Bu yýl Altýn Lale Arjantin'e

12 film Altýn Lale için yarýþtý; birinciliði "Geçti Gibi Rüzgâr" adlý Arjantin filmi aldý. Diðer yarýþmalarýn gözdesi ise Türk filmi "Güneþe Yolculuk"tu

Ýstanbul Film Festivali'ne ayrý bir renk ve misyon katan Altýn Lale ödülleri dün akþam Cemal Reþit Rey Salonu'nda yapýlan bir törenle sahiplerini buldu. Festivalin özel temasýný oluþturan "sanat ve sanatçý"nýn dünyasýný ele alan 12 film, Altýn Lale için yarýþtý ve deðerlendirme sonucu büyük ödülü Arjantinli yönetmen Alejandro Agresti'nin "Geçti Gibi Rüzgâr" adlý filmi aldý. Çarlýk Rusyasý'nýn son demlerini yaþayan St. Petersburg'unu anlatan Rus filmi "Mahlžklar ve Ýnsanlar Hakkýnda" yönetmeni Alexei Balabanov'a bir özel ödül getirdi.

Eczacýbaþý Vakfý Ulusal Sinema Yarýþmasý'nda "Güneþe Yolculuk" 'En Ýyi Film' kazanýrken, "Gemide" ise 'En Ýyi Ýlk Film' seçildi. Jüri Yýlmaz Arslan'ýn "Yara" filmine de mansiyon verdi. FÝPRESCÝ Uluslararasý Sinema Yazarlarý Jürisi Altýn Lale'de ödüle deðer film bulamazken, Türk filmi olarak "Güneþe Yolculuk"u seçti.

Sýradýþý iliþkiler, hüzün destanlarý
Festival yeni ve farklý keyifler, güzel sürprizlerle sürdü. Kimi ustalarý sanki yeni baþtan keþfettik. Örneðin bir komedi ustasý diye bilinen Mario Monicelli'nin "Yoldaþlar" adlý yapýtýnýn, o güzelim siyah-beyaz estetik içinde emeðin ve emekçinin davasýný böylesine savunan görkemli bir politik destan olduðunu nasýl bilebilirdik? Bu filmin alabildiðine dolu bir salonda festivalin en çok alkýþlanan filmlerinden biri olmasý da, belki seyircimizin önsezisini gösteren ilginç bir olaydý.

Eþcinsel iliþkiler
Altýn Lale ilginç filmlerle hep dolu salonlara seslendi. Francais Bacon'un evini soymaya gelen bir hýrsýzla yaþadýðý tutkulu iliþkiyi izlerken, filmdeki eþcinsel duyarlýlýða ilgi duyduk, ama tek bir Bacon resmi görmemek ve olup bitenlerin sanatý üzerindeki etkisini kavrayamamaktan mutsuz olduk. Sýradýþý iliþkiler zaten bu yýl gözdeydi. Yine Altýn Lale için yarýþan "Fögi Serserinin Tekidir", 1970'li yýllarda bir rock þarkýcýsýna tutularak onun cinsellik, uyuþturucu ve intihar saplantýlarýyla örülü dünyasýna dalan ve yok olmaktan kýl payý kurtulan bir genç çocuðun hikâyesiydi.

Bir klasiðin uyarlamasý
"Bayan Dalloway" bizlere edebiyat denen alana ve özellikle onun baþyapýtlarýna el atmanýn ne denli belalý bir uðraþ olduðunu bir kez daha kanýtladý. James Ývory'nin dönem filmlerini hatýrlatan bu hoþ filmde, doðrusu Ýngiliz dilinin temel taþlarýndan olan Virginia Wollf romanýnýn derinliðini ve çok boyutluluðunu bulmak olanaksýzdýr. Ve çok formda bir Vanessa Redgrave bile filmi tam anlamýyla kurtarmýyordu.

Ýran'da kadýn olmak...
Elbette Ýran filmleri vardý; bu yýl þenliðe damgasýný vuran... Örneðin emektar Darius Mehrjui'nin yönettiði "Leyla", bizlere dört baþý mamur bir kadýn portresi sunuyor ve Ýran burjuva çevrelerinden bir kadýnýn kýsýrlýðýnýn yarattýðý dramý iþliyordu. Kadýn yönetmen Rahþan Bani-Etemad ise "Mayýs Kadýný"nda boþanmýþ, yetiþkin bir oðul sahibi bir kadýn yönetmenin sorunlarýný biraz daha didaktik bir dille anlatýyordu. Ýran'da peçe ve çarþaf arkasýna alýnan kadýn, sinemada baþ kaldýrýyordu.

Bir hüzün destaný
Sevimli kýrsal kesim komedisi, Avusturya yapýmý "Mirasçýlar" ya da baba-oðul iliþkileri üzerine Ýspanyol filmi "Arka Yollar" pek önemli sayýlmazdý. Ama ünlü belgeci Barbara Kopple'in Woody Allen üzerine yaptýðý ve en azýndan bir Allen filmi kadar mizah içeren Wild Man Blues"a bayýldým. Agnes Varda'nýn "Yertsiz-Yurtsuz"unu bunca yýl sonra yine çok hüzünlü buldum. Ama hüzün asýl Avusturya yapýmý "Þarkýmla Dans Et"e yakýþýyordu. Bir zavallý ve yaralý bebek gibi yataðýnda yatan spatik Heather Rose'un gerçek öyküsünü onun oyunculuðuyla anlatan bu film, perdede gördüðün en inanýlmaz aþk öykülerinden birine dönüþüyordu.