Piyasaları aylardır ayakta tutan siyasi beklenti önceki hafta iki büyük parti arasındaki gerginliğin ardından geçen hafta sonu kurulan hükümetle tamamen bitti. Şimdi yaratılabilecek yeni bir siyasi beklenti yok.
Dışarıda ise Wall Street'in hızlı düşüşü korku yarattı. Bu korku yurtiçine de kısmen yansıdı. Türkiye'nin ilk halka açık kurulan şirketi Çukurova Elektrik'in SPK tarafından borsada gözaltı pazarına atılması ve bu nedenle teminat senedi olmaktan çıkması kredili alım yapanların yüklü satışlarını beraberinde getirdi. Borsa Endeksi bu nedenlerle 5496'dan 4981'e kadar indi ve haftayı 5246'dan kapatırken yüzde 4.53 değer kaybetti.
3 Ekonomik gerçekler - Siyaasi beklentileri bitiren piyasaların önünde şimdi ekonomik gerçekler var. Nedir bu gerçekler?
* Ekonomi daralıyor. Üretim azalıyor. İstihdam azalıyor. Yatırım yapılmıyor. Şirketler zor durumda. Çok az sektörde canlılık var.
* Mali piyasalar son iki haftadır ciddi bir tedirginliğin içine girdi. Vergi ödemeleri ve dış borç ödemeleri likiditeyi sıkıştırdı. Faizler yüzde 97.5 seviyesine çıktı.
* Borç ödemelerine kaynak bulmak zorundayız. Mayıs ayı ile birlikte Hazine bu yıl yaklaşık 30 milyar dolarlık bir borç ödemesinde bulundu. Her aya yaklaşık 6 milyar dolar gerekiyor. Bu yük Haziran ayında 2.5 katrilyon iç borç ve 1.4 milyar dolarlık dış borçla yaklaşık 7.5 milyar doları çıkıyor. Türk bankalarının da 560 milyon dolarlık sendikasyon ödemesi bulunuyor.
* Enflasyon yeniden kafa kaldırdı. 14 ayı bulan enflasyon düşüşü geçen aydan itibaren yerini yükselişe bıraktı. Kamu zamları yanında petrol fiyatlarının yaklaşık yüzde 70 oranında artması yanında geçen yaz aylarındaki düşük oranlar, bu yaz aylarında enflasyonun düşüşünü zorlaştırıyor.
* Bütçe Kanunu, Bankalar Kanunu gibi acil çıkarılması gereken yasalar var.
3 Canlandırma tercihi - Hükümet ekonomik kararlardan birini vermiş gibi gözüküyor. Başbakan Bülent Ecevit dünkü açıklamalarında en acil sorunun ekonominin canlandırılması olduğunu söyledi. Başbakan herhalde şimdi bunun da gereğini yerine getirir. Vergide revizyona gidilebileceği sözleri bu yönde atılmış bir adım olabilir.
3 Haftanın gündemi - Hükümetin kurulmasıyla birlikte Hazine dış borçlanmaya çıkacak. Bunun miktarı ve faizi daha sonraki dönem için de belirliyici olacak.
Perşembe günü açıklanacak Mayıs ayı enflasyon rakamları ya yükselişe geçişin teyidini verecek ya da Nisan ayındaki çıkışın istisnai olduğunu gösterecek. Bundan da önce Hazine Pazartesi günü Haziran ayı borçlanma programını açıklayacak.
Aynı gün piyasalar açısından bir olumsuzluk olarak algılanan Abdullah Öcalan'ın yargılanması başlıyor.
3 Bekleme dönemi bitti - Hükümetin kurulmasıyla birlikte ekonomi ve mali piyasalar için önemli bir kavşak dönülmüş oluyor. Şimdi sıra icraatlarda. Bu icraatların olup olmamasına, hızlı veya yavaş olmasına göre piyasaların bir tepkisi ve beklentisi oluşabilir. Ortada en azından karar verecek bir hükümet var. Bu anlamda bekleme dönemi bitti.
Sonuç - "Çakmak çakılsa tutar"
