, yakılan arabalara, kaybedilen insanlara rağmen Priştine'de hayat normale dönüyor.

En küçük kaçak
BİNLERCE Arnavut mülteci gibi oto tamircisi Burim Murtezi ile eşi Reyhan da, 2 yaşındaki oğulları Tarkan'ı yanlarına alarak Türkiye'ye geldi. Reyhan hamileydi; İstanbul Haseki Hastanesi'nde ikinci çocuğu Tuğba'yı dünyaya getirdi ve Kırklareli'deki Gaziosmanpaşa Göçmen Kampı'na yerleştiler. Kosova'da barış sağlanır sağlanmaz ise dönüş hazırlıklarına başlandı. Ancak bir sorun vardı, küçük Tuğba Türkiye'de doğduğu için pasaportsuzdu. Burim-Reyhan Murtezi çifti her şeyi göze aldı ve küçük Tuğba'yı Türk, Bulgar, Makedon ve Kosova gümrüklerinden gizlice geçirmeye karar verdi. Onlarca zorluk yaşandı Reyhen Hanım iki aylık kızını binbir yol deneyerek kamufle etti. Tuğba ağlamaya başlayınca duyulmaması için Arnavut kadınlar çocuklarına ağlattılar. Ve bunun gibi birçok ilginç macera sonucunda pasaportsuz Tuğba Kosova'ya kaçak olarak geçti.

MURAT SAVAŞ (SHA)

Holbrooke resmen atandı
BOSNA barışının mimarı tecrübeli diplomat Richard Holbrooke, Amerika'nın Birleşmiş Milletler temsilciliği görevine atandı. 1998 yılında Clinton yönetimince bu göreve gösterilen ancak hakkındaki yolsuzluk suçlamalarıyla ataması dokuz ay geçiken Holbrooke, Senato'da uzun tartışmalar sonrası dün atanabildi.