Tiyatro...
Haberin içinde yazmamışlar. Anlayamadım, Tarsus Kaymakamı neden kızdı? Tarsus'da "Bağla Şu İşi..." adlı bir oyunun daha birinci perdesinde çok sinirlenip, ayağa fırlayarak, "Toplumun ahlâkını ve Türk kültürünü olumsuz yönde etkileyen değersiz bir yapıt..." diyerek çok kızmış Kaymakam...
Herkes dışarı çıksın demiş..
Çok merak ettim...
Ne var bu oyunda kızacak?
Mümkün olursa en kısa zamanda göreceğim ya da varsa oyunun metnini alıp okuyacağım. İstanbul'da 11. Uluslararası Tiyatro Festivali, genç, yaşlı, erkek, kadın çok sayıda insanın büyük ilgisi, beğenisi ile sürüyor. Bence bu festivali düzenleyenler, omuz verenler, katkıda bulunanlar büyük hizmet sunuyorlar. Gidip izliyoruz. Her oyunun gizli, açık söylediği, anlattığı, iletmek istediği bir uyarısı var. Oyunlar, nesilden nesile çekilmiş telgraflar, bir devrin öbürüne sunduğu hayat hediyelerini sunan mesajlarla geçiyor.
Tabuları koruyan da var...
Geleneğe saldıran da...
İnsanı yücelten de var...
Aşağılayıp, eleştiren de...
Kimse oyuna da kızmıyor...
Onu sahneye koyana da...
Oynayana da...
Aksine alkışlıyor...
***
Romancı, sanat, edebiyat, estetik denemeleri yazarı, doğa bilimleriyle de uğraşmış, insan anatomisi ve botanik konularında da araştırmalar yapmış Alman şair ve oyun yazarı Goethe'nin "Faust" adlı eserini bu yıl iki ayrı yabancı tiyatro topluluğu oynadı.
İki ayrı yorum gördük...
İki benzersiz oyun izledik...
İkisi de muhteşemdi...
Goethe'nin Faust'undan izleyici; "her doğan çocuk Tanrı'nın insanlardan umidini kesmediğinin işaretidir" uyarısını çıkarttı. 459 yıl önce Almanya'da halk arasında ruhlarla ilişki kurduğu, kehanetlerde bulunduğu ve şeytanla da alışverişe girdiği yolunda söylenti çıkan Doktor George Faust adlı birinin hikayesi olan bu ölümsüz eseri Goethe, 1808'de yazmaya başlayıp, 1832'de bitirmiş.
Faust'un şeytanla çatışması.
İyi ile kötü...
Ölümlü ile ölümsüz...
Sonlu ile sonsuz...
Bize şu mesajı veriyor: İnsan ne kadar modernleşirse modernleşssin, ne kadar yüksek teknoloji geliştirirse geliştirsin; nefsini terbiye etmedikçe, ihtiraslarına, arzularına, egoizmine, iştahına, bedeni şehvetine, ruhsal çılgınlıklarına gem vurup, frenlemediği sürece kaosa düşecektir.
Yok olup gidecektir.
***
Faust'ın mesajı şuydu:
İster kral olun, ister çoban.
İster bilgin olun, ister cahil.
Egoizmin çıtasını mutlaka aşın.
Aynı eseri kendince yorumlayıp, günümüze uyarlayan "La Fura dels Baus" adlı İspanyol Katalan Tiyatro Topluluğu, bilgisayarın içinde internete şeytanla bir olan, "Biraz daha ışık... Biraz daha fazla ışık..." dercesine kendini elektrik ampulüne asan çok çarpıcı sahneler ve ışık oyunlarıyla perdeye indirilen gölgelerle desteklenmiş bir teknoloji tiyatro yaratmış. Faust'un felsefi dilini bozmadan getirip bu teknoloji tiyatronun içinde eritmiş.
Oyun bittiğinde...
Seyirci beğenisini göstermek için o kadar çoşkulu bir alkış verdiki, oyuncular perdeyi 4 kez açtırarak seyirciyi selamladılar. İkinci Faust uyarlamasını ise Alman "Düsseldorfer Schauspielhaus" adlı tiyatro topluluğu yaptı. İnsanlar, kuklalar, şeytanlar, cadılar, palyaçolar, sakatlar, azizeler, fahişeler, Meryem Ana, Hazreti İsa oradan oraya koşturuyorlar "Allah'ın gerekli olup, olmadığını sorgulayıp" duruyorlar.
Oyun bittiğinde...
Seyirci ayakta alkışladı.
Ve perdeyi 5 kez açtırdı.
İspanya'dan, Almanya'dan kalkıp İstanbul'a gelen tiyatro oyuncusunu İstanbullu perdeyi 5 kez açtırmacasına ayakta alkışlıyor, Tarsus'a giden İstanbul'lu tiyatrocuyu ise Kaymakam, ayakta azarlıyor?
Anlayamadım...
Niçin kızdı Kaymakam?
