SALI 26 OCAK 1999
Çin'den gelen bir haber dün bütün dünyanın yüreğini ağzına getirdi. Hükümetin resmi gazetelerinden birinde "Piyasa uzmanları devalüasyon yapılması, ya da kurun serbest bırakılması çok da kötü olmayabilir görüşündeler" şeklindeki bir haber yayımlandı. Haber hem dünya piyasalarına hem de Çinli bürokratlara zor saatler yaşattı. Açıklamanın ardından Asya borsalarında yüzde 5'lere varan düşüşler yaşandı. Avrupa borsaları açılışta yüzde 3'e yakın değer yitirdikten sonra Merkez Bankası'nın açıklamayı yalanlaması ve "1999'da devalüasyon olmayacak" şeklinde telkinlerde bulunmasıyla bir miktar toparlandı.
Çin hükümetinin resmi yayın organlarından biri olan China Daily Business Weekly isimli gazetede çıkan bu haber, her ne kadar yalanlansa da sert bir tartışmayı başlattı. Tartışmanın bu kadar büyüyüp, sarsıcı olmasında, haberin 1998 yılı boyunca her fırsatta devalüasyon yapmayacağını belirten Çin hükümetine ait bir gazetede yayımlanması etkili oldu.
Merkez Bankası yaptığı ilk açıklamada kesinlikle bir devalüasyon yapılmayacağını, haberde yer alan açıklamanın tamamen kişisel fikirleri yansıttığını belirtti. Merkez Bnkası açıklamasının ardından da bürokratlardan açıklama yağmaya başladı. Bank of China yöneticilerinden Huang Jianbo ise yuanın gelecekte devalüe edilmesinin çok çok küçük bir ihtimal olduğunu belirterek "Belki kısmi bir bant ayarlaması yapılabilir. Ama bu ayarlama Brezilya ya da Rusya'da olduğu gibi kurun serbest bırakılması şeklinde olmaz" dedi. Çin Dış Ticaret Müsteşarı Li Zijang ise uygulanan kur politikasının doğru bir politika olduğunu ve sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
Haberin ardından yabancı bankalar da Çin'le ilgili öngörülerini daha yüksek sesle telaffuz etmeye başladı. CLSA (Credit Lyonnais Securities Asia) Şef Ekonomisiti Jim Walker Çin'in para birimi yuanı 1999'un ikinci yarısında yüzde 10 civarı devalüe etmesini beklediklerini ifade etti. Walker bunun nedeninin ise tahmin edildiği gibi ihracat avantajı değil, iç para politikasının gereği olduğunu ifade etti.
Buna karşılık Merrill Lynch Yatırım Uzmanı Michael Rosenberg ise tersi bir görüşü dile getirerek "Çin'de devalüasyon olmaz" dedi. Yenin dolar karşısında değer kazanması ile Çin'in en büyük rakibine karşı belirli bir ihracat avantajı elde ettiğini belirten Rosenberg, bunun da devalüasyon ihtimalini ortadan kaldırdığını söyledi.
Bu arada yine aynı gazetede ülkede başka büyük iflaslar yaşanabileceği de belirtildi. Yılbaşında iflas eden bir özerk yatırım kuruluşu konumundaki GITIC'le aynı statüdeki diğer şirketlerin de benzer ödeme problemleri çektikleri hatırlatılan haberde, bu şirketlerin yeniden yapılandırılması gerektiği ifade edildi. Hükümetin bu hafta içinde ITIC adı verilen bu kuruluşların yeniden yapılandırılması için bir finansal program açıklaması bekleniyor.