İbrahim ÖGE (SHA)

Kütahya Çavdarhisar'daki antik Aizanoi kentinde 1971 yılında yapılan kazılarda bulunan "Macellum" yani ticaret borsası, enflasyonun binlerce yıllık tarihine ışık tutuyor. M.S. ikinci yüzyılın ikinci yarısında inşa edildiği sanılan ve M.S. 4. yüzyılda İmparator Diocletian tarafından yeniden düzenlenen antik borsada, yer alan yazıtlar enflasyonla mücadele reçetelerini içeriyor.

Müze Müdürü Metin Türktüzün'den alınan bilgiye göre, İmparator Diocletian'ın hayat pahalılığı ile mücadele için yaptığı ücret tespitlerinin yer aldığı yazıtlarda pazarda satılan malların sabit fiyatları yer alıyor. Yazıtta örnek olarak kuvvetli bir köle, iki eşeğin ücretine, yani 30 bin dinara (Roma gümüş para birimi Dinaryus), bir atın ise üç köle ücretine eşit olduğu belirtiliyor. Yazıtlarda arpadan, çavdara, yünden buğdaya dönemin bütün tüketim mallarının satış fiyatları yer alıyor.

Yetkililer, antik çağda Aizanoi'nin şehir devlet olduğunu ve Kent Senatosu'nun kararıyla fiyatların sabit tutularak hayat pahalılığının yok edilmeye çalışıldığını ifade ediyorlar. Kısacası bu tarihi borsadaki yazıtları, bugün hala enflasyonla mücaedele eden ekonomistlerin görmesinde ve incelemesinde fayda var diyoruz.