CUMA 09 NİSAN 1999
Kronik enflasyon ve vergilendirme sorunları, borsa şirktelerinin 1998 toplam temettü oranlarını geriletti. İMKB-30 endeksinde yer alan lokomotif şirketlerin temettü oranlarındaki düşüşleri değerlendiren uzmanlar, gerilemenin kronik enflasyon ve vergilendirmedeki sorundan kaynaklandığını belirtiyor.
Uzmanlar temettü oranlarının yıllar itibariyle düşmesinin, vergilendirmedeki dezavantaj ve şirketlerin enflasyon nedeniyle nakit tutmayı tercih ederek temettü dağıtmak istememelerinden kaynaklandığnı belirttiler.
Vergilendirmedeki aksaklığın şirketlerin temettü dağıtma eğilimini azalttığını söyleyen Gedik Menkul Değerler Genel Müdürü Erhan Topaç, "Temettü ödeyen şirket ortaklarının vergilendirilmesinin yarattığı dezavantaj nedeniyle temettü oranları düştü. Son yapılan düzenleme ile önümüzdeki yıllarda temettü oranlarında biraz daha toparlanma olabilir, ancak vergilendirmedeki aksaklık sürüyor. Bu da haksızlık yaratıyor" dedi.
Topaç, yatırımcının halka açık şirketlerden temettü elde etmek istediğini söyleyerek, "Temettü dağıttıkça şirket için baz değer oluşacak. Bu da uzun vadede şirket hissesinin değerinin belirlenmesi açısından önemli. Temettü oranlarının düşüşü kâra bağlı değil" dedi.
Ekinciler Menkul Değerler Genel Müdürü Alp Tekince de temettü oranlarının düşmesinde vergilendirme sorunun yanısıra şirketlerin temettü vermek istememesinin de etkili olduğunu belirterek "Türkiye'deki şirketlerde enflasyon nedeniyle nakit tutma istekleri nedeniyle temettü verme eğilimi düşük. Nakit temettüyü özellikle vermek istemiyorlar. Verseler bile bedelli sermaye artırımıyla geri alıyorlar" dedi.
Yeni vergi sisteminin daha avantajlı olduğunu ama temettü dağıtımındaki tabloyu fazla değiştirebileceğini sanmadığını kaydeden Tekince, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Geçmiş yıllarda (kurumların temettü ile ilgili) vergi yükü yüzde 44 iken yeni yasada 40.37 oldu. Ortak açısından da ilave vergi yükü yüzde 24.64'den 18.35'e geriledi. Toplam vergi yükü de 68.64 iken 58.72 oldu. Ancak şirketler temettü dağıtırsa enflasyon nedeniyle bunu hemen geri çekmek istiyor. Şirketlerin nihai hedefi bu."
| Şirket adı | 1998 | 1997 Fark(Puan) | |
| Akbank | 65.00 | 100.00 | -35.00 |
| Akcansa | 45.00 | 110.00 | -65.00 |
| Aksigorta | 57.50 | 29.30 | +28.20 |
| Alarko Hol | - | 25.00 | -25.00 |
| Alcatel* | 50.00 | 50.00 | -50.00 |
| Arçelik | - | 80.00 | -80.00 |
| Bagfas | 50.00 | 600.00 | -550.00 |
| Çukurova Elk | 2,356.46 | 1,601.38 | -755.08 |
| Doğan Hol** | 20.00 | - | - |
| D. Yayın Hol.** | 75.21 | - | - |
| Efes Holding | - | - | - |
| Enka Holding | 50.00 | 5.00 | - |
| Erdemir | - | - | - |
| T. Garanti | - | - | - |
| Hürriyet Gazete | 83.00 | 720.00 | -637.00 |
| İhlas Holding | - | 130.19 | -130.19 |
| T. İşbank(C) | 40.50 | 40.08 | +0.42 |
| Koç Holding | 20.00 | 20.00 | - |
| Kipa* | 25.00 | - | - |
| Migros | 300.00 | 100.000 | +20.00 |
| Ford Otosan | 1,200.00 | 1,100.00 | +100.00 |
| Petkim | 6.00 | 985.00 | -979.00 |
| Petrol Ofisi | 350.00 | 268.55 | +81.45 |
| Sabancı Hol | 5.00 | 13.00 | -8.00 |
| Tofaş Fabrika | - | - | - |
| Tüpraş | 44.26 | - | +44.26 |
| THY | - | - | - |
| Uzel Makina | 306.90 | 336.00 | -29.10 |
| Vestel* | - | - | - |
| Yapı Kredi B. | 50.00 | 40.00 | +10.00 |
* 1998 kâr payı oranları henüz açıklanmayanlar
** Hesap dönemi Mart sonunda bitenler