PERŞEMBE 10 ARALIK 1998

NURİ KAYIŞ
18 Nisan'da seçime hazırlanan Meclis'te milletvekilleri giderayak yine kendilerine "kıyak" yapacak. Hükümet TBMM'de görüşülmesini istediği 18 tasarının arasına, Pasaport Kanunu'nda değişikliği de sıkıştırdı. Buna göre daha önce yeşil pasaport kullanan eski milletvekilleri ile aileleri tasarı yasalaşırsa kırmızı pasaport taşıyacaklar.
Şubat 1997'de DYP Konya Milletvekili Necati Çetinkaya tarafından sadece "valilere kırmızı pasaport" verilmesi amacıyla Meclis başkanlığına verilen tasarı TBMM İçişleri komisyonunda iyice genişletilmiş ve kapsama eski milletvekilleri, general ve amiraller, eski Genelkurmay başkanları, emekli orgeneral ve oramiraller ile merkez valileri dahil edilmişti. Tasarıya göre, bu kişiler hayatta oldukları sürece, eşleri, reşit olmayan erkek çocukları ile evlenmeyen kız çocukları kırmızı pasaport hakkından yararlanabilecekler.
Halen yürürlükte olan 5682 sayılı Pasaport kanunu sadece orgeneral ve oramirallere kırmızı pasaport verilmesini öngörüyor. Tasarı ile tuğ, tüm, korgeneral ve amiraller, emekli orgeneral ve oramiraller ile Genelkurmay başkanları da bu haktan yararlanacak.
Tasarı ile ayrıca İşçi ve işveren sendikaları kofederasyonları başkanları ile Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu başkanına da yeşil pasaport verilmesi imkanı getiriliyor.
Tasarının Komisyonda görüşülmesi sırasında Dışişleri Bakanlığı kırmızı pasaport verilen meslek gruplarının artmasına şiddetle karşı çıkmıştı. Bakanlık kapsamın bu derece genişletilmesi halinde bazı Avrupa ülkelerinin T.C damgalı kırmızı pasaportlara da vize koyabileceği uyarısı yapmıştı.
Tüm uyarılara rağmen tasarı yaşalaşırsa en az 43 bin yeni kırmızı pasaport devreye girmiş olacak. Bu sayı, yaklaşık 8 bin eski milletvekili için aileleri ile birlikte 40 bin kırmızı pasaport gerekeceği hesabıyla bulundu. Buna göre 70 eski Genelkurmay başkanları ve emekli orgeneraller ile oramiraller, 279 halen görevde bulunan general ve amiral, 80 il valisi ile 120 merkez valisi için de aileleriyle birlikte yaklaşık 2.300 pasaport gerekecek.