Türkiye ve Dünya'da asgari ücret

OECD üyesi ülkelere, asgari ücret uygulaması yönünden gözattığımızda, 19 ülkeden yalnızca altısında (Fransa, Hollanda, Lüksemburg, Portekiz, İspanya ve ABD), asgari ücretin ulusal seviyede yasal düzenlemelerle belirlendiğini farkediyoruz. Kalan 13'ünde ise toplu iş sözleşmeleri yoluyla saptanmaktadır.

Yukarıda belirtilen 6 ülkeden, ABD ve Portekiz'de de bölgesel anlamda tespit yapıldığından, Türkiye'deki sistemi uygulayan yalnızca 4 ülkenin kaldığı göze çarpmaktadır. Dolayısıyla, Batı ülkelerinde genellikle asgari ücret, işçi ve işveren arasındaki toplu pazarlık yoluyla ve çoğunlukla işkolu ve işletme düzeyinde belirlenmektedir.

Bazı yabancı ülkelerde, asgari ücretin aylık tutarı, o ülkede yılda kişi başına düşen milli gelir tutarı da ABD doları cinsinden belirtilmek suretiyle, tabloda gösterilmiştir.

İki ayrı bakış açısından asgari ücret

Asgari ücreti dolar cinsinden tutarı itibariyle ele alıp, ülkemizdeki aylık net asgari ücret tutarını, diğer ülkelerle kıyasladığımızda, Türkiye'deki asgari ücretin çok düşük olduğu şeklinde bir görüntü ortaya çıkmaktadır. Gerçekten, bu açıdan incelendiğinde; Danimarka, Avusturya, İtalya ve Lüksemburg gibi ülkelerde, asgari ücretin dolar cinsinden karşılığının, Türkiye'dekinin 10 katından da fazla olduğu gerçeği ortaya çıkıyor. Diğer ülkelerde de, 7-8 katı ya da 3-5 katı.

Tabloya bir de kişi başına düşen milli gelir açısından baktığımızda, başka bir anlatımla, o ülkedeki asgari ücreti, kişi başına düşen milli gelire oranladığımızda, Türkiye'nin orta sıralarda daha doğrusu orta sıraların biraz altında yeraldığını farkediyoruz.

Bu konuda, belki de en doğru sayılabilecek bakış açısı, asgari ücretlinin o ülkede, ne kadar et, süt, yumurta, ekmek alabildiğidir. Örneğin, bir kilo etin fiyatını esas alarak bir hesaplama yaptığımızda, asgari ücretli bir kişi, Türkiye'de 17, Almanya'da 355, Fransa'da 405, İtalya'da ise 562 kilo et alabiliyor.

Olayı bu yönüyle de et, süt, yumurta ve ekmek açısından ayrı bir yazı konusu yapacağız...

Dünya'da asgari ücret ve milli gelir

Ülke	Aylık asgari	Kişi başına	Milli gelire
	ücret ($)	milli gelir ($)	oranı ($)
Danimarka	2040	28.245	7.22
Avusturya	1845	24.823	7.43
İtalya	1800	17.900	10.06
Lüksemburg	1600	27.611	5.79
Belçika	1405	21.765	6.46
Hollanda	1306	21.536	6.06
Fransa	1258	24.600	5.11
Almanya	1100	25.179	4.37
İngiltere	950	17.471	5.44
Yunanistan	540	12.000	4.50
İspanya	511	12.200	4.19
Portekiz	353	11.700	3.02
Türkiye	152	3.224	4.7

Kaynak: OECD Employment Outlook, 1998