CUMA 10 TEMMUZ 1998
Kumarhaneleri açıp açmamak hükümetin bir tercihidir. Hükümet istiyor ise kumarhaneleri açar... Ama Turizm Bakanlığı'nın Genelkurmay Başkanlığı, MİT Müsteşarlığı, Hazine, DPT ve Dış Ticaret Müsteşarlığı, Maliye ve İçişleri Bakanlığı temsilcilerini toplayarak "turizmde kriz var, krizi aşmak için kumarhaneleri açmak gerekir" diye "uyduruk gerekçe" hazırlaması ve de Türkiye'nin askeriyesini, Milli İstihbarat Teşkilatı'nı, Maliye'sini, bu iş için kullanması yanlıştır.
Çünkü 1998 yılında ilk 5 aylık turizm rakamları Türkiye'ye kumar oynamak için geldiği sanılan turistlerin sayısında düşme olmadığını, esas sorunun Avrupa'dan "güneş ve alışveriş için gelen turistler"den kaynaklandığını göstermiştir. Ama rakama bakacak yerde "hikâye" anlatanlar bunun farkında değildir.
Sayın okuyucularıma biraz rakam vereyim.
- Türkiye'de turistik işletmelerin yaklaşık 500 binini belediyeler denetler.
- Türkiye'de belediye denetimi dışına çıkarılmış, özel statü ile Turizm Bakanlığı denetimine sokulmuş (belli büyüklüğün üzerindeki) turizm işletme belgeli tesis sayısı 3 bindir.
- Turizm Bakanlığı'nın denetimindeki bu 3 bin tesisin sadece ve sadece 68 tanesinde kumarhane vardır. Bu 68 tesisin sadece ve sadece 6'sı kumarhane olmadan yaşayamaz. Kalanı kumarhaneler kapandıktan sonra değişen şartlara uyum çabasına girmiştir.
- Türkiye'ye gelen turist sayısında geçen yıla göre artış yoktur. Fiyatlar normalin altındadır. Ama gene de durum çok çok kötü sayılamaz.
- 1998 yılı Haziran ayı sonunda turist sayısı 3 milyon 862 bine ulaşmıştır.
Geçen yıl aynı dönemde gelen turiste göre bu yıl sadece 14 bin 759 turistlik bir açık vardır. Düşme bu kadardır.
- Ülkeler itibariyle geçen yıl gelen turist ile bu yıl gelen turist sayısındaki değişimi gösteren en son bilgiler Mayıs ayına aittir. 1998 yılı Mayıs ayı rakamlarına göre, Türkiye'ye gelen turist sayısı geçen yılın aynı döneminden biraz düşüktür. Fark 8 bin 61 dir.
- Kumarhaneler açık iken, Türkiye'ye kumar için İsrail ve Birleşik Devletler Topluluğu'ndan (Rusya'dan) turist gelirdi. Bu turistler "kumar turu" örgütleyenlerce uçağa doldurulur, kumarhanesi olan otellere yerleştirilirdi.
Kumarhaneler kapatılınca bu ülkelerden gelen turistlerin sayısında büyük ölçüde düşme olması bekleniyordu. İlk 5 aylık rakamlar bu bekleyişin yanlış olduğunu gösterdi.
- 1998 yılının ilk 5 ayında İsrail'den 76 bin turist geldi. Geçen yıl, kumarhaneler açık iken İsrail'den 80 bin turist gelmişti. İsrail turistlerindeki azalış 5 ayda sadece 4 bin turist. Birleşik Devletler Topluluğu'ndan (Rusya'dan) geçen yıl kumarhaneler açıkken 5 ayda 471 bin turist girmişti. Bu yıl kumarhaneler kapalı. Beş ayda 467 bin turist geldi. Fark gene 4 bin turist.
- İlk 5 ayda önemli düşme Alman turistlerde. Almanya Türkiye'ye en fazla turist gönderen ülke. İlk 5 ayda Almanya'dan gelen turistlerde yüzde 17.6, Avusturya'dan gelen turistlerde yüzde 16.5, İsveç'den gelen turistlerde yüzde 36.2 düşme görüldü.
- Buna karşılık ilk 5 ayda Fransa'dan gelen turist sayısı yüzde 33 arttı. İlk 5 ayda turist sayısındaki artış İrlanda'dan gelenlerde yüzde 33, Portekiz'den yüzde 32, Hollanda'dan yüzde 29, Belçika'dan yüzde 14, ABD'den yüzde 14, İtalya'dan gelenlerde yüzde 12 oranında.
Azalanlar ile artanlar birbirini dengeliyor. Sonuçta geçen yılın aynı dönemine göre Mayıs sonuna kadar Türkiye'ye gelenler 8 binlik bir eksilme ile 2 milyon 823 bin rakamına ulaşıyor.
Turizm Bakanlığı'nın tanıtma, fiyatlama, afişe fiyatları koruma gibi turist sayısını artırmada hayati önemi olan konuları unutup, kumarhane açarak turist sayısını artırma hayali peşine düşmesi gülünecek bir durumdur.
Kumarhane konusunu turizmden ayırmadan turizmin temel sorunlarını çözmek imkânsızdır. Turizm Bakanlığı, hükümet istiyor ise kumarhaneleri açsın. Kumarhanelerin kapatılması hatalı bir karar ise karardan dönülsün. Bu ayrı bir konudur.
Ama koskoca Turizm Bakanlığı ve hükümet sektörün sorunları ile ilgilenmez ve sektörün sorunlarını sadece kumarhane penceresinden çözmeye kalkar ise işte o zaman turizm sektörü çöker.
Uzakdoğu kaynaklı sentetik iplikle dokunmuş kumaşların Habur sınır kapısından giriş yaptığını yazmıştım. Şırnak Valisi Sayın Halil Ulusoy Habur kapısından kumaş girmediğini bildirdi. Gelişmeleri izleyen kamu görevlileri ve özel sektör temsilcileri girişin Cilvegöz Kapısı'ndan yapıldığını belirttiler. Giriş ve düşük fiyatla ilgili belgelerin fotokopisini gönderdiler. Düzeltirim.