PAZAR 28 HAZİRAN 1998
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nden alınan bilgiye göre, merkez üssü Adana olan, deprem Adana dışında, Şanlıurfa'dan, Gaziantep'e, Kayseri'den Ankara'ya kadar çok sayıda yerleşim biriminde hissedildi.
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Araştırma Enstitüsü Müdürü Ahmet Mete Işıkara, depremle ilgili bilgi verirken, "39.9 enlem ve 35.7 boylam koordinatındaki Karataş fay hattının hareketi sonucu 6.3 şiddetinde bir deprem meydana geldi. Aynı bölgede 1945'te de 6 şiddetinde bir deprem olmuştu" dedi. Bu arada, akşam saatlerinde hafif şiddette 5 ayrı deprem daha meydana geldi.
Merkez üssü Adana olan deprem, Güneydoğu ve Orta Anadolu'daki illerde de hissedildi ve paniğe yol açtı. Deprem, Ankara, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Adıyaman, Kahramanmaraş, Kayseri, Niğde, Nevşehir, Konya, Karaman, Aksaray illeri ile Antalya'nın Alanya ve Manavgat ilçelerinde de hissedildi. Bu illerde can ve mal kaybına yol açmadığı öğrenilen deprem, paniğe neden oldu. Sarsıntının hissedilmeye başlamasıyla birlikte halk sokaklara döküldü. Televizyonlardan depremin merkez üssünün Adana olduğunu öğrenen vatandaşlar, uzun süre sokaklarda bekledikten sonra evlerine dönebildi.
Deprem, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) de hissedildi. KKTC Meteoroloji Müdürü Halil Göymen, Türkiye'nin güney sahillerinde etkili olan depremin, KKTC'de özellikle Lefkoşa'daki yüksek binaların üst katlarında hissedildiğini söyledi.
En çok Adana ve çevresinde etkili olan depremde kent merkezinde 27 kişinin öldüğünü bildiren Vali Yardımcısı Erdoğan Totuk, Ceyhan ilçe merkezinde 21, Adana ve Ceyhan'a bağlı köylerde ise 35 olmak üzere toplam 83 kişinin öldüğünü açıkladı. Vali Yardımcısı Totuk, yaralı sayısının ise 500'den fazla olduğunun tahmin edildiğini belirtti.
Ölü sayısının artmasından endişe edilirken, yüzlerce yaralının Adana ile çevre il ve ilçelerde tedaviye alındığı öğrenildi. Adana Valisi Oğuz Kağan Köksal, kentte her türlü önlemin alındığını ve yaraların sarılmaya başlandığını bildirdi.
Şehrin elektrik şebekesi kesik olduğu için haberleşmede sorunlar yaşanırken, vatandaşlar soğukkanlı olmaya çağrıldı.
Çok sayıda bina ile birlikte, bazı minarelerin de yıkıldığı Adana'da elektrik kontağından çıkan yangınlar itfaiye tarafından söndürüldü. Bu arada, deprem nedeniyle vatandaşların, geceyi sokakta geçirdikleri bildirildi.
Öte yandan, depremin en fazla hissedildiği illerden biri olan İçel'de can kaybı olmadığı bildirildi. İçel Vali Yardımcısı Mustafa Oruçoğlu, depremin Mersin ve ilçelerinde şiddetli olarak hissedildiğini, ancak can ve mal kaybına yol açmadığını söyledi. Oruçoğlu, depremin ilk anlarında yaşanan panik havasının da kaybolduğunu bildirdi. İçel SSK Hastanesi yetkilileri ise, deprem anındaki panik nedeniyle bir kişinin balkondan atlayarak yaralandığını, bunun dışında hastanelerine yaralı gelmediğini kaydettiler.
Osmaniye Valisi Ümit Karahan da, il merkezi ve ilçelerde kayda değer bir hasar meydana gelmediğini, sadece Osmaniye'nin Endel Köyü'nde üç evin yıkıldığını, ölen ya da yaralanan olmadığını bildirdi.
Depremin duyulmasının hemen sonra Başbakan Yardımcısı Bülent Ecevit başkanlığında Başbakanlık'ta kriz merkezi oluşturuldu. Çeşitli bakanlıklar da kendi içlerinde kriz masaları kurdular. Ecevit başkanlığındaki kriz masası ilk toplantısını saat 19.00'da yaptı. Ecevit, deprem haberini alır almaz bütün ilgililerle temas kurduklarını belirtirken, İçişleri Bakanı Murat Başesgioğlu saat 19.00'da Adana'ya gitti.
Iğdır'da bulunan Sağlık Bakanı Halil İbrahim Özsoy, gezisini yarıda keserek Ankara'ya döndü. Sağlık Bakanlığı'nda kurulan da kriz masası da bölgedeki sağlık kurumlarıyla irtibata geçerek ihtiyaç duyulan acil ilaç ve tıbbi malzamelerin deprem bölgesine gönderilmesi için seferber oldu.
Kızılay Genel Müdürlüğü de tam kadro alarma geçti. Kızılay, bölgeye 2 seyyar mutfak, 400 çadır ve 2 bin battaniye gönderdi. Genel Müdür Yardımcısı Ender Taner, Kızılay'ın Adana'daki deposundan ise 824 çadır ve 2 bin 961 battaniyenin depremde zarar görenlere dağıtıldığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Adana'da meydana gelen 6.3 şiddetindeki depremi üzüntüyle karşıladığını belirterek, vatandaşlara "geçmiş olsun" dileğinde bulundu. İstanbul'da çeşitli temel atma ve açılış törenlerine katılan Cumhurbaşkanı Demirel, gazetecilerin depremle ilgili soruları üzerine, "Ben de üzüntüyle haber aldım. Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Milletimize geçmiş olsun" dedi. Demirel, yarın (bugün) sabah Adana'ya gideceğini de bildirdi.
