Avrupa Konseyi'ne 1950 yılında üye olan Türkiye, bu üyelikle birlikte Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni de doğal olarak imzaladı. O dönemlerde ölüm cezası konusunda herhangi bir maddesi bulunmayan bu sözleşmeye daha sonraki yıllarda 7 protokol maddesi daha eklendi. Bunlardan en önemlisi, 1983'de eklenen "Barış zamanında ölüm cezası uygulanamaz" ibaresini içeren 6'ıncı Protokol'dü. Ancak Türkiye, 6'ıncı protokolü imzalamadı ve ileride imzalayacağına dair bir taahhüde de girmedi.

Bu nedenle, Avrupa Konseyi'ne (AK) yeni kabul edilen üyelere imzalatılan ve 1 yıl içinde ölüm cezasının kaldırılması şartı da koşan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6'ıncı protokolü, AK'nın eski üyesi Türkiye için 'bir zorunluluk' değil. Diğer taraftan, Öcalan'a verilen ölüm cezası TCK'ya harfiyen uyularak alındığı için, AİHM Öcalan davasında hukuken müdahil olamıyor ve "Türkiye Öcalan'ı idam edemez" diyemiyor.

Peki Avrupa, Öcalan'ın idamına karşı hukuken ne yapabilir?

Türkiye'de iç hukuk yolları tükenir, yani Yargıtay da Öcalan için verilen idam cezasını onaylarsa, teröristbaşının avukatları davanın usulsüz görüldüğü ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşme'sine uyulmadığı gerekçesiyle 30 gün içinde idamın durdurulması için AİHM'ye başvurabilir. Ve bu durumda AİHM de, Türkiye'ye "İncelememizi bitirene dek idam etmeyin" çağrısında bulunabilir. Ancak bu çağrı da, Türkiye'nin idam kararını askıya almasını gerektirmiyor. Türkiye, AİHM kararını beklemeden Öcalan'ı idam edip, infazdan sonra suçlu bulunursa 'para cezası ödeyerek' yükümlülüğünü yerine getirebilir.