PAZARTESİ 24 AĞUSTOS 1998
Türk işadamları her yere gider de Tanzanya'yı unutur mu? En büyük kumarhaneyi, en büyük bisküvi fabrikasını Türkler işletiyor. Başkentte de bir Türk okulu var...
Ali ÖZLÜER (SHA)
Amerikan Büyükelçiliği'nin bombalanmasıyla gündeme gelen küçük Afrika ülkesi Tanzanya'da yaşayan Türkler, ilginç sayılabilecvek iş kollarında önemli başarılar sağlamış durumda. Başkent Dar Es Salaam'da Türkler'in işlettiği bir biküvi fabrikası ve büyük bir kumarhane var. Ayrıca Türk bayrağının dalgalandığı ve duvarında Atatürk resimleri bulunan bir Türk okulu da dikkat çekiyor.
Türkiye'de kumarhanelerin kapatılması üzerine yeni iş sahaları arayan Türkler Tanzanya'ya kadar gitmiş. 4 Türk'ün ortaklaşa işlettiği New Africa Hotel Casino'su başkentin en büyük kumarhanesi. Ortaklar içinde Tanzanya'ya ilk gelenler Mustafa Koç ve Hayati Turan olmuş. Daha sonra Barış Ceyhan ve Tolga Tırpan onlara katılmış. Türkiye'deki casinolar kapatıldıktan sonra birçok kişinin iş için başvurduğunu belirten Mustafa Koç, imkanları kısıtlı olduğu için şimdilik fazla kişi çalıştırmaya imkan bulamadıklarını söylüyor.
Koç, "Buraya ilk geldiğimizde hayal kırıklığı yaşadık. Ama herşey zamanla rayına oturdu. Keşke daha çok arkadaşımıza iş sahası açabilsek" diyor.
Tanzanya, doğal güzelliğinin tam tersine oldukça fakir bir ülke. Başkentteki 5 yıldızlı oteller pansiyon görünmünde. Aylık geliri ortalama 20 dolar olan yerli halk ise ekonomik sıkıntısını turistler sayesinde giDarmeye çalışıyor.
Ülkede herşey, yerliler ve turistler için 2 ayrı fiyatta. Ama Türkler, yeni bir pazar olan Tanzanya ile ticari ilişkileri ilerletiyorlar. Eskişehir'den Erol Makine, başkentte kurduğu bisküvu fabrikası ile bu şirketlerin başını çekiyor.
Başkent Dar Es Salaam'daki Feza Koleji ise İstanbul'da iki yıl önce düzenlenen Habitat II Konferansı sırasında, Tanzanya Devlet Başkanı'nın özel daveti ve Türkiye'de okuyan Tanzanyalı öğrencilerin teşvikiyle kuruldu.
Tanzanya Hükümeti tarafından haziran ayında resmen tanınan ve 1 Temmuz 1998 günü Devlet Başkan Yardımcısı Dr. Ömer Ali Juma tarafından açılan Feza Koleji'nin 20 öğrencisi, ilk Dars gününe İstiklal Marşı'nı okuyarak başlamış.
Türkiye'den getirilen bilgisayar ve moDarn fen labaratuarlarıyla donatılan okulda, haftada 20 saat Türkçe eğitim veriliyor. Öğrenciler ayrıca Tanzanya müfredatına göre Tanzanya kültür Darslerini ülkenin ikinci resmi lisanı olan Swalihice, fen Darslerini ise İngilizce öğreniyorlar.
Kiralık bir binada öğretim veren okulun yöneticileri, ilk mezunlarını verecekleri 6 yıl sonra 240 öğrenciye ulaşmayı hedefliyor. Okulda, Türkiye'den gelen 4 öğretmenin yanısıra 6 Tanzanyalı öğretmen Dars veriyor. MoDarn bir sisteme göre kurulmuş olan okulda, yasak olduğu halde ilk kez Türk bayrağı Tanzanya bayrağının yanında gönDare çekilmiş.
Okulun kurucusu olan Işık Tıp ve Eğitim Vakfı'nın Başkanı Hayrullah Çevik, ülkede birçok yabancı ülkenin okul açtığını belirtirken, "Türk üniversitelerinde okuyan birçok Tanzanyalı var. Ülkenin en büyük problemi de orta öğrenimini tamamlayan çocukların üniversiteye devam edememesi. Gençlerin büyük çoğunluğu dış ülkelerde üniversiteye gidiyor. Boğaziçi ve ODTÜ büyük rağbet görüyor. Bu nedenle Türkiye'ye okumak için gelecek öğrencileri artırmak ve burada okuyanların dil konusunda sorun yaşamamaları için böyle bir projeyi başlattık" sözleriyle okulun amacını anlatıyor.
Türkiye'nin Tanzanya Büyükelçiliği çeşitli nedenlerle yıllar önce kapandı. Ancak ülkedeki Türk sayısı günden güne artınca, Figen D'Souza Türkiye'nin Tanzanya Fahri Konsolosluğu'na atandı.
Figen D'Souza'nın hikayesi çok ilginç... Turizm eğitimi almak için gittiği İngiltere'de tanışarak evlendiği Cliff D'Souza ile birlikte Tanzanya'ya gelen Figen Hanım, 16 yıldır bu ülkede yaşıyor. Türkiye'nin Tanzanya'daki son büyükelçisi olan Kemal Girgin'e yardım eden Figen D'Souza, yine Girgin'in tavsiyesi üzerine Fahri Konsolosluk görevine atandı. Konsolosluğu Tanzanya Hükümeti tarafından da onaylanan D'Souza, resmen görevine başlamak için Nairobi'deki Türk Büyükelçliği'nde yapılacak devir teslim törenini bekliyor.
Figen Hanım çeşitli nedenlerle kapanan konsolosluğunun yeniden açılmasının Tanzanya'da yaşayan çok sayıda Türk vatandaşına büyük destek sağlayacağını söylüyor.
Tanzanya'nın en büyük kumarhanesi New Africa Hotel Casino'yu Türkiye'den giden 4 ortak yönetiyor. Mustafa Koç, Hayati Turan, Barış Ceyhan ve Tolga Tırpan, ilk başlarda sıkıntı çektiklerini, ancak şimdi çok memnun olduklarını söylüyorlar. 4 ortağı en büyük hayali ise bu ülkede yaşayan Türkler'e daha geniş iş imkanları sağlayabilmek.
Başkent Dar Es Salaam'daki Feza Koleji'nin duvarlarında Atatürk resimleri asılı. Haftada 20 saat Türkçe eğitim verilen okula rağbet her geçen gün artıyor. Bu okulda eğitim alan öğrencilerin Türkiye'de bir üniverside okuma şansı diğerlerine göre daha yüksek oluyor.