PAZAR 27 EYLÜL 1998
ŞELALE KADAK
Otomobil sektörünün baş oyuncularından biri olan Renault, Türkiye'deki fabrikasında birbiri ardına yeni model üretimlerine start veriyor. Türkiye'deki eski ve ömrünü doldurmuş ürün gamını 2000 yılına kadar yenileriyle değiştirme çalışmalarını sürdüren Renault, yeni yüzyıla daha kaliteli, güvenli, modern ve çevreye saygılı otomobillerle girmek istiyor. Seri üretimine geçen hafta başlanan Renault Wagon'un tanıtım toplantısı için Türkiye'ye gelen Renault Başkan Yardımcısı ve Ürün ve Stratejik Planlama ve Proje Yönetimi Direktörü Georges Douin, Türkiye hedeflerini ve yakında Türkiye'de seri üretimine başlayacakları Clio Sedan ile ilgili çalışmaları SABAH'a anlattı...
Megane Wagon üretimi için Renault Türkiye'yi seçti. Neden Fransa'daki ya da diğer ülkelerdeki fabrikalarınız değil de, Türkiye?
Fransa'da Wagon'u üretmememizin birçok sebebi var. Aslında başlangıçta Fransa'daki fabrikayla Bursa'daki fabrika arasında Wagon'u üretimi için kısa dönemli bir rekabet yaşandı. Bursa'daki fabrikamızla Fransa'daki fabrikamız arasında hiçbir kalite farkı yok. Maliyet açısından Wagon'u Bursa'da üretmenin ideal olduğu konusunda emindik.
Zaten, Fransa'daki fabrikamız o günlerde çeşitli modellerin üretimiyle yoğundu. Üç ayrı model üretiyorduk, dördüncüyü eklemek fabrikanın performansı açısından akılcı gelmedi.
Ayrıca açıkça ortadaydı ki, Türkiye'de bizim bir sorunu çözmemiz gerekiyordu. Belki ömrünü dolduruyor ama, Renault 12'nin başarılı bir geçmişi vardı. Renault 12 ile 'wagon' pazarında çok güçlüydük ayrıca Türkiye'deki wagon pazarı küçümsenmeyecek kadar iyiydi. Pazarın bu özelliği, Megane Wagon'u burada üretmemizdeki en önemli sebep oldu. Ürettiğimiz Wagon'un yüzde 80-90'ını ihraç edeceğiz ama iç pazar da önemli.
Wagon'u burada üretmemizin bir diğer sebebi ise şu; 1996'dan itibaren Türkiye'ye yaptığımız otomobil ithalatı artmaya başladı ve biz düşündük ki, ithalatımızı ihracatla dengelemeliyiz. Böylece kur farkından doğabilecek problemleri de çözmüş oluruz.
Ortağımız yatırımlara sıcak
Ortağınız Oyak ile yeni yatırımlar konusunda anlaşıyor musunuz? Ne de olsa son dönemde birbiri ardına yeni model üretimlerini devreye soktunuz...
Evet, partnerimiz Oyak çok iyi bir ortak. Yenileme yatırımları çok maliyetli işler olmasına rağmen, ortağımız "evet" dedi. Fabrikanın kapasitesini artırdık, robotların hakim olduğu üretim için gerekli değişiklikler yapıldı. Fabrikanın kalitesini günümüz kalite seviyesine getirdik.
1993'ten sonra anladık ki biz Türkiye otomobil pazarında güçlü bir oyuncu olmalıyız. Bunun için, olabildiğince hızlı bir şekilde üretimi devam eden ancak ömrünü doldurmuş ya da eskimiş modelleri yenileriyle değiştirme kararı aldık. Toyota Corolla'yı üretmeye başlamıştı o günlerde. Yani pazarda rekabet kızışıyordu.
Türkiye'de Megane'ın sedan modelinin üretimi gerçekleşti. Şu anda Wagon üretimi de başladı. Çok yakında yeni bir modelin üretimine daha başlayacağız. 2000 yılının ilkbaharında Clio'nun yeni bir modelini Türkiye'de üretmeye başlamış olacağız. Clio Sedan, pazara henüz sunulan yeni Clio Hatchback'in bir versiyonu olacak. Bu gösteriyor ki, Renault Türkiye pazarında ürün yelpazesiyle çok daha agresif olacak.
Bir modelin tanıtımında Türkiye ile Fransa arasındaki zaman farkını kapatmaya mı çalışıyorsunuz?
