PAZARTESÝ 23 KASIM 1998
Halk Partisi'nin son Kurultayý'nda delegeler birbirleriyle itiþip kakýþýrken, ortalýðý yatýþtýrmak isteyen akýl ve iz'an amatörleri, onun bunun kolunu, eteðini çekerek:
- Hiþt, dünyanýn gözü üstümüzde, dünyanýn gözü üstümüzde, diyorlardý.
Grup halinde eski bir Avrupa yolculuðunu hatýrlarým. Gençler, kendilerine pek yabancý gelen büyük þehirlerde þapþallýklarýný örtmek için gelip geçenle Türkçe alay etmeye kalkar; bulunduklarý yere karýþamamýþ olmanýn sýkýntýsýyla kendi aralarýnda büsbütün birleþerek, sinirli kahkahalar atarlardý. O zaman aralarýndan bir akýldane çýkar:
- Hiþ çocuklar, Türklüðümüzü unutmayalým, Türklüðümüzü unutmayalým derdi.
Kahkahalar söner, laf atmalar kesilirdi.
Le Monde'un son sayýsýnda Türkiye ile ilgili makale ve havadisleri okurken; nedense garip bir çaðrýþýmla Kurultay'la Avrupa sokaklarýndaki bu ikaz sözlerini hatýrladým:
- Dünyanýn gözü üstümüzde.
- Türklüðümüzü unutmayalým.
Dünyanýn gözü, Kurultay'da itiþip kakýþanlarý seyretmeye vakit bulacak kadar aylak deðildi ama, Türkiye'yi seyredecek kadar vodvil meraklýsýydý.
Parlamentoda hükümetin grev tasarýsý üzerinde tartýþmalar oluyor, ilgili komisyon bazý deðiþiklikler yapýyordu. Parlamentoda grev hakkýný isteyen insanlarý doðrudan doðruya temsil eden hangi parti vardý?
Onlarýn, demokrasinin temel direklerinden sayýlan en büyük hakký, onlarýn siyasal bir partiden bile yoksun boþluðunda konuþuluyor, onlarsýz deðiþtiriliyordu.
Türk siyasetinde onlarý savunma ödev ve görevi sadece hükümete düþüyordu. Hükümet ise parlamentoda sesi olmayanlarý ne kadar savunabilir, kendinin de mensup olduðu hakim sýnýf partilerine karþý, ne kadar koruyabilirdi? Gerektiði kadar savunsa ve koruyabilse dahi, burada "gerçek bir temsil" deðil, sadece bir vesayet vardý. Mevcut partilerin onlarý da temsil ettiði iddiasý ise boþ bir demagojiydi. Seçimlerdeki aday listelerine þöyle bir göz atmak bunu anlamaya kâfiydi.
Dünyanýn gözü için bundan daha tuhaf bir demokrasi olabilir miydi?
Le Monde'da bu konuyla ilgili havadisi okuyan Fransa'daki tosbaðalar bile burada olup bitenlere kahkahalarla gülerlerdi. Kültür ve anlayýþ seviyemizin ölçeðini, tek santimli milimetre cetveliyle veriyorduk. Bu kýsýr bücürlüðü bazý þahsi çýkarlar için alkýþlayan baþyazýlar bile çýkýyordu. Bir de onlarý çevirselerdi yabancý dillere, iþte tam o zaman birbirimizi dürtmenin sýrasý gelecekti:
- Türklüðümüzü unutmayalým.
Bir üslup hatasýnýn cezasý kanunda yýllarca hapis tehdidi altýndaydý.
Neden bir türlü gerçek hürriyet gelmiyordu? Kimler engel oluyordu bu hürriyetin gelmesine?
Hep cevapsýz kalan sorulardý bunlar.
Avrupa klasikleri üzerinde bilirkiþilik âlimliði, kartvizitlerinde ispatlanmýþlarýmýz; parlamentoda asýl ilgililerin gýyabýnda yapýlan grev tasarýsý düzeltmelerine, neden ilmi bir nükte savurmuyorlardý? Cesaretleri mi yetmiyordu, bilgileri mi, yoksa kiþilikleri mi?
Konformizmin en ayýbý, Üniversite kürsüsüne çýkanlarýn kafasýndaki konformizmdir. Alýþkanlýklarýn ötesine geçemeyen bu dahi dimaðlar, gerçeðe uymayan içi boþ kalýplarý nasýl yýkacak ve doðruyu nasýl arayýp bulacaklar da insanlýðý uyaracaklar?
- Dünyanýn gözü üstümüzde.
- Türlüðümüzü unutmayalým.
Ýnsanlýðýn alaylý gözleri önünde Türklüðü unutmamak bu mudur?
Ýlim sözünü de içi boþ bir kitabýn arkasýndaki fihriste yazýlmýþ, demokrasi, hürriyet, halçýlýk, laiklik gibi süs kelimelerinin arasýna yerleþtirmiþe benziyoruz.
Bir hukuk profesörü Bakan, parlamentoda bir miting nutkuyla sanýk mahkžm etmeye kalkýyor; bir baþka Bakan, dýþ politika açýklamasýnda yuvarlak laflarla durumu idare ediyor; bir baþka Bakan, Kýbrýs ve füze konularý görüþülürken af ve cenaze törenlerine cevap vermek zorunda býrakýlýyor.
Dünyanýn gözü üzerimizde ama insanýn içi istemiyor ki, yeryüzü basýný kinayeli bir dille:
- Doðru, desin. Türklüklerini unutmuyorlar.
Niçin birbirimize bu çirkin oyunlarý oynuyoruz, kimlerin yararýna efendim, lütfen söyleyin; kimlerin yararýna ve kimlerin ziyanýna?
Not: 35 yýl önce yazýlmýþ bir yazý... "Taþ"tan...