Başbakan Mesut Yılmaz da, deprem dolayısıyla bir mesaj yayımladı. Yılmaz mesajında şöyle dedi:
"Bu felaketin yaralarının en kısa sürede sarılabilmesi için, devletimiz, bütün imkanları ile vatandaşlarımızın yanında olacaktır. Olayda hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, yakınlarına başsağlığı diliyorum, yaralılara acil şifalar temennisiyle tüm vatandaşlarıma geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum."
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Adana'da meydana gelen 6.3 şiddetindeki depremi üzüntüyle karşıladığını belirterek, vatandaşlara "geçmiş olsun" dileğinde bulundu. Demirel, "Üzüntüyle haber aldım. Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Milletimize geçmiş olsun" dedi. Demirel, bu sabah Adana'ya gideceğini de bildirdi. Başbakan Mesut Yılmaz, Başbakan Yardımcısı Bülent Ecevit, Bayındırlık ve İskan Yaşar Topçu bugün Adanaya gidiyor. İçişleri Bakanı Murat Başesgioğlu ile Devlet Bakanı Hasan Gemici dün Adana'ya gitti.
Başbakan Mesut Yılmaz da, deprem nedeniyle yayımladığı mesajında şöyle dedi:
"Bu felaketin yaralarının en kısa sürede sarılabilmesi için, devletimiz, bütün imkanları ile vatandaşlarımızın yanında olacaktır. Olayda hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, yakınlarına başsağlığı diliyorum, yaralılara acil şifalar temennisiyle tüm vatandaşlarıma geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum."
Deprem felaketinden büyük üzündü duyduğunu belirten Başbakan Yardımcısı Ecevit de devletin bütün imkanlarıyla felaketzedelerin yanında olduğunu söyledi.
Ecevit, yeni büyük depremlerin beklenmediğini belirterek, daha düşük düzeyde depremlerin olabileceği uyarısında bulundu. Ecevit, bölge halkına Emniyet güçlerince gösterilen güvenli yerlerde geceyi geçirmeleri tavsiyesinde bulundu.
İlk büyük depremden sonra sarsıntıların aralıklarla devam etmesi üzerine araçlarla evlerinden ayrılanlar kent trafiğinin kilitlenmesine neden oldu. Trafik sıkışıklığı yüzünden yardım çalışmalarında büyük aksamalar meydana geldi. Yaralı taşıyan ambulanslar uzun süre kuyruklarda beklemek zorunda kaldı.
Bazı vatandaşlar can havliyle balkon ve pencerelerden atlayarak canlarını kurtarmaya çalıştı. Atlayanlar arasında çok sayıda yaralanan oldu. Başta Numune Hastanesi olmak üzere, Devlet ve SSK hastanelerine kaldırılan yaralılar arasında çok sayıda, panik nedeniyle evlerinin pencere ve balkonlardan atlayanların bulunduğu bildirildi.
Depremden en fazla etkilenen Ceyhan Devlet Hastanesi'nin bahçesinde kurulan çadırlarda tedavi birimleri oluşturuldu.
ADANA ve çevresinde can ve mal kaybına neden olan deprem, bu tür doğal afetlerde alınnması gereken önlemleri bir kez daha gündeme getirdi. Yapılan araştırmalarda sağlam yapılmayan çok katlı yapıların can kaybının artmasına neden olduğu belirlendi. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nnın hazırladığı bir roparda alınması gereken önlemler şöyle sıralandı:
Yapıda denetim, sigorta ve sorumlulukları belirleyen yeni bir yasal düzenleme getirilmelidir. İnşaat müteahhitliği sistemi kökten değiştirilmeli, ciddi bir yapıya kavuşturulmalıdır. Mimar, şehir plancısı, mühendis, yer bilimcisi yetiştiren üniversitelerin dört yıllık eğitim programları Türkiye'nin sahip olduğu doğal afet tehlikeleri dikkate alınarak yeniden düzenlenmelidir.
Yoğun kaçak yapılaşma olası bir depremin yaratacağı zararı artırmaktadır. Kaçak yapılaşmaya karşı etkin bir mücadele başlatılmalıdır. Hızlı nüfus artışı ve göçler, denetimsiz şehirleşme ve sanayileşmeye karşı da tedbirler düşünülmelidir. Belediyelerdeki itfaiye teşkilatları bir afet anında kurtarma ve ilk yardım yapacak şekilde yeniden örgütlenmeli donatılmalı ve eğitilmelidir.
Erzurum'da aşırı yağışlar yüzünden çok sayıdaki ev ve işyerlerini su bastı. Kentteki asfaltların çökmesi sonucu araçlar devrildi.
Dün saat 16.30'da başlayan ve şiddetli şekilde yarım saat süren yağışlar, Erzurum'da hayatı felç etti. Yıldızkent, Dere, Çukurevler, Sanayi ve Kombina semtleri ile Dadaşköy'de ev ve işyerlerinin zemin katlarını su bastı. Şiddetli yağışlar, Taşmağazalar ve Cumhuriyet Caddesi'nde asfaltların çökmesine de neden oldu, çöken afalt üzerinde bulunan bazı araçlar devrildi. İtfaiye yetkilileri, zemin katları dolduran suların boşaltılması için birçok vatandaşın yardım talebinde bulunduğunu belirttiler. Pasinler ve Erzurum Ovası'nda da yağışların, ekili alanlarda hasara yol açtığı bildirildi.