MHP Meclis Başkanlığı'na aday göstermekte ısrar ederse, DSP ve MHP ortaklığının kaderi değişecek

Mehmet ÇETİNGÜLEÇ- Nevin BİLGİN- Erhan SEVEN

Hükümeti kurmakla görevlendirilen DSP lideri Bülent Ecevit, ilk görüşmesini yarın MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile yapacak. Bahçeli ile görüşmesinde, Meclis Başkanlığını gündeme getireceği öğrenilen Ecevit'in Hükümet konusundaki teklifini 12 Mayıs'tan sonra yapılması planlanan ikinci turda götürmesi bekleniyor. Çünkü 12 Mayıs'taki Başkanlık seçimi, Hükümetin kaderini belirleyecek. DSP, bu seçimde müstakbel ortak olarak düşünülen MHP'ye ne kadar güvenebileceğini görmeyi amaçlıyor.

İkisi de istiyor
DSP, hem birinci parti olmasını hem de türban sorununu gerekçe göstererek Meclis Başkanlığı'nın kendilerinde olması için ısrar ediyor. DSP, Meclis Başkanlığı düğümü çözülmeden, MHP'ye angaje olmayacak. DSP'de Meclis Başkanlığı için Metin Bostancıoğlu ve Hikmet Sami Türk'ün isimleri geçiyor. MHP'de ise Murat Sökmenoğlu ve Sadi Somuncuoğlu en güçlü adaylar. Ecevit, dün gazetecilerin MHP'lilerin "Ecevit Başbakan olacak ise Meclis Başkanlığı'nı biz almalıyız" sözlerini hatırlatması üzerine "Bu konudaki düşüncelerimi dün söylemiştim. Ekleyeceğim yeni bir şey yok" dedi. Ecevit önceki günkü açıklamasında, teamüller gereği, Meclis Başkanlığı'nın en büyük partide olması gerektiğini söylemişti.

Teklif ve ayrıntı
Meclis Başkanı adayları ortaya çıktıktan sonra, teklifler netleşecek. Meclis Başkanlığı için MHP aday gösterirse, FP ve DYP'nin desteğiyle seçilme şansı yüksek görüldüğü için, MHP'li koalisyon formülü tehlikeye girecek. MHP aday göstermez, DSP'nin adayına destek verirse, DSP'nin MHP ile ortaklığı önündeki engeller kalkmış olacak. DYP'nin ilk turda sürpriz bir öneri getirebileceği konuşuluyor. Tansu Çiller'in hükümette görev almaması durumunda koalisyonun DSP-ANAP-DYP arasında kurulabileceği bildiriliyor.

Bakanlık paylaşımı
DSP'nin 55. Hükümet'ten bu yana elinde bulunan bakanlıkları korumayı amaçladığı bildiriliyor. Böylece kadro değişikliklerinin de önlenebileceğine işaret ediliyor. DSP, 55. Hükümet döneminden beri Milli Eğitim, Maliye, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Kültür ve Dışişleri Bakanlıklarını elinde bulunduruyor. Bu bakanlıklardan sadece Dışişleri'nin ANAP'a verilme olasılığı yüksek görünüyor. DSP ayrıca İçişleri ve Sanayi Bakanlıkları ile ve Hazine üzerinde duruyor.

Milli Savunma, Ulaştırma, Sağlık, Bayındırlık, Tarım Bakanlıklarının MHP'de kalabileceğine dikkat çekiliyor. Kültür Bakanlığı da MHP ile DSP arasında sorun yaratacak gibi görünüyor. MHP, Milli Savunma Bakanlığı aracılığıyla Milli Güvenlik Kurulu'nun asli üyesi olma hakkına kavuşacak.

Adalet, Enerji, Köy Hizmetleri, Dışişleri Bakanlıklarının ANAP'a verileceği konuşuluyor. Ekonomiyle ilgili birimler üç parti arasında dağıtılacak. Halkbank ile yeni kurulacak Esnaf Bakanlığı'nın DSP'de kalması bekleniyor. Buna karşılık Dış Türkler Bakanlığı ile Gençlik ve Spordan Sorumlu Devlet Bakanlığının da MHP'ye verilmesi gündemde.

Ecevit, yarın Bahçeli'den sonra diğer liderlerle de görüşecek.

MHP'nin kozu
MECLİS'TE 129 sandalyeye sahip olan MHP'nin Meclis Başkanlığı'na aday çıkarırken Meclis'teki sağ partilere mensup 414 milletvekiline güvendiği bildiriliyor. MHP yöneticileri; DSP ile uzlaşma olmazsa, sağ koalisyon arayışı içine girileceği mesajını veriyor.

"Türban sert olmalı"
MHP Genel Sekreteri Koray Aydın, şunları söyledi: "Hükümeti kurarsak partimizin bakanı mevcut müsteşarla çalışmak zorunda değil. Yeni atamalar tabii ki yapılacak. Geçmiş dönemde yerli, yersiz görevden alınan 2 bin 600 okul müdürünün de göreve dönmesini istiyoruz. Üniversitelerde türban serbest bırakılmalı. Hükümette yer alacağız diye her şeyden taviz vermeyiz. Bu Meclisten 10 hükümet formülü çıkar. Biz kimseye mahkum değiliz."

MHP yönetimi, DSP ile hükümet kurulma aşamasına gelinirse, hazırlanacak protokolde, Meclis çalışma saatlerinin uzatılmasını da isteyecek. TBMM'nin üç aylık yaz tatilinin bu yıl daha kısa tutulması önerilecek.

ANAP'ın şartı: Ağırlıklı temsil
ANAP Genel Başkan Yardımcısı Erkan Mumcu bakanlık konusunda "Sayın Ecevit'ten aynı nezaketi bekliyoruz" derken, Yaşar Okuyan ise FP hariç tüm partilerle koalisyon kurabileceklerini, DYP'yle de ilkelerde anlaşırlarsa ortak olabileceklerini söyledi. ANAP'ın şartları şöyle:

* Milletvekili sayısı esas alınırsa ANAP'a en az 9-10 bakanlık, 55. hükümet dönemindeki dağılım dikkate alınırsa en az 12 bakanlık verilmesi.

*MGK'da temsil için İçişleri, Milli Savunma ve Dışişleri Bakanlıkları'ndan birisinin verilmesi.

*Yatırımcı bakanlıklar eşit olarak paylaşılmalı.

*Ekonomide ANAP da söz sahibi olmalı.

*Meclis Başkanlığı'nda DSP'li adayda uzlaşma olmazsa, ANAP'lı aday desteklenmeli.

*Pişmanlık, çetelerle mücadele, bankalar, mahalli idareler yasaları çıkmalı, özelleştirme hızlanmalı.