ÇARŞAMBA 18 KASIM 1998
Her şey sonucuyla ölçülür. İktidarlar, aşklar, savaşlar... Apo'nun iadesi gerçekleşmediği takdirde bir de bakmışız ki varılan durak, yola çıkılan noktanın gerisinde kalmış.
Ruslar Apo'ya üç seçenek sundular: Kopenhag, Brüksel ve Roma. Kürt kartını kullanmak mecal isterdi çünkü. Apo'nun beklediği desteği veremeyeceklerdi; bunun için paraları yoktu en başta. Kaldı ki, Apo'nun Rusya'da olması, Ruslar için, Türkiye için olduğundan daha büyük problemdi. O halde en iyisi Apo'yu paketleyip sorunu Avrupa'ya ihraç etmekti.
Türkiye, oyuna mı geldi? Ne de olsa Rusya ile kârlı kontratları olan lobinin etkisinde kalan bir hükümet vardı Ankara'da. "Ruslarla aramız bozulmasın" diye üzerine mi atladılar Avrupa formülünün?
Ruslar, Avrupa ile Türkiye'yi boğaz boğaza getirmeyi başardıklarına göre galiba bu iş Amerikan senaryolu spagetti westernden daha basit bir denkleme oturuyor. Bu "tezgah" Amerika'nın değil, zira Türkiye-AB ilişkilerinin bozulması Washington'un çıkarına uymaz.
Apo'nun Brüksel'i tercih etmemesinden en memnun olan kişi, Belçika'nın Ankara'daki büyükelçisi Alexis Brouhns. Aynı yıllarda aynı okulda okuduğumuz büyükelçiyle dün bir araraya geldik. Brouhns'a göre Apo, başta Avrupa Parlamentosu'nda lobi imkanı dolayısıyla Brüksel'i seçebilirdi. Avrupa Birliği'ni seçmesi ise sürpriz değil, çünkü kendisine gerekli "altyapı" orada.
Apo'nun Roma'yı tercihindeki bir başka faktör de Belçika'nın gerçekleştirdiği Spoutnik Harekatı. Spoutnik adı verilen bir dizi polisiye operasyon neticesinde Kürt mafyası etkisiz hale getirilmişti. Bu da bize Avrupa hükümetlerinin en hassas olduğu üç noktayı gösteriyor: Uyuşturucu kaçakçılığı, yasadışı insan trafiği ve karapara. Türkiye, Apo'nun iade dosyasını hazırlarken bu noktalara ağırlık verirse, Avrupa'nın anladığı dilden konuşmuş olacak. Dosyanın terörist bahsi ise Avrupa hukuku açısından sanıldığı kadar net değil.
Avrupa'nın son 20 yılı, kendi aralarında dahi teröristin iade edilmeme örnekleriyle dolu. Fransa, 20 yıla yakın bir süre Kızıl Tugaylar'ın liderini İtalya'ya iade etmedi. IRA ve Bask militanları yıllarca siyasi mülteci statüsünde Belçika'da yaşadılar.
Bir başka örnek, üç yıl öncesinden: Avrupa Komisyonu, İngiltere'nin 1974'den itibaren uyguladığı törörle mücadele yasasını geçersiz sayınca, aralarında Gerry Adams'ın da bulunuduğu IRA militanları Avrupa Adalet Divanı'na başvurdular. Divan'ın İngiltere'ye tazminat ödetmeye kalkışması, IRA kurbanlarını çılgına çevirdi.
Apo'nun iadesi olayını kişiselleştirmek yerine dışarıda olup bitenlere soğukkanlı bakmakta yarar var.