Yeni HAL
Okuyanlar ya da sinema uyarlamasını izleyenler bilir. Arthur C. Clarke'ın ünlü bilimkurgu romanı 2001: Uzay Macerası, kendi kendini kontrol eden bir geminin, HAL'in üzerine kuruludur. ABD Havacılık ve Uzay Araştırmaları Dairesi NASA'nın son projesi Deep Space 1'e de "yeni HAL" demek mümkün aslında.

1998'in 24 Ekim'inde uzaya fırlatılan Deep Space 1'in iki görevi var. Biri, Güneş Sistemi'yle ilgili bilgi toplayıp dünyaya göndermek; ikincisi de, aralarında "kendi kendini kontrol eden gemi" de olmak üzere 12 yeni teknolojiyi denemek.

Mantık yürütüyor
NASA'nın geliştirdiği karmaşık yazılım Remote Agent sayesinde, Deep Space'in yürüteceği mantık dizisi gemiye yükleniyor. Bundan sonra, gemi, karşılaştığı her durumda bu mantık dizisinden, yani yapay zekasından yararlanarak tavır alıyor. Örneğin, yerdeki uzmanların bilerek oluşturduğu bir hatanın üstesinden gelebiliyor.

Deneme aşamasında, NASA yetkilileri, enerji yönetimi nedeniyle kapanması gereken bir kamerayı özellikle açık tuttular. Gemi, bir şeyin ters gittiğinin farkına vardı. Birçok kez kamerayı kapatmayı denedi, fakat kontrol yerde olduğu için başaramadı. Bunun üzerine, kameranın sürekli açık kalacağını hesaplayarak, başka bir enerji yönetimi planı geliştirdi ve uyguladı.

NASA, bu yaz bir göktaşıyla, 2001 yılında da iki kuyruklu yıldızla karşılaşacak. NASA yetkilileri, asıl görevinin 18 Eylül'de bitmesi planlanan Deep Space 1'in daha uzun süre uzayda kalabileceğini söylüyorlar.

Deep Space 1'le ilgili projeyi, İnternet'ten, NASA'nın resmi Web sitesi altındaki https://nmp.jpl.nasa.gov/ds1/ adresinden takip edebilirsiniz.