PAZARTESİ 21 EYLÜL 1998
OKAN MÜDERRİSOĞLU
İşte Yamantürk'ün penceresinden Türkiye ve dünyadaki gelişmeler:
İstikrar aradığımız birşey ama nasıl sağlayacağız? Türkiye'de yönetime talip olanlar kendi bayrağını müstakilen dikmek istiyor. 5 kişiyle parti kuruluyor, ilk seçimde yokoluyor. Çok partili yaşama geçtiğimiz günden beri parçalanmaya tanık oluyoruz. Siyasilerin akıllı davranıp, asgari müştereklerde birleşmesi lazım.
Gördüğüm kadarıyla bu hükümet enflasyonu düşürmek için çok ciddi çalışıyor. Keşke seçimler 1 sene sonra yapılsaydı da enflasyonun kontrolüne yönelik çalışmalar meyvesini tam olarak verseydi. Dışarıdaki krizin bir faturası çıkmazsa, bu yıl yüzde 50 enflasyon hedefine ulaşılabileceğini sanıyorum.
Enflasyon ahlaki değerleri tahrip ediyor. Tüfek icad oldu, mertlik bozuldu, diye bir söz var ya bu sözü, "Enflasyon çıktı piyasada mertlik bozuldu" diye değiştirmek lâzım.
Çeteler, kanunların uygulanmamasından doğuyor. Adam, 100 lirasını almak için mahkemeye gidiyor, 5 sene uğraşıyor. Enflasyon karşısında paranın değeri kalmıyor. Bunun yerine paranın yarısını çete başına veriyor ve kalan yarısıyla yetiniyor. Mahkemelerin hızlı çalışmasını sağlamamak mı hata, yoksa işi çetelere havale etmek mi? Çeteleri hiçbir şekilde mazur görüyor değilim ama sistem buna çanak tutuyor. Türkiye'de bir af yasasına gerek de yok. İnfaz Yasası fiilen af yasası gibi işliyor. Adam 10 seneye mahkum oluyor, 3 sene yatıp çıkıyor.
Devletle iş yaparken sabır ve sükunet başarının yarısıdır prensibini uyguladım. Devletle kavga ederek bir yere gidilemeyeceğini bildiğimiz için işlerimizi sulhen götürmeyi tercih ettik. Bugün, tüm özelleştirme gayretlerine rağmen devlet, en büyük işverendir. Ekonominin yarısını devlet elinde tutuyor. Bu sektörde iş yapan bir firmanın devletle çalışmaması mümkün değil. Buradaki profesyonel kadrolara tavsiyem, başka iş kollarında da ağırlığını arttırmalarıdır.
Ciddi finansman desteği ve sigorta olmadan yabancı ülkelerde çalışmak büyük risk. Dışarıda şans tersine döndüğünde birçok arkadaşımız zor durumda kalıyor. Bizim, Rusya'da iş yapan MİR adlı bir şirketimiz var. Arkasında Güriş olmasaydı belki de bugün orada tutunamazdı.
Müteahhitlerin bir sigorta ya da kredi fonu girişimleri oldu. Ancak eksik teşebbüs olarak kaldı. Bugün, Eximbank'ın arkasında devlet olmasına rağmen kaynakları ve sermayesi yetersiz.
Gerek yapanlar gerekse yaptıranlar açısından talihsiz oldu. Yapanlara sordum, çok üzgünler, sektör bize sahip çıkmadı diye yakınıyorlar. Parlamentonun ve müteahhitlik sektörünün itibarının sorgulanması üzücü. Kararı yargı makamları verecek. Dilerim aklanırlar.
Rusya 81 sene evvel komünizmi yaşamış. Ülkede serbest ekonomiyi yaşayan ya da hatırlayan yok. Bugün Doğu Avrupa ülkeleri, Baltık cumhuriyetleri, serbest piyasaya Rusya'dan daha hızlı uyum sağladılar. Neticide onlar 1945 sonrası Sovyet sistemine girmişlerdi. Rusya, altyapısı olan, kaynakları zengin bir ülke. Ancak bu kirzden çıkması yavaş yavaş olacak ve zaman alacak. Ancak Rusya'ya yeniden komünizmin geleceğini de sanmıyorum.