Evet. 1995'te Renault 19'u Türkiye'de üretmeye başladık, yani 19'u Fransa'da ürettiğimiz tarihten 6 yıl sonra. 1997 sonunda Megane Sedan'ı üretmeye başladık, bu da Fransa'da ilk üretildiği tarihten iki yıl sonraydı. Bugün ise, Wagon'u ilk kez Türkiye'de üretiyoruz. Gelecekle ilgili politikamız, yeni bir ürünün pazara sunulmasında Türkiye ile Fransa arasındaki zaman farkını tamamen ortadan kaldırmak. Yani otomobili aynı anda hem Türkiye'de, hem de Fransa'da tanıtmak. 5 yıl sonra bir otomobilin Türkiye'ye gelmesi en fazla 5 ay gecikecek.
Clio Sedan'ı birkaç fabrikada birden üretmeye başlayacağız. Bu otomobilin özellikle Avrupa dışındaki ülkelerde daha popüler olacağını düşünüyoruz. Çünkü Avrupa'da hatchback otomobiller çok satıyor ve sedanın talebi dramatik bir şekilde düşüyor. Bu, Türkiye, Rusya ya da Brezilya gibi ülkeler için doğru değil. Sedan çok satıyor. Biliyorsunuz Türkiye'de Renault 9 çok başarılı bir satış grafiğine sahipti.
Wagon'u geliştirirken, Türkler ve Fransızlar'dan oluşan karma bir ekip çalıştı ve çok başarılı oldu. Clio'nun sedan modelinin geliştirilmesi için de aynı şey söz konusu. Türkler'den, Brezilyalılar'dan ve Fransızlar'dan oluşan bir ekip çalışıyor. Clio için Rusya şu anda sadece proje aşamasında, henüz ortada bir şey yok. Clio'yu Türkiye'de ve Latin Amerika'da üreteceğiz.
Şu anda Clio için ne kadarlık bir yatırım yaptığımızı açıklayamam. Ancak Wagon için 110 milyon dolarlık bir yatırım yaptığımızı düşünürseniz, Clio için de bu rakamdan az olmayacağını söyleyebilirim.
Tam olarak değil. Tabii biliyoruz ki, Renault 9 bir gün ömrünü dolduracak. Doğal ölüm diyebiliriz. Renault 9 bir dönem çok popülerdi. Uzun vadede Renault 9 pazardan silinecek. Clio Sedan için yüksek üretim adetleri ve düşük maliyet gerekiyor. Bunları sağlamaya çalışıyoruz.
2000 yılından sonra Türk otomobil pazarının çetin bir rekabete sahne olacağı söyleniyor. Renault bu rekabete hazır mı?
Biz şu anda hazırız. Pazarda liderliği ele geçirdik. Yeni, eski ve ithal modellerle pazarda başarılı bir şekilde varız. 2000 yılında bütün kategorilerde yer alan modellerimizle her türlü isteğe cevap verebileceğiz ve şimdi de veriyoruz zaten. İstanbul önemli ama diğer şehirler de çok önemli ve biz gelir durumu iyi olmayan insanları da düşünmek zorundayız. Onların alım gücüne uygun otomobillerle pazarda olmalıyız ve bunu başardığımızı söyleyebilirim.
Clio'da rakiplerimiz Fiat, Opel ve Volkswagen. Clio'yu iki ülkede üreteceğiz ve diğer bölgelere de ihraç edeceğiz. Türkiye kendi bölgesindeki ülkelere ihracat yapacak. Örneğin Avrupa'nın Clio Sedan'ı Türkiye'den gidecek.
Bursa'daki fabrika üretim konusunda uzun bir geçmişe sahip. Performansı, kalitesi çok yüksek. Beşinci modeli de üretebiliriz, altıncıyı da üretebiliriz. Fabrika, yeni bir model üretme konusunda çok esnek. İşçiler kalifiye, eğitim seviyesi yüksek.
'Wagon üretiminde geciktik'
Wagon Avrupa'da özellikle iki büyük pazara girecek. İtalya ve Almanya'ya. Her iki pazarda da wagon modellerin aldıkları pay yüzde 20'leri buluyor. Avrupa'da wagon tipi otomobillerin bulunduğu sınıf pazarın yüzde 16'sına sahip. Wagon'u üretmeye daha önce başlamalıydık. 1990 başında Megane'ı programımıza aldığımızda, Renault'nun üst yönetimi Megane Scenic üzerinde yoğunlaştı ve o günlerde wagon kavramı çok popüler değildi. Scenic'i üretme kararı vermemizden sonra gördük ki wagon pazar payı giderek yükseliyor, sonunda Megane ailesine 6 yeni modeli eklememiz gerektiğini anladık. 1995 sonunda Wagon'u üretmeye karar verdiğimizde, Scenic pazardaydı ve örneğin İtalya'da, "Bu garip otomobilleri kim alacak" tepkisiyle, normal çizgide bir wagon talebiyle karşılaşmıştık. Tabii şu anda Scenic, İtalya'da çok moda bir otomobil oldu, diğer Avrupa ülkelerinde de çok iyi sattı. Wagon'u üretme kararımızda gidip geldik ama sonuçta iyi oldu.