ÇARŞAMBA 07 EKİM 1998
Ankara- Türkiye, Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek aracılığıyla Suriye'ye son uyarısını yaptı. Dün öğleden sonra Ankara'ya gelen Mübarek'e, "Suriye teröristlere verdiği desteğini çeksin. Blöf yapmıyoruz. Çok ciddiyiz. Somut adım atmasını bekliyoruz" mesajı verildi.
Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, Suriye'nin başkenti Şam'da yaptığı görüşmelerin ardından, Rus yapımı Sukhoi tipi dev uçakla dün saat 14.00 sıralarında Ankara Esenboğa Havalimanı'na geldi. Beraberinde Dışişleri Bakanı Amr Musa, Enformasyon Bakanı Sahvat El Şerif, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Omar Saliman, Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Osama El Baz ve Mısırlı 8 gazeteci bulunan Mübarek'i, uçağın merdivenlerinde Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel karşıladı. Karşılama törenine, Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Mısır'ın Ankara Büyükelçisi Mahdi Fathalla, Ankara Garnizon Komutanı Korgeneral Oral Tutal, Ankara Valisi Erdoğan Şahinoğlu da katıldı.
Mübarek'in aracılık için Ankara'ya gelişi, yerli ve yabancı çok sayıda gazeteci tarafından izlendi. Konuk liderin uçağın merdivenlerinden inişi ve Demirel'le el sıkışıp öpüşmesi sırasında gazeteciler arasında itişmeler ve tartışmalar yaşandı. Mübarek, gazetecilerin çevresini sarması nedeniyle tören kıtasını göremedi ve Demirel, Mübarek'i "Askerlere merhaba der misiniz" diyerek uyarmak zorunda kaldı. Bunun üzerine Mübarek, Türkçe olarak "Merhaba asker" diyerek tören kıtasını selamladı.
Demirel ve Mübarek, Esenboğa Şeref Salonu'na girmeden kendilerine bekleyen Cugar tipi helikoptere doğru yöneldiler. İki Cumhurbaşkanı elele helikoptere yürürken, görüntü almak isteyen gazeteciler arasında yine büyük kargaşa yaşandı. Demirel, gazetecilerin görüntü yüzünden tartışmaları üzerine durdu ve korumaların gazetecilerin önünü boşaltmalarını istedi. Demirel ve Mübarek, apronda bir süre gazetecilere poz verdiler. Daha sonra iki cumhurbaşkanı helikoptere binerek Cumhurbaşkanlığı Köşkü'ne hareket ettiler.
Bu arada Demirel'in, Mübarek'i beklediği Esenboğa Şeref Salonu'nda patlamaya benzer büyük bir ses heyecan yarattı. Yeniden düzenlenen salonda cam kırılması nedeniyle ses çıktığı belirtilirken, salonda bulunanlar "Türkiye harekete geçmeden Suriye harekete geçti galiba" esprisi yaptılar.
Mısır Dışişleri Bakanı Amr Musa, alanda kendilerine Cumhurbaşkanlığı Köşkü'ne götürecek helikoptere doğru yürürken gazetecilerin, "Bir öneri getirdiniz mi?" sorusuna "Konuşmaya geldik" dedi. Musa, "Tekrar Şam'a gidecek misiniz?" şeklindeki bir soruya karşılık da, "Gerekirse sonra, ama şu anda planlı bir şey yok" karşılığını verdi. Musa bir başka soru üzerine de "Evet şu anda Türkiye ile Suriye arasında bir kriz var" karşılığını verdi.
Demirel, Mübarek ve beraberindeki heyet Cumhurbaşkanlığı Köşkü'nde öğle yemeği yedikten sonra, saat 15.15'te heyetlerarası görüşmelere geçildi. Demirel'in başkanlık ettiği Türkiye heyetinde Başbakan Mesut Yılmaz, Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Büyükelçi Korkmaz Haktanır, Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Uğur Ziyal, Ortadoğu ülkeleri ile ilişkilerden sorumlu Genel Müdür Aykut Çetirge, Demirel'in dış politika danışmanı Feridun Sinirlioğlu ve Yılmaz'ın dış politika danışmanı Büyükelçi Ümit Pamir yeraldılar.
Alınan bilgilere göre görüşmeler sırasında Demirel, Türkiye'nin Suriye konusunda "çok ciddi ve kararlı" olduğunu Mübarek'e aktardı. Türkiye'nin terörden çok canının yandığını belirten Demirel, "Türkiye artık komşusu Suriye'den sözlerin ötesinde somut ve Türk kamuoyunu ikna edecek adımların atılmasını beklemektedir" dedi. Demirel, Suriye'nin bölücü terör örgütüne verdiği desteği örnekleriyle de aktardı.
Demirel'in Mübarek'e ayrıca Suriye ile terörist örgüt ilişkilerini içeren bir dosya verdiği belirtildi. Dosyada şu bilgilerin yer aldığı bildirildi:
- İtalya, Almanya, Yunanistan, Rusya, İngiltere'den gelen parlamenterler Şam'da terörist örgütün başı ile görüşme yaptı.
- Bu zamana kadar birçok gazeteci, akademisyen yine Öcalan'la Şam'da görüşme yaptı.
- Bölücü örgütün başı Şam'dan canlı telefon bağlantıları yaparak bölücü MED-TV'nin canlı yayınlarına katılıyor.
- Türkiye, özellikle 55. Hükümetin işbaşına gelmesinden sonra bütün olanlara rağmen Suriye ile yeni bir sayfa açmak istedi. Bu çerçevede Dışişleri Bakanlığı Ortadoğu Genel Müdürü Aykut Çetirge'yi Şam'a gönderdi. Ardından Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Katar'da Suriye Dışişleri Bakanı Faruk El Şara ile görüştü. En son Suriye Dışişleri Bakan Yardımcısı Adnan Omran, Ankara'ya geldi. Bu temaslar sırasında çok açık ve dostça mesajlar verildi. Ancak Türkiye'nin beklediği yanıt bir türlü gelmedi.
- Suriye, Türkiye'nin iyi komşuluk ilişkilerini hedefleyen "Prensipler Bildirisi"ne bile yanıt vermedi.
Mısır Devlet Başkanı Mübarek'in ise, görüşmeler yoluyla sorunun çözümünden yana olduklarını söylediği belirtildi. Mübarek bu çerçevede önce Dışişleri Bakanlıkları düzeyinde görüşmelere başlanmasını ardından da daha üst düzeyde temaslar yapılması gerektiğini ifade etti.
İBRAHİM GÜNDÜZ-MAHMUT BULUT-ALİ EKEYILMAZ-BÜLENT UZUN