PAZAR 06 ARALIK 1998
ŞELALE KADAK
Ekonomik krizin kendini hızla hissettirdiği sektörlerin başında gelen otomotiv düşen satışlarla sarsılırken, otomobil fiyatları da giderek ucuzluyor. Firmalar, yüzde 150'lere ulaşan faizin büyüsüne kapılarak otomobil satın almayı erteleyenleri, fiyatlara enflasyonun altında zam yaparak kazanmaya çalışıyor.
1997'yi parlak geçiren ve 1998'in ilk 3 ayında da pazarın yüzde 30-35 büyüyeceği sinyallerini alan otomobil firmalarının planları, yılın ikinci yarısından sonra başlayan durgunlukla suya düştü. Pazar daralırken, cazip kampanyalarla birlikte otomobil fiyatları dolar bazında her geçen gün ucuzlamaya başladı.
Firmalar otomobil fiyatlarına 1998 yılında toplam yüzde 51 zam yaptı. Bu da aralık ayında en fazla yüzde 58 olması beklenen enflasyonun altında kaldı. Fiyatlar dolar bazında incelendiğinde ise son 3 ayda yüzde 2 ile 7 arasında gerileme olduğu ortaya çıkıyor.
Eylül ayında ortalama dolar kuru 275 bin liraydı. O gün Türkiye'nin en çok satan ithal otomobili Volkswagen'in Polo modelinin yaklaşık fiyatı 3 milyar 507 milyon lira, yani 12 bin 752 dolardı. Polo şu anda 3 milyar 777 milyon liradan, yani 12 bin 383 dolardan satılıyor. Bu Polo'nun fiyatının dolar bazında yüzde 2.9 gerilediğini gösteriyor.
Renault Mais Genel Müdürü Onur Baytok, sektörün 1998 yılı için yaptığı pazar tahminlerinin altüst olduğunu belirterek, satışların en canlı aylarda dahi bıçak gibi kesildiğini söyledi. Baytok, otomobile enflasyonun altında zamlar yapıldığını, yapılan kampanyalarla da otomobil fiyatlarının çok cazip hale geldiğini belirterek, "Yine de yılı lider olarak kapatacağız. Ancak sektörün başlangıçta 350 bin olan toplam satış hedefi şu anda 300 bin adetlere geriledi" dedi.
Ekim ve Kasım gibi en canlı ayları durgun geçiren otomobil firmalarının son ümidi Aralık ayında yüksek satış yaparak, yıllık satış hedeflerini gerçekleştirmek. Başta Taşıt Alım Vergisi olmak üzere otomobil üzerinden alınan vergilerin 1999'un Ocak ayından itibaren yüzde 77.8 artacak olması yüzünden tüketicilerin Aralık ayında otomobil satın almaya yönelmesini bekleyen firmalar, bir yandan aylık zammı yok denecek kadar az tutarken, diğer yandan da kampanyalarla müşteri çekmeye çalışıyor.