Konut alırken...
* Alınacak emlakın tapu kaydını mutlaka önceden kontrol edin. Böyle bir imkan yoksa, verdiğiniz kaparo karşılığında mutlaka makbuz alarak alım-satımın herhangi bir sebepten dolayı gerçekleşmemesi halinde kaparonun iade edileceğini hatta caydırıcı olması yönünden kaparo miktarı kadar tazminat ödeneceği maddesini yaptığınız anlaşmaya yazdırın.

* Kat irtifakının kurulup kurulmadığına, iskanın yani yapı kullanım izninin alınıp alınmadığına da dikkat etmelisiniz.

* Eğer alacağınız emlak inşaa halinde ise müteahhitin maddi durumunu araştırmalısınız. Müteahhitin kat karşılığı yaptığı bir inşaattan emlak alıyorsanız, müteahhitle mukavele yaparak, yaptığınız mukaveleye bitirme tarihi ve kullanılacak malzemeleri tek tek yazarak gerekli miktarda tazminatları ilave etmelisiniz. Emlak arsa sahibine aitse, arsa sahibiyle de mukavele yaparak gerekli tazminatları koymanız yerinde olur.

* Binadaki kat maliklerinin uyumu da çok önemli. Bunun için yönetici size iyi bir rehberdir. Ancak;

Almayı düşündüğünüz emlakın bulunduğu binada veya o binada yaşayan kat maliklerinin yakınlarından o emlakı almayı düşünen başkaları varsa, kapıcının, yöneticinin, komşuların yalnış beyanlarına, yaptıkları kötü promosyonlara da kanmayacak kadar dikkatli olmalısınız.

* Alacağınız emlak kiracılı ise, öncelikle kiracı ile yapılan kira kontratını inceleyin. Kiracıyla bizzat görüşmeniz ya da kiracı tahliye teaahüdü vermiş ise, tahliye taahüdündeki tarih ile kontrat tarihini karşılaştırmanız gerekir. Kontratın bir nüshasını mutlaka alın. Burada çift kontrat riski de var ancak bunu önlemek mümkün değil, öyle bir durumda yasal yollar açık demektir.

* Alım-satım sonrasıgelebilecek elektrik, su gibi borçlardan eski malikin sorumlu olduğnuu belirten imzalı bir yazı almanızda fayda var.

* Emlakı aldınız, sıra parayı ödeyip tapuyu almaya geldi. Burada karşılıklı güven esas, ama bu konuda bir sorun varsa, bir protokol yapılır. (Tapu teslim edildiğinde X bedel ödenecektir) ibaresi konur. Ya da alıcı parayı hazır bulundurarak tapu sicil müdürünün huzurunda alışveriş tamamlanır.

Arsa alırken...
* Sözkonusu arsanın imar durumunun uygunluğu, dikkat edilmesi gereken en önemli konu. Satıcının sözlü beyanı değil, resmi imar durumu belgesini göstermesi ya da bir fotokopisini size vermesi gerekiyor. Bunun için arsa almadan önce ilgili belediyeden imar durumu hakkında bilgi edinme veya bir dilekçeyle başvuruda bulunarak resmi imar durumunu alma imkanınız var. .

* Tapu senedinde ada, pafta, parseli belirtilen arsanın, size gösterilen arsa olup olmadığını kontrol ettirmelisiniz. Bu kontrol için Kadastro Müdürlüğü'nden tapu senedinde belirtilen arsanın sınır tesbitini isteyebilir, ya da özel harita bürolarına bu işi yaptırabilirsiniz.

* Arsanın bağlı bulunduğu Tapu Sicil Müdürlüğü'ne giderek tapu kütüğüne bakıp arsanın satışı ile ilgili aleyhte şerh olup olmadığını da kontrol etmelisiniz.

Kooperatife üye olurken
* Herşeyden önce üye olacağınız kooperatifin yöneticilerini tanımıyorsanız, güvendiğiniz çevrelerden daha önce benzer organizasyonlar yapıp yapmadıklarını, yaptılarsa bunların sonucunda ne olduğunu araştırın.

* Kooperafitin bölgesel bir üst birliğe üye olup olamadığına bakın. Çünkü bu sistemde gelişmiş bir denetim mekanizması var.

* Kooperatif arsasının, kooperatif adına tapulu ya da tahsis belgeli olup olmadığına bakmalısınız. Arsa kooperatif üzerine kayıtlı değilse, üye olmamanız sizin için hayırlı olacaktır.

* Arsanın imar durumunu inceleyin. İmarı yoksa üye olmakta acele etmeyin.

İşyeri alırken...
* Alacağınız dükkan veya mağaza ise önünden yürüyerek geçen insan sayısına dikkat edin. İyi bir dükkan, önünden geçen insan sayısına göre değer kazanır.

* Arsa payına ve tapu belgesi üzerinde işyeri olarak işlenip işlenmediğine dikkat etmelisiniz. Bu da daha sonra diğer kat maliklerinin itirazları sonucunda sorun çıkarabilir.

* Yapacağınız işin kapasitesine göre metrekaresinin yeterli olup olmadığı da iyi hesaplanmalıdır. Eşyasız alanlar sizi yanıltabilir. Bunun için gerekirse elinize metre alıp içten içe ölçmelisiniz.

* İşyeri alımında en önemli husus yönetim planının incelenmesidir.

PİYASALAR NE DURUMDA?
(Turyap Yönetim Kurulu Başkanı Azmi Sarıbay)

Seçim öncesine kadar gayrimenkulün önünde vergi beklentisi, gelir vergisinin yeni düzenlemesi ve sonra da hükümet krizi gibi peşpeşe engeller vardı. Emlak piyasası, birçok sektör gibi 1998 ve 1999'un ilk aylarını çok kötü geçirdi. Ama seçimle birlikte ufkumuzu satışın yoğunlaşağı bir yöne çevirmek zorundayız. Hükümet kurulacak gibi gözüküyor. İkinci önemli adım, mevsim. Genellikle bahar ile birlikte emlak satışı da yoğunlaşır. Faizlerin düşmesi emlak satışlarına yarayacak. Barajın suyu birikti, emlak pazarı hızla canlanacak.

Yatırımcıya tüyo...
Şehir dışındaki modern siteler ve uydu kentlerle çevrilen İstanbul'da, eski semtler unutuldu gibi. Oysa yatırımcılar bu konuda ilginç öngörülerde bulunuyor. İşte muhtemel bir gelişme: Geçtiğimiz günlerde deneme seferleri yapan metro hizmete girdiğinde, şu anda konut stoğu biriken ve gayrimenkul fiyatları makul olan bazı semtler değerlenecek. Nereleri mi? Balat, Eyüp, Fener, Galata, Tarlabaşı, Şişli, Kurtuluş ve Feriköy. O bölgelerde tarihi bir ziyarete çıkmak, belki bir ticareti de gündeme getirebilir.